کژگزینی در اشتغال زنان

تهران- ایرناپلاس- اشتغال، لازمه زندگی بشر است، زیرا دوام و بقای جامعه و زندگی هر فرد مستلزم کار و فعالیت است. اشتغال علاوه بر تأمین معاش؛ احترام، اعتماد به نفس و سلامت، تقویت روحیه نیز ایجاد می‌کند.

بررسی‌ها و مشاهدات عینی نشان می‌دهند که زنان در قرن حاضر در بازار کار با تبعیضات متعددی مواجهند. آن‌ها نسبت به مردان، دستمزد‌های کمتری دریافت می‌کنند، از مساوات برخوردار نیستند و بیشتر مشاغل کم‌درآمد، غیرفنی و ساده به آن‌ها پیشنهاد داده می‌شود.

مطابق تحقیق‌های انجام‌ شده، تفاوت در پرداخت دستمزد‌های میان زنان و مردان، دلایل متعددی دارد. برخی از مهم‌ترین دلایل در ادامه ذکر شده است:
• چانه‌زنی برای دریافت بیشتر در محل کار، موضوع عمومیت‌یافته‌ای برای زنان نیست.
• زنان عموماً به سمت مهارت‌ها و کار‌های دفتری و آموزشی و ارائه خدماتی مانند پرستاری و ... سوق داده می‌شوند.
• ویژگی‌های جسمی و زیستی زنان در برهه‌هایی از زندگی درگیر بارداری و فرزندآوری شده و به طور طبیعی مدتی از محیط‌های کاری دور می‌مانند.

علی‌رغم آن‌چه در بالا گفتیم، این موضوع به صورت جدی در آینه آمار‌های رسمی قابل بررسی نیست. هرچند آمار‌هایی که تا حدودی وضعیت اشتغال زنان را در مقایسه با مردان نشان می‌دهد در ضمیمه ارائه شده است.
نمودار‌ها مربوط به جمعیت شاغل به تفکیک جنسیت مناطق شهری در سال‌های 1384 تا 1396 (به میلیون نفر) هستند.

بر اساس استاندارد سازمان بین‌المللی کار (ILO)، تمام افراد 10 ساله و بیشتر که در زمان مرجع حداقل یک ساعت کار کرده باشند شاغل محسوب می‌شوند. شکل سمت چپ نشان می‌دهد که جمعیت شاغل مرد با یک شیب بسیار ملایم در کل دوره رو به افزایش بوده است. هرچند در سال 92 شاهد یک جهش در آمار اشتغال بوده‌ایم، موضوع برای زنان کمی متفاوت است. نمودار سمت راست که در واقع با مقیاس دقیق‌تری آمار اشتغال زنان را نمایش داده است، بیانگر کاهش تعداد شاغلان تا حدود سال 93 است، اما پس از آن یک سیر شتابان مشاهده شده است.

یکی دیگر از آمار‌هایی که مربوط به انتخاب شغل یا به‌کارگیری زنان در شاخه‌های مختلف است، در نمودار زیر نمایش داده شده است. جمعیت مورد مطالعه در این آمارگیری، پنج میلیون و 177 هزار و 244 نفر، شامل زنان و مردان شاغل در کل کشور در سال 1394 است.

لازم به ذکر است که در قسمت فروش و تعمیر وسایل، تنها یک درصد از زنان فعالیت دارند که این رقم به 8629 نفر در کل کشور می‌رسد. بر اساس این شکل در چهار نوع فعالیت اعم از آموزش، مراقبت در منزل، فعالیت‌های اقتصادی و سلامت انسان، زنان درصد بیشتری از شاغلان را تشکیل دادند که حتی در این مشاغل نیز اختلاف آن‌چنانی بین درصد اشتغال زنان و مردان وجود ندارد. به‌علاوه نمودار نشان می‌دهد برای برخی مشاغل اختلاف بسیار زیادی بین درصد اشتغال مردان و زنان وجود دارد. به‌طور کلی آمار حاکی از آن است که به‌صورت میانگین 83% مشاغل در اختیار مردان و سهم زنان از این مشاغل تنها 17% است.

منابع:
مرتاضی، م. (1397). اشتغال زنان، حق یا امتیاز؟. ماهنامه چشم‌انداز ایران، ص. 113
مومنی راد، ا؛ بهبودی کلهری، س. (1396). بررسی تأثیر تبعیض مثبت بر اشتغال زنان در حقوق ایران. نشریه جستار‌های حقوق عمومی، شماره 3، ص. 44-12.
مرکز آمار ایران. نتایج طرح آمارگیری از کارگاه‌های بازرگانی و خدمات سال 1394
سازمان برنامه و بودجه کشور. (1384-1396). بررسی شاخص‌های عمده‌ی بازار کار در سال 84 تا 1396. ص. 37-38.. (Ihttp://banki.ir/Bourse/23402k) نابرابری دستمزد زنان شاغل به مردان

--------------------------------------------------------------------------
* نفیسه ارغوانی فاتح، عطیه بهرامی نوید
نشریه نسوان، دانشگاه بوعلی همدان

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال