تنش در شبه قاره؛ از تروریسم تا انتخابات

تهران- ایرنا- تنش اخیر در روابط هند و پاکستان گویا قرار نیست فروکش کند. مقامات اسلام آباد از قصد دهلی نو برای تدارک حمله نظامی خبر داده اند. هندی ها هر چند ادعای پاکستان را رد می کنند اما برخی ناظران تداوم تنش ها را به انتخابات سراسری در هند مرتبط می دانند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، وزیر امور خارجه پاکستان به تازگی اعلام داشته اطلاعاتی موثق دارد که از زمینه سازی هند برای حمله نظامی علیه کشورش حکایت دارد. «شاه محمود قریشی» می گوید شورای امنیت سازمان ملل را در جریان تدارک هند برای حمله نظامی که برای ماه آوریل (ماه میلادی جاری) برنامه ریزی شده، قرار داده است.
قریشی اظهار داشته مسوولیت طرح این ادعا را می پذیرد. به گفته وی دهلی نو قصد دارد در عرصه دیپلماتیک اسلام آباد را با فشارهایی جدی مواجه سازد.
در مقابل، سخنگوی وزارت امور خارجه هند با رد اظهارات وزیر امور خارجه پاکستان، آن را اغراق گویی درباره وقوع جنگ در منطقه خوانده که با هدف دامن زدن به احساسات و تاثیرگذاری بر افکار عمومی صورت گرفته است. به گفته مقامات دهلی نو، پاکستان با این دست اقدامات نمی تواند از زیر بار مسوولیت حوادث تروریستی کشمیر شانه خالی کند.

** تنش ها از کجا آغاز شد؟
حوادث تروریستی کشمیر در واقع نقطه شروع دور تازه تعارض میان دو رقیب آشتی ناپذیر شبه قاره است. اواخر بهمن ماه بود که ده ها پلیس هندی در منطقه تحت کنترل دهلی نو در کشمیر هدف حملات تروریستی «جیش محمد» قرار گرفته و نزدیک به چهل نفر از آنان کشته شدند.
به گفته هندی ها، پاکستان به دلیل حضور و فعالیت گروه هایی نظیر جیش محمد، «لشکر طیبه»، «لشکر جهنگوی» و ... در خاک این کشور و برخورد نکردن با تشکیلات تروریست های افراطی، مسوول اقدامات آن ها محسوب می شود و جدا از این مساله سرویس اطلاعات پاکستان موسوم به «آی.اس.آی» پشت عملیاتی نظیر حمله اخیر قرار دارد.
پس از حمله چند هفته پیش جیش محمد به نیروهای هندی در کشمیر، نخست وزیر پاکستان از هندی ها خواسته بود اگر مدارکی در این زمینه دارند ارائه دهند. «عمران خان» در آن زمان این استدلال را مطرح کرد که در فرایند حرکت پاکستان به سمت ثبات و امنیت، هیچ انگیزه ای برای دست زدن به چنین حمله ای یا حمایت از آن وجود ندارد.
با این حال، عملیات تروریستی اواخر بهمن ماه که مشابه آن در استان سیستان و بلوچستان ایران رخ داد و نزدیک به 30 تن از مرزبانان ایرانی قربانی حمله گروهک «جیش العدل» وابسته به القاعده و همداستان با جیش محمد قرار شدند، به مجادلات لفظی و اعتراضات مقامات هندی و ایرانی محدود نماند.
هشتم اسفندماه بود که جنگنده های هندی و پاکستانی با یکدیگر درگیر شدند که نتیجه آن سقوط یک فروند هواپیمای جنگی هند بود.
به رغم کنترل اوضاع و جلوگیری دو طرف و سایر کشورهای میانجی از افزایش دامنه بحران، درگیری ها به صورت پراکنده ادامه یافت. از جمله چند روز پیش و بنا بر اعلام رسانه ها، تبادل آتش میان نیروهای هند و پاکستان در دو سوی «خط کنترل» یعنی مرز مناطق تحت کنترل هند و پاکستان در کشمیر هفت کشته بر جای گذاشت.
البته اقداماتی هم برای برای خروج از وضعیت پرالتهاب در شبه قاره به عمل آمد. از جمله اینکه پاکستان اعلام کرد 360 زندانی هندی را پس از پایان دوره محکومیتشان آزاد می کند. این در حالی است که به دلیل چالش های میان دو کشور، بسیاری از شهروندان محکوم در کشور مقابل پس از دوره محکومیتشان نیز در زندان به سر برده و می برند.

** ریشه یابی التهاب در شبه قاره
آنچه مسلم است اینکه ریشه اصلی درگیری ها میان هند و پاکستان، اختلافات دو کشور بر سر کشمیر است؛ سرزمینی در شمال شبه قاره که از زمان استقلال هند از استعمار بریتانیا محل نزاع دو طرف بوده است.
هند و پاکستان از زمان جدایی تاکنون سه بار در سال های 1847، 1965 و 1971 میلادی بر سر کشمیر وارد جنگ با یکدیگر شده اند و در نهایت این آتش بس سال 2003 بود که باعث شد درگیری ها تا حد زیادی بین دهلی نو و اسلام آباد کنترل شود؛ هر چند از آن زمان تاکنون دو طرف بارها یکدیگر را به نقض آتش بس متهم ساخته اند.
دو طرف طی دهه های گذشته کشمیر را به عنوان «هارتلند» یا قلب شبه قاره و حتی ناحیه اوراسیا انگاشته اند و تسلط بر آن را حیاتی و با حیثیت ملی خود گره زده اند.
به همین خاطر هرگونه مذاکره و موضع گیری در مورد کشمیر، دهه ها با حساسیت های جدی مواجه بوده است. از جمله در سال 1999 مذاکره دولت «محمدنواز شریف» نخست وزیر وقت پاکستان با هندی ها پس از شکست نظامی در منطقه کارگیل، به کودتای «پرویز مشرف» علیه وی انجامید.
در سوی مقابل نیز بارها تحولات هند و اوضاع سیاسی در این کشور به ماوقع کشمیر گره خورده است. به همین خاطر و چند روز مانده به انتخابات سراسری هند، تحولات کشمیر مورد توجه بسیاری از ناظران قرار گرفته است.
از دید طیفی از تحلیلگران، حزب ناسیونالیست حاکم یعنی «بهاراتیا جاناتا» به رهبری «نارندرا مودی» نخست وزیر که کوشیده است سیاست هایی قاطعانه را در قبال تحولات کشمیر دنبال کند، به دنبال مدیریت تنش اخیر در جهت اهداف انتخاباتی است. این دیدگاه سبب شد تا رقبای سیاسی و نیز پاکستانی ها، رهبران کنونی هند را به بهره برداری انتخاباتی از تنش اخیر متهم سازند.
با این حال، برگزاری انتخابات سراسری هند و مناطق تحت حاکمیت این کشور در ایالت جامو و کشمیر که از یازدهم آوریل (بیست و دوم فروردین ماه) آغاز می شود پیامدهایی چون چون بسته شدن جاده ها منتهی به این ایالت را به دنبال داشته است؛ اقدامی که اعتراضات مخالفان نخست وزیر را برانگیخته اما مقامات دولتی دلیل خود را جلوگیری از بروز حوادثی چون حمله تروریستی جیش محمد در جریان انتخابات عنوان می کنند.
با وجود آنچه درباره ارتباط تداوم تنش میان دو قدرت اتمی شبه قاره با انتخابات سراسری هند عنوان شد نمی توان کتمان کرد که نقطه شروع تعارض اخیر، فعالیت گروه های تروریستی در خاک پاکستان بوده و این واقعیت نشان می دهد تروریسم و افراطی گری تا چه حد می تواند موقعیت و مواضع دولت ها و مسائل پیش روی آن ها را تحت تاثیر قرار داده و برای آن ها هزینه ساز باشد.
پژوهش**9279

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال