هزاره ای برای ابوریحان

تهران- ایرنا- شهرت ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ ایرانی بر کمتر کسی پوشیده مانده است. اگرچه اطلاعات اندکی از دوران کودکی وی در دست است اما آثار باقی مانده از او در علوم حکمت، اخترشناسی، ریاضیات و نجوم، شاهدی بر مقام شامخ علمی وی قلمداد می شود.

به گزارش روز یکشنبه گروه دانشگاه ایرنا، ابوریحان محمد بن احمد بیرونی از فیلسوفان و دانشمندان برجسته ایرانی است که در زمینه های مختلف جغرافیا، زمین‌ شناسی، مردم‌ شناسی، ریاضی، اخترشناسی و فیزیک صاحب نظر و دارای اثر است.
به مناسبت بزرگداشت مقام این دانشمند برجسته، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی نشستی با عنوان هزاره ابوریحان بیرونی با هدف بررسی ویژگی های شخصیتی و آثار و کتب وی برگزار ترتیب داد.
ابوریحان محمد بن احمد بیرونی (زادهٔ ۱۴ شهریور ۳۵۲ خورشیدی، کاث، خوارزم - درگذشتهٔ ۲۲ آذر ۴۲۷ خورشیدی، غزنین)، دانشمند و ریاضی‌دان، ستاره‌شناس، تقویم‌شناس، انسان‌شناس، هندشناس، تاریخ‌نگار، گاه‌نگار، و طبیعی‌دان برجستهٔ ایرانی، در سدهٔ چهارم و پنجم هجری است. بیرونی را از بزرگ‌ترین دانشمندان مسلمان و یکی از بزرگ‌ترین دانشمندانِ فارسی‌زبان در همهٔ اعصار می‌دانند.همچنین، او را پدرِ انسان‌شناسی و هندشناسی می‌دانند. او به زبان‌های خوارزمی، فارسی، عربی، و سانسکریت مسلط بود و با زبان‌های یونانی باستان، عبری توراتی و سُریانی آشنایی داشت. بیرونی یک «نویسندهٔ بی‌طرف» در نگارشِ باورهای مردمِ کشورهای گونه‌گون بود و به‌پاسِ پژوهش‌های قابلِ توجهش، با عنوانِ استاد شناخته شده‌است.
در این نشست علی اکبر ولایتی رئیس هیات امنای دانشگاه آزاد به سخنرانی در باره ویژگی های ابوریحان بیرونی پرداخت و عنوان کرد: وی یکی از دانشمندان تراز اول تمدن اسلامی بود که اگر جامعه بخواهد پنج دانشمند جامع و کامل در فضل علم عنوان کند، بی تردید یکی از آن ها ابوریحان بیرونی است.
وی با تاکید بر اینکه حکیم ابوریحان بیرونی منجم، ریاضی دان و همچنین تقویم شناسی برجسته بود، اظهار داشت: ابوریحان بیرونی به زبان‌های متعددی همچون سانسکریت، فارسی، عربی و خوارزمی (زبان ایرانی میانه شرقی) و همچنین یونانی تسلط کامل داشت. تألیفات و کتاب‌های این حکیم نیز بسیارارزشمند و از کتب فلسفی و معنوی برجسته دنیا به شمار می رود.
عضو شورای سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزش ایران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به یکی از پادشاهان غزنوی اظهار کرد: محمود غزنوی به سبب ارادت ابوریحان بیرونی به اهل بیت (ع) و همچنین مذهب شیعه تصمیم به قتل وی گرفت، اما به جهت اشراف این حکیم به احکام نجوم از این تصمیم منصرف شد و وی را به همراه خود به غزنین برد.

** آثار ابوریحان
مهدی محقق رئیس هیأت مدیره انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در این نشست با اشاره به آثار ابوریحان بیرونی گفت: ابوریحان متخصص علم نجوم بود. نگارش کتاب التفهیم که به خواهش ریحانه دختر حسین خوارزمی نوشته شد نیز حاکی از این مسأله و همچنین علاقه و توجه زنان آن دوران نسبت به علم است.
وی گفت: یکی دیگر از آثار وی که به خواست زرین گیس دختر قابوس ابن وشمگیر به نگارش درآمد، جنبه جغرافیایی دارد و نشان دهنده آگاهی از این حوزه است.
آثار الباقیه با محوریت معرفی تمامی آیین و جشن های ملل، حضور در جلسات آموزشی منجمان هندی و نگارش آن و رساله ابوریحان بیرونی در باره علم پزشکی و نجوم از دیگر آثار این دانشمند به شمار می رود که محقق به آن ها اشاره کرد.
به گفته محقق خواب های ابوریحان بیرونی نیز براساس رویای صادقه گاه اشاره به برخی واقعیت های زندگی وی داشت. بر همین اساس یکی از خواب ها، وی را آگاه به دیدن یکصد و70 ماه نو و در واقع چهارده سال زندگی کرد.

** هزار سال پس از ابوریحان
حسن بلخاری رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی نیز در این نشست با اشاره به فرارسیدن هزارمین سالگرد وفات ابوریحان بیرونی گفت: برگزاری مسابقه تحت عنوان بزرگداشت ابوریحان بیرونی، ساخت تندیس و بازسازی آرامگاه وی، چاپ و انتشار 10 جلد کتاب در خصوص وی و همچنین تجدید چاپ آثار این انجمن درمورد ابوریحان بیرونی در راستای حفظ تمدن اسلامی باید انجام پذیرد.
به گفته بلخاری در سال آینده نیز با همکاری دانشگاه آزاد اسلامی و همچنین انجمن آثار و مفاخر فرهنگی هزاره ابوریحان بیرونی برگزار می شود.
بر اساس روایت های موجود، ابوریحان بیرونی فیلسوف بزرگ ایرانی سرانجام در تاریخ بیست و دوم آذر ماه سال 427 خورشیدی در غزنه در ابتدای انقلاب سلجوقیان و پادشاهی مسعود بن محمود غزنوی درگذشت. تاریخ فوت وی برابر با 13 دسامبر 1048 میلادی و 27 جمادی الثانی 440 قمری است.

**9283**

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال