غذاهای خبرساز سال 97

تهران- ایرنا- حوزه غذا در سال 97 دستخوش تغییرات زیادی بود، از گرانی برخی موادغذایی و کم شدن آنها در سفره غذایی مردم تا بحث های مربوط به تقلب، تراریخته و طرح هایی برای ارتقای سلامت غذایی مردم مانند غنی سازی آرد با ویتامین D و آهن و شیرین شدن ذائقه ایرانی ها، از مباحث مطرح در این سال بود.

به گزارش ایرنا، امسال بیش از هر چیز مواد غذایی تراریخته خبرساز شدند که شاید بتوان مدال خبرسازترین ماده غذایی امسال را به اسنک های حجیم شده داد چراکه ابتدا استفاده از ذرت دامی در چند برند آن و بعد هم درج برچسب تراریخته روی یکی از برندها خبرساز شد.
امسال برای نخستین بار در کشور نصب برچسب تراریخته روی محصولات دارای این ویژگی، الزامی شد؛ اما محصولات تراریخته چه محصولاتی هستند. آنها محصولاتی هستند که کارشناسان با دستکاری روی ژنتیک آنها، یک خصوصیت ویژه را در محصول ایجاد می کنند یا یک خصوصیت را حذف می کنند؛ به عنوان مثال پروتئین هایی داخل محصول، ایجاد می کنند که خاصیت آفت کشی دارد و این سموم باعث می شود که مثلا کرم ساقه در برنج از بین برود.
همچنین تغییرات ژنتیکی می تواند محصول را در مقابل خشکسالی و شوری زمین های کشت، مقاوم کند؛ زیرا گیاهان در زمین های شور، رشد نمی کنند و با تغییرات ژنتیکی می توان این گیاهان را در این زمین ها کشت کرد. این تغییرات ژنتیکی ذهن را به سمت مخاطرات ایمنی و زیستی آن می کشاند و اتفاقا بحث و جدل های فراوانی نیز بر سر آن وجود دارد در حالی که کمتر فردی از مزایای فراوان محصول تراریخته برای رفع فقر، رفع گرسنگی فزاینده جهان امروز و تحولات اقتصادی ناشی از آن خبر دارد. در ایران نیز هر چند قانون تراریخته ها در کشور مصوب شده اما همچنان بحث هایی در این زمینه مطرح است به آن معنا که برخی ها موافق، برخی ها نیمه موافق و برخی ها مخالف اینگونه محصولات هستند.

* محصولات تراریخته و واکنش های جنجالی نسبت به این محصولات
بنا به اعلام سازمان غذا و دارو در خرداد ماه امسال، سویا و ذرت، تنها محصولات غذایی تراریخته موجود در بازار کشور به شمار می روند که در سطح عرضه دارای مجوز مصرف هستند.
اما این تمام ماجرا نیست چون برخی محصولات هرچند خودشان تراریخته نیستنند اما در تهیه آن از مواد غذایی حاوی مواد اولیه با منشاء تراریخته استفاده شده است که از جمله آنها می توان به برخی فرآورده های گوشتی مانند سوسیس و کالباس موجود در بازار و اسنک های حجیم شده اشاره کرد؛ اسنک هایی که امسال حسابی سر و صدا به پا کردند؛ ابتدا بحث استفاده از ذرت دامی در برخی برندهای آن مطرح شد و بعد که مهلت الصاق برچسب تراریخته به این نوع محصولات تمام شد، یکی از برندها که صداقت بیشتری نسبت به سایر محصولات داشت، برند تراریخته را نصب کرد.
همین مساله موجب شد که تصویر اسنک حجیم شده با برچسب تراریخته در شبکه های اجتماعی بچرخد و مردم نسبت به مصرف آن نگران شوند در حالی که این نخستین گام برای روشن شدن افکار عمومی و صداقت یک شرکت غذایی به شمار می رفت.
کیانوش جهانپور سخنگوی وزارت بهداشت دراین باره به خبرنگار ایرنا گفته بود که فرآورده‌ای که با ضوابط سازمان غذا و دارو تولید و عرضه شود، فارغ از تراریخته یا غیرتراریخته، ایمن و سالم به شمار می رود و اقدام شرکت‌ها در درج عنوان مربوطه یک نکته مثبت اخلاقی، قانونی و حرفه ای است.

* ذرت دامی در 2 برند اسنک حجیم شده
دی ماه امسال استفاده از پودر فید گرید (مناسب برای خوراک دام) در اقدامی عجیب در محصول اسنک پف کرده مردم را شوکه کرد.
این اتفاق به خاطر گرانی ارز رخ داد زیرا طبق مقررات، در تامین خوراک دام که ذرت نیز از جمله آنهاست، از منابع ارز دولتی ترجیحی استفاده می شود، اما به ذرتی که برای محصولات اسنک پف کرده و سایر صنایع غذایی استفاده می شود، ارز سامانه نیما تعلق می گیرد که قیمت آن حدود دو برابر ارز دولتی است.
هر چند در نهایت اسم دو برندی که از ذرت دام در تهیه اسنک حجیم شده استفاده کرده بودند، اعلام نشد اما سازمان غذا و دارو تذکرات لازم را به آنها داد و با آنها برخورد قانونی صورت گرفت.

* تقلب در مواد غذایی، از عسل تا زیتون
امسال نیز سودجویان با اِعمال تقلب در برخی انواع مواد غذایی، سلامت مردم را به مخاطره انداختند؛ این تقلبات در انواع مواد غذایی مشاهده شد و شبکه بهداشتی و معاونت های غذا و دارو در سراسر کشور توانستند برخی از این تقلبات را کشف و معدوم کنند.
به طور مثال در بهمن ماه امسال کارشناسان معاونت غذا و دارو و شبکه پاکدشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با حضور در محل بسته بندی عسل غیربهداشتی و روغن زیتون تقلبی، این محصولات را معدوم کردند.
محصولات معدوم شده شامل عسل غیربهداشتی مومدار، شهد عسل فاقد مشخصات و شیشه بسته بندی روغن زیتون تقلبی بودند.

* آبلیموهای تقلبی، داستان کش دار از سال های قبل
چند سال پیش با جمع آوری چند برند آبلیمو بحث آبلیموهای تقلبی در بازار مطرح شد، تقلب هایی که شاید تا حدی مردم را به سمت آبلیموهای دست ساز ترغیب کرد. غافل از اینکه این آبلیموهای سنتی، علاوه بر تقلب، سرشار از آلودگی های میکروبی، قارچ و کپک هستند.
آبلیمو از جمله مواد غذایی است که شناسایی تقلب در آن کار آسانی نیست و شاید به همین دلیل هم بود که چند سال پیش، عرضه حدود 14 برند آبلیموی صنعتی در بازار ممنوع شد.
وحید مفید مدیرکل نظارت بر فرآورده های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: در پروژه ای از سوی مرکز تحقیقات سلامت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی مشخص شد که قیمت آبلیموهای سنتی گرفته شده آماده در بطری با قیمت آبلیمویی که جلوی مشتری گرفته می شود، متفاوت و بالاتر است که نشان دهنده تقلب در این آبلیموها است.
مفید می افزاید: به شدت پیگیر هستیم تا تقلب را در آبلیموهای صنعتی به حداقل برسانیم اما در عین حال به هیچوجه توصیه نمی شود که آبلیموی دست ساز مصرف شود.

* جولان نمک دریا در بازار و مخاطرات آن
بنا به اعلام سازمان غذا و دارو، تمام نمک های موسوم به نمک دریا که امروزه در عطاری ها به فروش می رسند، غیرمجاز و غیرقانونی هستند.
این در حالی است که متاسفانه افراد سودجو، نمک دریا را دارای خواصی همچون پایین آورنده فشار خون، کاهش دهنده ورم دوران بارداری، از بین برنده سینوزیت، شفاف کننده پوست و ضد لک، از بین برنده سودا، صفرا و بلغم و حتی تأمین کننده ید مورد نیاز غده تیروئید عنوان می‌کنند، که همه اینها بنا به اعلام سازمان غذا و دارو، خلاف واقعیت است.

* رونق محصولات فله ای در پی اقبال عمومی
محصولات فله ای اعم از محصولات لبنی مانند شیر و ماست سنتی و انواع آجیل ها هر چند بارها از سوی وزارت بهداشت اعلام شده که مورد تائید نیستند اما مورد اقبال عمومی قرار گرفته که شاید ریشه آن در باورهای مردمی باشد که فکر می کنند این محصولات خواص غذایی بیشتری دارند در حالی که مخاطرات انواع آلودگی های میکروبی سلامت آنان را تهدید می کند.
البته در مواردی مانند آجیل ها تا حدودی به ضعف صنعت بسته بندی بازمی گردد اما مسئولان دلیل اصلی آن را اقبال عمومی می دانند؛ آنچنان که وحید مفید مدیرکل نظارت بر غذای سازمان غذا و دارو به خبرنگار ایرنا می گوید: آجیل های فله ای مورد تایید وزارت بهداشت نیستند، برخی از آنها در فرآیند تولید دچار آلودگی میکروبی، قارچی، شیمیایی یا انگلی می شوند. تا زمانی که مردم از این آجیل ها مصرف می کنند، تولیدکنندگان به خود زحمت بسته بندی نمی دهند.
آجیل های عرضه شده از سوی دستفروشان آلوده به انگل، میکروب، مایکوتوکسین و دیگر آلودگی های قارچی و شیمیایی هستند اما متاسفانه بازار فروش آنها نیز با اقبال عمومی روبرو شده که می توان گرانی آجیل را از دلایل آن برشمرد.

* کم شدن مصرف کره حیوانی
در پی گرانی برخی محصولات غذایی در پی نوسانات بازار ارز و رشد نرخ تورم، مردم برخی محصولات غذایی را کمتر مصرف کردند که کره حیوانی از جمله آنهاست.
وحید مفید مدیرکل نظارت بر فرآورده های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: با حذف ارز دولتی برای واردات کره، قیمت کره حیوانی افزایش یافته و مصرف آن کم شده است و همزمان واردات و مصرف کره گیاهی که حاوی روغن سویا و پالم است، افزایش یافته است.
وی افزود: سرانه مصرف کره در کشورهای تولیدکننده شیر و لبنیات حدود 2 کیلو در سال است اما این رقم در ایران سالانه یک کیلو است و اخیرا مصرف کره به نیم کیلو و کمتر کاهش پیدا کرده است.
وحید خاطرنشان کرد: مصرف کره گیاهی در کشور بسیار پایین بوده و اخیرا افزایش یافته و به نزدیک نیم کیلو در سال رسیده است. اهرم قیمتی یکی از دلایل افزایش مصرف کره گیاهی است زیرا قیمت کره حیوانی افزایش یافته اما روغن گیاهی با ارز دولتی وارد می شود؛ بنابراین قیمت کره گیاهی ارزان تر از کره حیوانی است.

* سبوس نان ها بهداشتی نیست
امسال سازمان غذا و دارو اعلام کرد سبوس هایی که برای پخت نان های سبوسدار در نانوایی ها استفاه می شود، از نظر بهداشتی به هیچوجه مورد تایید وزارت بهداشت نیست.
سبوس در حقیقت لایه سطحی گندم است و انواع آلودگی های احتمالی در سطح گندم وجود دارد بنابراین سبوس خام به انواع آلودگی های قارچی و دیگر آلودگی ها آغشته است. از سوی دیگر از لحاظ تغذیه ای، سبوس بدون طی کردن فرآیند تخمیر موجب جلوگیری از جذب آهن در بدن می شود.

* ذائقه ایرانی ها در سال 97 شیرین شد
بنا به اعلام سازمان غذا و دارو امسال ذائقه ایرانی ها به سمت مواد غذایی شیرین گرایش پیدا کرد.
البته این موضوع می تواند زنگ خطری برای افزایش چاقی و بیماری های غیرواگیر مانند دیابت باشد چراکه زمینه های افزایش چاقی در برخی موارد به علت دریافت نامناسب موادغذایی است.

* طرح غنی سازی آرد نان با ویتامین D
بررسی ها نشان می دهد که میزان درصد فقر ویتامین D در اغلب مردم، شدید است و بیش از 80 درصد مردم دچار کمبود ویتامین D هستند.
بنابراین امسال طرح غنی سازی نان با ویتامین D در بیرجند به طور آزمایشی اجرا شد که در صورت داشتن نتایج مثبت پس از ارزیابی ها در تمام کشور اجرا می شود.
دلیل انتخاب آرد نان برای غنی سازی با ویتامین D و آهن، عمومیت مصرف آن بود.

* کش و قوس های تشکیل نهاد ملی غذا
با توجه به اهمیت حوزه غذا، مدت هاست که بحث بر سر تشکیل نهاد ملی غذا وجود دارد؛ هدف از تشکیل نهاد ملی غذا، کنترل و پایش مواد غذایی است.
ساختار این نهاد ملی می تواند در یک وزارتخانه مستقر شود اما هنوز درباره آن تصمیم خاصی گرفته نشده است. ساختار این نهاد ملی باید در مراجع رسمی، مراتب تایید و تصویب را بگذراند.
گزارش از سادات حسینی خواه
اجتمام*9185*1834

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال