نوبهار عربی و مردمی که به خانه نمی روند

تهران- ایرنا- پایان کار بوتفلیقه و البشیر هر چند برای بسیاری قابل انتظار نبود اما الجزایری ها و سودانی ها همچنان برای زدودن بقایای ریاست جمهوری های چند ده ساله در خیابان ها حضور دارند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، تجمعات اعتراضی سودانی ها علیه حکومت «عمر حسن البشیر» که به مدت سه دهه بر آنان حکم رانده بود، هر چند زودتر از مردم الجزایر آغاز شد اما دیرتر به ثمر رسید.
مهمترین دلایلی که سبب شد سودانی ها از اواسط آذرماه علیه عمر البشیر به خیابان ها بیایند مشکل نان و به معنای کلان تر چالش های معیشتی بود.
البشیر که پس از طوفان بهار عربی در ممالک شمال آفریقا و دیگر کشورهای خاورمیانه، مرگ را تنها برای حکومت های تمامیت خواه همسایه تصور می کرد حاضر نشد اصلاحی را در حکومتداری و در راستای توجه به خواست مخالفان به عمل آورد.
جدایی سودان جنوبی و به تبع آن کوتاه شدن دست البشیر از منابع مالی ناشی از چاه های نفت جنوب سرزمین پهناور سودان هم مزید بر علت شد تا مشکلات اقتصادی با نارضایتی های سیاسی و مدنی در آمیزد و به سی سال حکومت وی پایان دهد.
پنجشنبه گذشته (22 فروردین ماه) با بالا گرفتن اعتراضات و به منظور کنترل اوضاع، ژنرال «عوض بن عوف» وزیر دفاع و یکی از نزدیک ترین چهره ها به کانون قدرت، بیانیه برکناری البشیر و نیز وضع سه ماه حالت فوق العاده و یک ماه محدودیت رفت و آمد را قرائت کرد.
بنا بر اعلان ژنرال بن عوف، یک شورای انتقالی نظامی به مدت دو سال اداره سودان را برعهده خواهد گرفت و از آن پس حکومتی مردمی بر سر کار خواهد آمد.
تحولات سودان موجب شد یک روز پس از کودتا شورای امنیت سازمان ملل تشکیل جلسه دهد. در این نشست نماینده سودان در سازمان ملل برای مشروعیت بخشیدن به اقدام نظامیان اعلام داشت دوره حاکمیت شورای انتقالی نظامی بسته به توافقنامه های داخلی می تواند کوتاه تر شود و دولت منتخب مردم زودتر از موعد بر سر کار آید.
وعده کنار رفتن نظامیان پس از دوره زمانی دو ساله یا کمتر از آن باعث نشد تا مخالفان خیابان ها را ترک گویند. گروه های اپوزسیون از جمله اتحادیه اصناف سودان که تلویحا از کودتای ارتش حمایت کرده و حاضر نشدند برای حمایت از دولت اقدامی صورت دهند، حکومت نظامیان را نیز به نوعی ادامه حاکمیت البشیر می دانند.
برخی رسانه ها طی یکی دو روز اخیر از بازی پنهان دولت هایی چون امارات و سعودی برای تداوم حاکمیت نخبگان دولت البشیر سخن گفته و دستگیری وی را توافقی پشت پرده میان وی و نظامیان می دانند. آنچه باعث تقویت این انگاره می شود اعلام تحویل نشدن رئیس جمهوری سابق به دادگاه های بین المللی برای رسیدگی به اتهامات وی در ماجرای «کشتار دارفور» است.
در ادامه این تحولات و با توجه به تداوم اعتراضات عمومی به حکومت ژنرال ها، بن عوف وزیر دفاع البشیر از راس شورای انتقالی نظامی کنار رفت و جای خود را به «عبدالفتاح البرهان» رئیس ستاد مشترک ارتش داد.
در روزهایی که سودان در التهاب اعتراضات سیاسی است، الجزایری ها هم نیز دگرگونی های اساسی در سیاست و حکومت کشورشان را دنبال می کنند.
جرقه اعتراضات خیابانی در الجزایر پس از آن زده شد که اوایل اسفندماه «عبدالعزیز بوتفلیقه» پس از بیست سال ریاست جمهوری و برای پنجمین دوره پی در پی، نامزدی خود برای انتخابات ریاست جمهوری را اعلام کرد.
شدت گرفتن اعتراضات مخالفان موجب شد تا همچون سودان، نظامیان وارد صحنه سیاست شوند البته نه به شکل کودتا. پس از موضع گیری صریح ژنرال «احمد قائد صالح» رئیس ستاد مشترک ارتش الجزایر که وی نیز از نزدیکان رئیس جمهوری محسوب می شد مبنی بر ضرورت کنارگذاشتن بوتفلیقه از سوی شورای قانون اساسی به دلیل ناتوانی در انجام وظایف قانونی، رئیس جمهوری اعلام کرد از سمتش کناره گیری می کند.
پس از آن بود که پارلمان الجزایر در بیستم فروردین و بر اساس ماده 102 قانون اساسی این کشور، «عبدالقادر بن‌ صالح» رئیس پارلمان این کشور را برای 90 روز به عنوان رئیس ‌جمهوری موقت تعیین کرد تا اقدام به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری کند.
به رغم تفاوت های تحولات الجزایر و سودان در فراز و فرود تحولات، میزان مسالمت آمیز بودن برخوردها میان معترضان و نیروهای دولتی، وضعیت تشکل های مخالفان و در نهایت جایگاه نظامیان در جابجایی قدرت، یک اشتراک اساسی میان رخدادهای دو کشور به چشم می خورد؛ اینکه مردم دو کشور نسبت به سمت و سوی تحولات را با تردید نگریسته و خواستار کنار رفتن سیاست های حاکم و نخبگان حاضر در قدرتند و نه تعویض یک شخص در راس هرم قدرت.
در این زمینه باید گفت که هم الجزایری ها و هم سودانی ها تجربه تحولات دیگر کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقای در بهار عربی اواخر 2010 و اوایل 2011 را هم در نظر دارند.
در حال حاضر بر سودان سایه قدرت گرفتن نظامیان و تکرار پدیده البشیر سنگینی می کند. هشت سال پیش بود که در مصر پس از کنار رفتن «حسنی مبارک»، رئیس شورای عالی نیروهای مسلح قدرت را در دست گرفت و سپس زمام امور را به «محمد المرسی» رئیس جمهوری منتخب سپرد اما اکنون آنچه در مصر می گذرد تلاش «عبدالفتاح السیسی» برای تمدید چند باره ریاست جمهوری است؛ یعنی دقیقا همان فرایندی که ریاست جمهوری های چند دهه ای را در منطقه به وجود آورده است.
از سوی دیگر پس از سقوط «علی عبدالله صالح» در یمن، روی کار آمدن معاون وی یعنی «عبدربه منصور هادی» منجر به بدتر شدن اوضاع در این کشور شد و در نهایت جنگ و قحطی دامنگیر یمنی ها شد.
با توجه به چنین تجاربی، مردم الجزایر و سودان در نوبهارهای عربی دگرگونی هایی بسیار عمیقتر از جابجایی یک فرد را در راس ساختار سیاسی دنبال می کنند و بازگشت به خانه ها و ترک خیابان ها را در گروی تحقق این مطالبه قرار داده اند.
پژوهش**9279

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال