گام های سست نهادهای عربی در فرونشاندن بحران های جهان عرب

تهران- ایرنا- نگاهی به عملکرد شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه عرب برای حل و فصل بحران ها و اختلافات سیاسی جهان عرب نشان می دهد که این سازمان ها در آزمون حل این بحران ها موفقیت چندانی نداشته اند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، با وجود اینکه بیش از 20 ماه از بروز بحران در روابط قطر با عربستان، امارات، بحرین و مصر سپری می شود، باز دو طرف همچنان بر مواضع خود پافشاری می کنند. میانجیگری های کشورهایی مانند کویت هم نتوانسته است کاری به پیش ببرد و از شدت بحران بکاهد.
اتحادیه عرب و همزاد آن شورای همکاری خلیج فارس در نقش آفرینی برای حل بحران در روابط قطر با عربستان و متحدان آن و همچنین تصمیم گیری برای بازگشت سوریه به اتحادیه عرب غایب بودند و آنها هیچ موضع آشکار یا طرحی که به حل چنین مسایلی منجر شود، ارائه نکردند واین وضعیت، شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه عرب را با تجربه سختی روبرو کرده است.
اتحادیه عرب در زمینه بازگشت سوریه به این اتحادیه هم موفقیتی نداشته است و میان اعضای آن این باره اختلاف نظر وجود دارد. این اختلاف ها در چهارمین نشست اقتصادی این اتحادیه که در 30 دی ماه گذشته در بیروت برگزار شد خود را نشان داد. تنها شمار اندکی از رهبران کشورهای عضو اتحادیه عرب در این نشست حضور داشتند.
«میشل عون» رئیس جمهوری لبنان به عنوان میزبان این نشست، «محمد ولد عبدالعزیز» رئیس جمهوری موریتانی به عنوان رئیس بعدی این نشست اقتصادی، «تمیم بن حمد آل ثانی» پادشاه قطر، ارشدترین مقام های شرکت کننده در نشست بیروت بودند و دیگر کشورهای عضو اتحادیه عرب در سطح نخست وزیر یا وزیر امور خارجه در این نشست شرکت داشتند. شاید بتوان گفت اختلاف کشورهای اتحادیه عرب درباره سوریه برجسته ترین دلیلی بود که سبب شد برخی از رهبران عرب در این نشست حضور پیدا نکنند.
پس از موفقیت نظام سوریه در بازپس گیری بسیاری از سرزمین های این کشور از تروریست ها، «جبران باسیل» وزیر امور خارجه لبنان و برخی دیگر از مقامات کشورهای عربی خواستار بازگشت سوریه به اتحادیه عرب شدند. اما «احمد ابوالغیظ» دبیر کل اتحادیه عرب گفت که در اتحادیه عرب درباره بازگشت سوریه اتفاق نظر وجود ندارد. وجود چنین مسائل و مشکلاتی، آزمونی است که ممکن است ،سازمان هایی مانند اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس نتوانند از آن سر سلامت به در ببرند.
این سازمان های منطقه ای که با هدف ایجاد همگرایی و همسویی بین اعضای این نهادها تاسیس شده اند، پس از گذشت چندین دهه نه تنها منتهی به همگرایی و یکپارچگی نشده اند، بلکه به سوی واگرایی تمایل پیدا کرده اند. وضعیتی که ادامه آن می تواند به تضعیف پایه های این نهادهای منطقه ای حتی فروپاشی آنها منجر شود.
تارنمای مرکز پژوهش های «الجزیره» در گزارشی در این خصوص نوشت: بحران در روابط کشورهای عربی متحد عربستان با قطر ضربه سختی به مفهوم دفاع مشترک کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس وارد کرد. با چشم پوشی از افق های حل این بحران، منطقی است به این نتیجه رسید که قطر پس از این دیگر به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس که این کشور را زیر محاصره قرار دادند به عنوان کشورهای همپیمان نگاه نخواهد کرد. بلکه آنها را همسایگانی به شمار خواهد آورد که امنیت ملی قطر را تهدید می کنند. به یقین تصمیم سازان کشورهایی مثل کویت و عمان هم هرگز چنین موضوعی را از ذهن خود فراموش نخواهند کرد. در مورد برجسته ترین گام هایی که کشورهای شورای همکاری خلیج فارس پیش از این در چارچوب سیاست های دفاعی در پیش گرفته اند مثل تشکیل نیروهای «سپر جزیره» و سامانه دفاعی موشکی در خلیج فارس اکنون با تردیدهایی همراه است و درباره ادامه و آینده این طرح ها تردیدهایی وجود دارد.
به نوشته تارنمای مرکز پژوهش الجزیره، بحران در روابط کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس تردیدهای بسیاری را درباره آینده شورای همکاری و نقش و اراده این شورا به وجود آورده است. این تردیدها تنها به دلیل شدت بحران و ادامه آن و نادیده گرفتن ارزش های سنتی به وجود نیامده است بلکه نادیده گرفتن قوانین و نادیده گرفتن نهادهای این شورا از سوی ریاض و ابوظبی نشان داد که این شورا تنها به اعضای قدرتمندتر خود توجه دارد. در تنش میان قطر و عربستان و متحدان آن هیچ یک از نهادهای این سازمان اجازه بررسی اتهام ها علیه قطر و نقش آفرینی در این زمینه را پیدا نکردند. در واقع روابط عمومی این شورا تنها از طریق رسانه ها از تصمیم های شماری از اعضای آن برای قطع روابط با قطر و دیگر کشورها با خبر شده است.
روزنامه «العرب» چاپ لندن نیز نوشت: هرگز از ذهن کشورهای عربی خلیج فارس این موضوع پاک نخواهد شد که از زمان تاسیس شورای همکاری خلیج فارس تاکنون این شورا در شرایط سرنوشت سازی به سر می برد. آنچه این روزها و از زمان تحریم قطر توسط کشورهای عربی متحد عربستان سپری می شود ساختار اجتماعی همه این کشورها به ویژه کشورهایی را که به طور مستقیم در این بحران نقش داشته اند، تهدید می کند.
'پیامدهای این تنش به طور مستقیم بر سرنوشت سیاسی شورای همکاری خلیج فارس تاثیر خواهد گذاشت. شورای همکاری خلیج فارس از پیامدهای بحران روابط کشورهای عربی با قطر رهایی نخواهد یافت. باید اشاره کرد که هدف از تاسیس این شورا مسائل امنیتی بود و این شورای یک سازمان امنیت راهبردی بود این در حالی است بحرانی کنونی هم یک بحران امنیت راهبردی است. کشورهای تحریم کننده قطر، این کشور را خطری راهبردی برای امنیت و ثبات کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به شمار آورده اند. این در شرایطی است که این شورا برای رویارویی با خطرات خارجی تشکیل شده بود بنابراین این پرسش مطرح است که شورای همکاری خلیج فارس با الگوی کنونی چه سودی به دنبال دارد؟'
پژوهش**9278**1552

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال