گل گردانی در تاجیکستان، مژده بهار

تهران - ایرنا - هر ساله در اواخر بهمن و ماه اسفند، بازار فروش گلهای بهاری «بایچیچک و سیاهگوش» در شهرهای تاجیکستان بخصوص در روستاها داغ است. این سنت دیرینه و آیین باستانی موسوم به «گل گردانی» برای رساندن پیام بهار در بین تاجیکان است.

تاجیکان فارسی زبان که سالیان زیادی زیر سلطه نظام شوروی بودند 27 سال است که دل به آیین های نیاکان از جمله نوروز باستانی بسته اند و آیین های بهاری را برگزار می کنند.
سنت قدیمی 'گل گردانی در آستانه فرا رسیدن عید بهار یکی از این آیین هاست. بر اساس این رسم ' که در تاجیکستان به آن «بایچیچک» یا «بایچیچک گویی' هم گفته می شود مردم تاجیک به مناسبت بیداری طبیعت و آغاز شکوفه‌ دهی گلها و درختان به گل گردانی می‌پردازند.
در گذشته وظیفه گل گردانی بر عهده بزرگسالان بود اما این مراسم چند سالی است در اکثر محله‌ها توسط بچه‌ها و جوانان انجام می‌شود.
این مراسم به این صورت اجرا می‌شود که پیش از فرا رسیدن نوروز گل گردان ها و کودکان به دره و کوه و دشت و تپه رفته و از آنجا گل زردک یا سیاهگوش (بایچیچک) می‌چینند. سپس با دسته‌های گل، روستا به روستا می‌گردند و به ساکنان آنها، مژده رسیدن بهار و پایان یافتن زمستان و آغاز کشت و کار بهاری را با اشعاری می دهند.
جشن 'بایچیچک' یا 'گل بهمن' یا گل گردانی، تاریخ بخصوصی ندارد و وابسته به میل طبیعت است و هرگاه نخستین گلهای بهمن جوانه بزنند و کودکان این گلها را پیدا کنند، مژده رسیدن بهار در کوی و برزن طنین می‌اندازد.
'جانییک اسراریان' یک شخصیت فرهنگی تاجیک پیشتر به ایرنا گفته بود این مراسم که تنها در تاجیکستان سابقه دارد و در مکانهای مختلف با اسامی خاص نامیده می شود.
کودکان و جوانان به رهگذران و مسافران گلهای بهاری می فروشند و آنها نیز پایچیچک و سیاهگوش را به چشمان خود میمالند و بهار نو را خوش آمد گفته و شکرگزاری می کنند.
کودکان سیاهگوش و بایچیچک در دست، خانه به خانه پیام بهار را می‌برند و در مقابل هدیه می‌گیرند.
شعری که در مورد سیاهگوش تاجیک ها بر زبان می آورند با این مضمون است:
'گل سیهگوش هفت رنگ است، خوراک کبک دلتنگ است، همیشه بر سرش جنگ است، بهار نو مبارک باد'.
علاوه بر جشن عمومی نوروز در تاجیکستان ، تاجیکان آیین های نوروزی را به خصوص در شهرهای خجند و بدخشان برگزار می کنند.
'خانه‌ تکانی' یا 'جاروب‌ بندان' یکی از این آیین هاست که معمولاً روز 19 مارس ( 28 اسفند) برگزار می‌شود. اشیای خانه را به ‌تمام بیرون می‌برند، گرد و غبار را از در و دیوار و طاقچه‌ها می‌زدایند، پشت بام‌ها را می‌روبند و هزار-اسپند دود می‌کنند.
زنان خانواده با آرزوی پرباری و برکت سال نو، جلد منقش کلاه‌های گردی را به آرد می‌زنند و بر دیوارهای دودخوردۀ خانه، نقش گل می‌آفرینند. کودکان با گچ سفید روی دیوار نقش گل و بلبل و آهو و بز کوهی می‌کشند. رنگ سفید در روزهای نوروز نقش نمادین دارد و همه جا به چشم می‌خورد.
درحالی که زنان و کودکان سرگرم آرایش خانه‌ هستند، مردان خانواده شاخه‌های بلند درختان را می‌برند و با کارد روی آنها گل می‌تراشند. سپس شاخه‌های آراسته را با ندای 'شاگون بهار مبارک!' وارد خانه‌ می‌کنند و در سوراخ‌های پنج ستون خانه استوار می‌کنند.
آساق**1663**1600

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال