ایران و عراق، رابطه ای فراتر از همسایگی

تهران-ایرنا- ترافیک دیدارهای دیپلماتیک مقامات ایران و عراق، نشانگر تلاش دو کشور برای بهره مندی بیشینه از ظرفیت های بی شمار همسایگی است. همسایه هایی که در کنار منافع مشترک، تمدن و دشمنان مشترک نیز دارند و سعادت هر یک از آن ها در گرو آرامش دیگری به نفع خاورمیانه خواهد بود.

به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، به فاصله یک ماه از سفر رییس جمهوری اسلامی ایران به عراق، عادل عبدالمهدی نخست وزیر عراق روز گذشته میهمان همتایان ایرانی خود بود. سفر دو روزه نخست وزیر عراق به ایران در راس هیات بلندپایه اقتصادی و سیاسی به دعوت رییس جمهوری و با استقبال حجت الاسلام و المسلمین «حسن روحانی» انجام شد.
به عقیده ناظران منطقه ای سفرها و گفت و گوهای میان مقامات ایرانی و عراقی به ویژه در سه ماه گذشته تاییدی بر آغاز دوران تازه در روابط میان دو کشور است. روابطی که برای سردی آن تلاش های بسیاری در جریان است و دشمنان بسیاری بر سر راه این روابط به کمین نشسته اند تا عراق را به این باور وهم آلود برسانند که ایران دشمن خطرناک آن است.
از رهگذر این باور می توانند از ظرفیت عراق برای تحکیم تحریم های سیاسی و اقتصادی ایران بیشترین بهره را ببرند و از بغداد اهرم فشار ارزشمندی علیه ایران بسازند. در این سناریو ایران هراسی، نقش نخست را آمریکا برعهده دارد. تاجر کاخ سفید که خود و کشورش را ناجی دموکراسی در عراق می داند، در تلاش است تا مقامات عراق را قانع کند تن به تحریم های اقتصادی علیه ایران دهند و بازارهای بزرگ خود را بر روی کالاهای ایرانی ببندند.
آمریکا 17 سال پیش (20 مارس 2003) به بهانه مقابله با زیاده خواهی های «صدام حسین» دیکتاتور عراق در راس ائتلافی از کشورهای غربی به این کشور حمله کرد و پس از سقوط صدام حسین و تشکیل چندین دولت قانونی و منتخب، همچنان به حضور نظامی خود در این کشور ادامه می دهد.
با وجود عدم تمایل مردم و مسوولان عراقی، آمریکا نه تنها حاضر به ترک نظامی این کشور نیست بلکه با دخالت های آشکار در امور داخلی و سیاست خارجی آن، برای مردم و مقامات این کشور خط مشی تعیین می کند. موضوعی که در دیدار رهبر معظم انقلاب با نخست وزیر این کشور هم مورد توجه و نقد قرار گرفت.
حضرت آیت الله خامنه ای در این دیدار حضور نظامیان آمریکایی در کشورهای منطقه را به ضرر آنها و ملت های منطقه دانستند و خطاب به نخست وزیر عراق تاکید کردند: باید کاری کنید که آمریکایی ها هرچه زودتر نظامیان خود را از عراق خارج کنند زیرا آنها در هر کشوری که برای مدت طولانی حضور نظامی داشته‌اند، روند بیرون راندن آنها دچار مشکل شده است.

**سعادت عراق سعادت منطقه و ایران
سرنوشت سیاسی و اقتصادی دو کشور ایران و عراق حتی با وجود هشت سال جنگ میان دو کشور چنان بهم گره خورده که می توان مدعی بود سعادت دو ملت مستلزم همکاری های مشترک و صادقانه با یکدیگر است. شواهد و سفرهای چندماه گذشته نشان می دهد هر دو کشور به ضرورت و منفعت این گره آگاهی لازم را داشته و برای استحکام آن تلاش می کنند.
اقتصاد عراق با توجه به شرایط بحرانی سال های گذشته برای تامین نیازهای مصرفی و زیربنایی این کشور قابلیت های کافی ندارد و تامین این نیازها از ایران همسایه منطقی، موجه و دارای صرفه اقتصادی است. شاید به همین دلیل باشد که میزان حجم مبادلات ایران و عراق در سال گذشته به هشت و نیم میلیارد دلار رسیده و رییس جمهوری اسلامی ایران در دیدار با نخست وزیر عراق خواستار افزایش آن به رقم 20 میلیارد دلار در سال شده است.
عراق 30 درصد از برق مورد نیاز خود را از ایران تامین می کند و بسیاری از زیرساخت های این کشور به دست متخصصان ایرانی ساخته و تجهیز می شود. پیشینه مشترک ایران و عراق در تمدن و فرهنگ و نیز نقش برجسته ایران در دفاع از مردم عراق در برابر تروریست های داعش، نزدیکی دو ملت را به بیشترین سطح ممکن در تاریخ رابطه رسانده است.
با چنین توصیفاتی از رابطه ایران و عراق به خوبی می توان دلایل تطمیع سعودی ها و تهدید آمریکایی ها را دریافت. به نظر می رسد مقامات عراقی به اندازه ای از بلوغ دیپلماتیک رسیده اند که تسلیم تهدید و تطمیع نشوند و استقلال خود را در برابر زیاده خواهی سعودی و آمریکایی حفظ کنند. این حفظ استقلال هرچند با توجه به حضور قیم مآبانه آمریکا در عراق و پدرخواندگی تاریخی همسایه جنوبی این کشور بر مناطق عرب نشین، دشوار به نظر می رسد اما می تواند ضامن سعادت مردم عراق و در پی آن آرامش و سامان نسبی در منطقه آشوب زده خاورمیانه باشد.

**تعریف تروریسم اسیر معیارهای عجیب آمریکا
فهرست بهانه های نظامیان آمریکا در عراق برای حضور بلندمدت پس از دروغ سلاح شیمیایی در زمان صدام حسین، تنوع یافت و کاخ سفید در تازه ترین بهانه تراشی، مبارزه با تروریسم را دلیل ماندن در عراق اعلام کرده است. اینکه اما تروریسم در قاموس آمریکایی ها چه تعریفی دارد؛ موضوعی همچنان پیچیده است.
داعش در عراق در حالی رو به اضمحلال گذاشت که نیروهای مردمی عراق با همکاری نیروهای مستشار نظامی بیشترین نقش را در پیروزی علیه تروریست های این گروه ایفا کردند و ائتلاف آمریکایی در برهه ای که ایران وارد مبارزه نشده بود در عمل کاری از پیش نمی برد و شواهد نشان می دهد تلاش و انگیزه ای هم برای نابودی داعش در منطقه نداشت و حتی در برهه هایی هم با بخشش تجهیزات کار آن ها را هم تسهیل می کرد.
حضور نظامیان آمریکا در عراق به بهانه آزادی و دموکراسی، هزاران کشته در این کشور به جای نهاد اما کسی آن را تروریستی ندانست در برابر تاجر کاخ سفید حضور قانونی و مستشاری نظامیان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در عراق و سوریه را تروریستی می داند و پروژه قرار دادن نام سپاه در فهرست گروه های تروریستی را کلید می زند.
تسهیل ترور در تعریف آمریکا از تروریسم، مبارزه با آن و حمایت از مردم و غیرنظامیان و مقابله با داعش از منظر آمریکا نمود بارز تروریسم است! با چنین توجیهی واشنگتن درصدد است سپاه پاسداران ایران را تروریستی اعلام کند و در برابر از گروهک منافقین، ائتلاف متجاوز سعودی، گروهک های ضداسلام و هر آنکس که علیه ایران است، حمایت کند.
این تعریف تازه از تروریسم که تنها به نفع ایالات متحده آمریکاست در جهان کنونی که موازنه و نه دوقطبی قدرت در حال شکل گیری است دوام چندانی نخواهد آورد و این دوگانه هم به تاریخ تناقضات غیرانسانی در جهان خواهد پیوست.

**ایران نشانه، خاورمیانه بهانه
حمله به عراق و افغانستان، حضور در سوریه، تاسیس پایگاه های نظامی در ترکیه و قطر، تجهیز زرادخانه های عربستان و حضور نظامی در آب های آزاد، طی سه دهه گذشته عمده ترین فعالیت های آمریکا در غرب آسیا بوده فعالیت هایی که به نظر می رسد هدفی جز محدودسازی ایران در جغرافیای خود نداشته و تنها علیه ایران برنامه ریزی شده است.
آمریکا به دلایل بسیار و متنوع درگیری مستقیم با ایران را در حوزه نظامی دستور کار خود ندارد اما برای سنگ اندازی در مسیر پیشرفت ایران همسایگانش را اشغال کرده و حضور خود را در آن ها تقویت می کند. گرچه برای این حضور بهانه های عامه پسندی چون مقابله با تروریسیم و حمایت از کشورهای منطقه ارائه می دهد اما کیست که نداند آمریکا در خاورمیانه و غرب آسیا یک نشانه دارد و باقی همه بهانه است.
گرچه بخشی از هزینه های سرسام آور این نشانه گذاری و بهانه تراشی را سعودی ها پرداخت می کنند اما بازهم اعتراضات داخلی در آمریکا برای این بلندپروازی ها وجود دارد. این اعتراضات زمانی اوج می گیرد که ایران نه تنها محدود نشده بلکه با تمام دشواری ها از تاثیرگذاران منطقه خاورمیانه است، با تمام کاستی های داخلی و غیرقابل انکار توانسته به درجه ای از رشد و توسعه دست یابد و این بیش از همه بر دولتمردان آمریکایی و هم پیمانان منطقه ای آن ها گران آمده است.
قرار دادن نام سپاه پاسداران به عنوان یکی از بازوهای تاثیرگذاری ایران در منطقه هم در چنین منظری می تواند قابل پیش بینی باشد.
‌سیام**9402** 1336

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال