عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت در گفت‌وگو با ایرنا مطرح کرد:

توجه به سبک زندگی در بیانیه گام دوم، نشان از اهمیت نهاد خانواده دارد

تهران- ایرنا- حجت الاسلام «علی نصیری» درباره محور سبک زندگی اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب می گوید: تاکید مقام معظم رهبری بر تعریف و تبیین سبک زندگی اسلامی که بر پایه قرآن و اهل بیت تنظیم ‌شود، بسیار به جا و دقیقی است زیرا با توجه به آسیب شناسی در ابعاد مختلف جامعه، شاهد نوعی بازنگری در ارزش ها برای کاهش آسیب ها و ناهنجاری های اجتماعی هستیم که به طور قطع این مهم، وابستگی زیادی به سبک و نحوه زندگی و فرهنگ رفتاری افراد دارد.

به گزارش گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ بیانیه گام دوم مقام معظم رهبری در چهل سالگی انقلاب در هفت فصل ارایه شد که «سبک زندگی» یکی از نکات برجسته در این بیانیه بوده است. آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب در این باره فرموده اند: «تلاش غرب در ترویج سبک زندگی غربی در ایران، زیان های بی‌جبران اخلاقی و اقتصادی و دینی و سیاسی به کشور و ملت ما زده است؛ مقابله با آن، جهادی همه‌جانبه و هوشمندانه می طلبد که باز چشم امید در آن به شما جوان ها است.»

مفهوم «سبک زندگی» از جمله مفاهیم علوم اجتماعی به شمار می رود که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته است و رهبر معظم انقلاب در بیانیه گام دوم نیز از بر آن تاکید کرده اند. در جامعه‏شناسی style of lif به معنای «سبک زندگی» به مفهوم ارایه و تعیین یک راه و روش خاص با توجه به امکانات در دسترس و پایگاه اقتصادی و اجتماعی و محدودیت‏های فردی و اجتماعی تعریف شده است و هر فرد با توجه به توانایی ها، استعدادها، جهان بینی و بینش فکری و رفتاری خویش سبک زندگی مورد نظر خود و خانواده را انتخاب می کند. بنابراین در گزینش سبک زندگی، عقل و استعداد همزمان نقش می یابند و اینگونه سبک زندگی هر فرد با شخصیت او در ارتباط مستقیم قرار دارد.

آنتونی گیدنز جامعه شناس و نظریه پرداز بریتانیایی درباره مفهوم سبک زندگی می گوید: سبک زندگی را می توان به مجموعه‌ای کم و بیش جامع از عملکردها تعبیر کرد که فرد آنها را به کار می گیرد چون نه تنها نیازهای جاری او را بر آورده می‌سازد، بلکه روایت خاصی را هم که وی برای هویت شخصی خود برگزیده است، در برابر دیگران منسجم می‌سازد. شیوه زندگی، مجموعه‌ای به نسبت منسجم از همه رفتارها و فعالیت‏های یک فرد معین در جریان زندگی روزمره است.

نظریه سبک زندگی «دیوید چانی» از ﻧﻈﺮﯾﻪﭘـﺮدازان ﺑﺮجسته، دیگر نظریه مهمی محسوب می شود که از حیث جامعه شناسی به تعریف این مفهوم پرداخته، در بخشی از این آمده است: سبک زندگی را می توان الگوهایی از کنش دانست که تمیز دهنده افراد جامعه است، سبک های زندگی مجموعه اعمال و نگرش‏هایی هستند که در متن و زمینه‏های خاص قابل درک می شوند، سبک زندگی الگوی به نسبت پایدار سازماندهی زندگی روزمره در چارچوب یک موقعیت(وضعیت) زندگی معین و منابع قابل دسترسی است.

«محمد فاضلی» جامعه‌شناس و استاد دانشگاه در کتاب «مصرف و سبک زندگی»، معنای این واژه را این طور بیان می کند: «طیف رفتاری ای که اصلی انسجام بخش بر آن حاکم است و عرصه ای از زندگی را تحت پوشش دارد و در میان گروهی از افراد جامعه قابل مشاهده است و الزاما برای همگان قابل تشخیص نیست؛ اگر چه محقق اجتماعی میان آن و بقیه طیف رفتارهای افراد جامعه، تمایز قایل می شود.»

همچنین او در «کتاب دین و سبک زندگی» می نویسد: «سبک زندگی عبارت است از الگوی هم گرا یا مجموعه منظمی از رفتارهای درونی و بیرونی، وضع های اجتماعی و دارایی ها که فرد یا گروه بر مبنای پاره ای از تمایلات و ترجیح ها (سلیقه)اش و در تعامل با شرایط محیطی خود ابداع یا انتخاب می کند. یا به اختصار، سبک زندگی: الگو یا مجموعه نظام مند کنش های مرجح است.»

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به منظور بررسی مقوله «سبک زندگی» مطرح شده در بیانیه گام دوم انقلاب با حجت الاسلام «علی نصیری» عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت، پژوهشگر امور دینی و مدیر موسسه معارف وحی و خرد به گفت وگو پرداخت.

در ادامه متن کامل گفت وگوی ایرنا را می خوانیم:
**ایرنا: مقوله سبک زندگی یکی از موضوعات مهم مطرح شده در سال های اخیر در میان جامعه شناسان بوده و تعریف ها و ویژگی های متفاوتی برای آن بیان شده است. ویژگی های سبک زندگی از نظر مقام معظم رهبری که در بیانیه گام دوم انقلاب به آن اشاره کرده اند، شامل چه مواردی می شود؟
***حجت الاسلام نصیری: در زمان حاضر ما میراث دار سه سبک مختلف زندگی هستیم. نخست، سبک زندگی ایرانی محسوب می شود که از نظر قدمت تاریخی مورد توجه است و شاخصه ها و نمادهایی نیز در زندگی مردم دارد، دوم سبک زندگی اسلامی است که مسایل دینی را مدنظر دارد، برای نمونه برای ساخت یک خانه مسایل عقیدتی رعایت و خانه رو به قبله ساخته شود و به عبارت کلی تر ملاحظات دینی را در ساخت خانه، پوشش دیوارها و دیگر مسایل اعمال می کنند.

سومین مورد سبک زندگی غربی است که از دوره قاجار شروع و در دوره پهلوی تقویت شد و در زمان حاضر و با وجود انقلاب اسلامی آثار و صدمات آن در حال بروز است. این واقعیت محسوب می شود که سبک های مختلف زندگی در جامعه وجود دارد و بعضی سعی دارند این سه مدل و الگوی زندگی را با هم در یک جا جمع کنند، در حالی که به طور عملی این کار امکان پذیر نیست چراکه برای پیاده کردن سبک زندگی اسلامی باید به بنیادها و زیرساخت های فکری و معرفتی آن توجه کرد و این باور بنیادی سبک اسلامی یعنی توحید به معنی آن که همه رویه ها، رفتارها و مولفه های زندگی باید روی کانون توحید تنظیم شوند، از اصلی‌ترین شاخصه های سبک اسلامی است. این بُعد سبک زندگی اسلامی، بُعد معرفتی نام دارد که در درجه نخست اهمیت قرار دارد.

بُعد دیگر بُعد رفتاری آن است، برای روشن تر شدن موضوع یک مثال می زنم بنا بر مدل زندگی اسلامی، انسان می بایست صبح زود، کار خود را شروع کند و ساعتی پس از غروب آفتاب کارهای روزانه خود را به پایان برساند و به استراحت بپردازد، در حالی که در فرهنگ امروزی شاهد رویه متضاد و متفاوت هستیم و عموم جامعه تا پاسی از شب مشغول تماشای تلویزیون و دیگر امورات هستند و صبح از حدود ساعت هفت یا هشت، صبح خود را آغاز می‌کند، که با توجه به آنچه گفته شد، این نوع رویه و آداب رفتاری مخالف الگوی اسلامی است.

در ساختمان سازی نیز می توان به الگوی اسلامی یا غیر اسلامی، یک بنا پی برد. وجود اندرونی، بیرونی و کوبه های در که در قدیم روی درهای منازل تعبیه می شد، معنای توجه به «حریم خصوصی» داشت اما در سال های اخیر خانه هایی با پنجره های مشرف به یکدیگر و بدون رعایت حریم خصوصی ساخته شدند که مخالف الگوی اسلامی سبک زندگی است. همچنین شاهد هستیم که در مناطق شمالی شهر به جای دیوار و به تقلید از فرهنگ غربی نرده جایگزین شده است که این اقدام معنای عمیقی در ارتباط با حریم خصوصی و ایجاد رتباط با یکدیگر دارد. این نمونه ها تمامی مثال هایی است که در نقشه کشی و ساخت بنا شروع می شود و مراحل ظاهری تر و نمایان تر ادامه پیدا می‌کند.

نمونه عینی و ملموس دیگر در معماری و ساخت بنا مربوط به نحوه ساخت و مهندسی «آشپزخانه» است که چه میزان محل نشیمن و مهمان مورد توجه قرار می گیرد و تا چه حدی این مدل های امروزی مطابق سبک زندگی غربی و مخالف سبک زندگی اسلامی است. این مسایل به طور کامل در نوع تعاملات و سبک زندگی افراد موثر است. به عنوان نمونه دیگر همین سبک زندگی تعیین می کند که ابزاری همچون ماهواره، مورد استفاده قرار بگیرد یا خیر. اینها همگی نمونه های عینی و موردی از پیاده کردن سبک زندگی اسلامی و غیر اسلامی در زندگی روزمره است.

بنابراین نخستین گام برای رسیدن به سبک زندگی اسلامی تعریف و تعیین مصادیق و ویژگی های این نوع سبک زندگی بر پایه پژوهش و تحقیق در متون دینی و تاریخی به شمار می رود و پس از تعیین و تدوین تعاریف و اصول اولیه سبک زندگی، زمان تصویب و تایید آیین نامه ها و مصوبات رسمی و قانونی است، به عبارتی روشن تر باید قوانین و مقررات به گونه ای تنظیم و اجرا شوند که سبک و فرهنگ زندگی اسلامی در آن لحاظ شده باشد.

برای نمونه نباید شهرک هایی ساخت که در آن تفرجگاه های فرهنگی و مسجد نباشد و مسوولان از همان مراحل اولیه باید طبق قوانین، ناظر و مجری این نوع سبک زندگی اسلامی باشند. همچنین در نقشه های ساختمان های شهری، بناها به گونه ای مهندسی و ساخته شود که به حریم شخصی دیگران تسلط نداشته باشند. اینها مواردی هستند که باید در مقام آیین و مقررات تعبیه و اجرا شود تا سبک زندگی اسلامی پدید آید. بنابراین راهکار رسیدن به یک سبک زندگی اسلامی با حرف و شعار حاصل نخواهد شد و نیازمند پژوهش، تحقیق و آسیب شناسی است که در انتها با وضع قانون می توان ضمانت اجرایی آن را در جامعه بنا نهاد.

**ایرنا: دلیل تاکید مقام معظم رهبری در بیانیه گام دوم انقلاب به روش و سیاق زندگی اسلامی چه چیز بوده است؟
***حجت الاسلام نصیری: اگر کمی عمیق بنگریم، شاهد این واقعیت ساده اما مهم هستیم که جامعه تعریفی جز تک تک افراد ندارد و افراد هم در خانواده تعریف و تربیت می یابند، از این رو روشن است که برای توسعه و پیشرفت جامعه در ابعاد مختلف اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و .... باید به نهاد خانواده توجه ویژه داشت تا اینگونه افراد با سبک و سیاق درست پرورش یابند و این عامل از مهمترین موارد رسیدن به جامعه ای پویا و پایدار محسوب می شود.

در واقع اصول و هدف انقلاب اسلامی این بوده است که حیات طیبه و منش اسلامی و اهل بیت در جامعه برقرار شود که این همان مواردی است که در بیانیه گام دوم انقلاب و درباره محور سبک زندگی مورد تاکید قرار گرفته است. چنانکه اگر فردی در جامعه حضور یابد، متوجه شاخصه ها و نمادهای اسلامی در ابعاد مختلف شود.

بنابراین تاکید مقام معظم رهبری بر تعریف و تبیین سبک زندگی اسلامی که بر پایه قرآن و اهل بیت تنظیم ‌شود تاکید بسیار به جا و دقیقی است زیرا با توجه به آسیب شناسی در ابعاد مختلف جامعه، شاهد نوعی بازنگری ارزش ها برای کاهش آسیب ها و ناهنجاری های اجتماعی هستیم که به طور قطع این بازنگری وابستگی زیادی به سبک و نحوه زندگی و فرهنگ رفتاری افراد دارد.

فضای مجازی و شکستن حریم ها به دلیل برداشتن بسیاری از محدودیت ها و سرک کشیدن در زندگی یکدیگر از جمله آسیب‌های مهم اجتماعی جهان کنونی به شمار می رود که لزوم توجه به بیانات رهبر معظم انقلاب را بیشتر آشکار می سازد.

**ایرنا : چگونه می توان سبک زندگی ایرانی اسلامی مورد نظر رهبری را در جامعه پیاده سازی کرد؟
***حجت الاسلام نصیری: در مرحله نخست تعیین نقشه راه است که در این مرحله باید از پژوهشگران، مراکز کارشناسی و علمی برای تعریف و تبیین مبانی و اصول اولیه سبک زندگی استفاده کرد. مرحله بعدی آسیب‌شناسی، تحلیل و آنالیز دقیق تعریف اولیه و در آوردن نکته های مثبت، مزیت ها و کاستی‌های بخش نخست به شمار می رود و در گام آخر نیز ایجاد مصوبات قانونی و آیین‌نامه‌های اجرایی باعث می شود که مرحله پژوهش و آسیب شناسی در حد شعار و سخنرانی باقی نماند و در مقام یک قانون اجرایی برای همگان التزام آور شود.

پژوهشم**9280*2002**9131

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال