حقوق بشر و فوران دلواپسی های موسمی

تهران-ایرنا- حقوق بشر و برداشت های سلیقه ای و تفسیرهای دوگانه از این مفهوم پیچیده، سال هاست به چالشی عمیق میان ایران و غرب تبدیل شده است. هیاهو پیرامون این چالش در موسم مختلف و با شدت و ضعف متغییری از سوی مقامات و رسانه های غربی پی گرفته می شود.

به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، از همان نخستین سال هایی که بشر و حقوق او در پیمان ها و قراردادهای بین المللی مورد توجه قرار گرفت، در تعریف این دو واژه یعنی بشر و حقوق او تحلیل های متنوعی براساس معیارهای خاص ارائه شد. معیارهایی که این روزها شرایط متناقض درباره حقوق بشر در دنیا به وجود آورده است. تضادی که از یک سو بازداشت و محاکمه جاسوس های امنیتی و اطلاعاتی را در جغرافیایی را محکوم می کند و از سوی دیگر بر فاجعه مثله شدن خبرنگاری در کنسولگری کشوری چشم می بندد.
«نگرانی از وضیعت حقوق بشر در ایران» ترکیب آشنایی است که طی چهل سال گذشته آن را به دفعات و به اشکال متفاوتی از زبان سیاستمداران غربی شنیده ایم. غرب و به ویژه آمریکا همواره خود را نگران حقوق بشر ایران جلوه داده اما به طور معمول بشر و حقوق او در کشورهای همسایه ایران چندان مورد نگرانی نبوده است و حتی صدها سند گزارشگران سازمان های بین المللی از نقض فاحش حقوق بشر هم نتوانسته در این آرامش خیال خللی ایجاد کند.
شدت این نگرانی ها که در شرایط زمانی و مکانی مختلفی متغییر بوده این روزها افزایش یافته است و از تریبون های مختلف ابراز می شود. اینکه چرا یکباره مقامات غربی، نگران برخی از متهمان با تابعیت های مختلف می شوند، همچنان نامشخص است و باید منتظر ماند و دید با چینش پازل های مختلف چه طرح تازه ای برای ایران در نظر گرفته اند و دستاویز تازه برای فشار به کشور چه می تواند باشد؟

**سناریوی چهارمرحله ای غرب درباره حقوق بشر در ایران
شامگاه روز پنجشنبه تا صبح روز جمعه، مقامات و رسانه های غربی 48 ساعت طوفانی را در اعلام دیدگاه های خود درباره حقوق بشر ایران، اعطای حمایت دیپلماتیک، دعوت از برخی چهره های سیاسی داخل ایران برای سفر به غرب و سرانجام گشودن دوباره پرونده مامور CIA، سپری کردند.
شامگاه روز پنجشنبه 16 اسفند «جرمی هانت» وزیر امورخارجه انگلیس از اعطای حمایت دیپلماتیک به نازنین زاغری، متهم دو تابعیتی ایرانی-انگلیسی خبر داد. رویدادی کم سابقه که در پی آن پرونده زاغری را به چالشی میان دو دولت انگلیس و ایران تبدیل خواهد کرد.
نازنین زاغری شهروند ایرانی-انگلیسی است که در سال 95 در جریان سفری به ایران به اتهام دست داشتن در فعالیت‌های ضد نظام و جاسوسی بازداشت شد و پس از محاکمه در دادگاه انقلاب، به 5 سال حبس محکوم شد. دلایل ارائه شده از جاسوسی زاغری برای مقامات بریتانیایی کافی نبود و از همان روزها، مقامات انگلیس برای آزادی این زندانی دو تابعیتی تلاش های گسترده ای را آغاز کردند و در کنار آن با جوسازی منفی علیه ایران، تلاش کردند بازداشت زاغری را به برجام و تعاملات تجاری ایران و انگلیس ارتباط دهند.
پازل دوم طرح فوران نگرانی ها در آمریکا و با توییت «مایک پمپئو» وزیر امور خارجه آمریکا برداشته شد. پمپئو در توییت خود به دوازدهمین سالگرد ناپدید شدن «رابرت لوینسون» مامور سازمان اطلاعات آمریکا اشاره کرده و از ایران خواسته است او را به آمریکا بازگرداند.
اداره اطلاعات پلیس فدرال آمریکا هم در اطلاعیه خود از ایران می خواهد در یافتن لوینسون همکاری لازم را داشته باشد. در این اطلاعیه ضمن تاکید بر مفقود شدن این مامور در جزیره کیش، جایزه ای پنج میلیون دلاری برای اعلام خبری از او در نظر گرفته شده است.
لوینسون مامور اطلاعاتی آمریکا بر اساس مستندات سال 85 و به قصد نامعلومی وارد جزیره کیش می شود. از سرنوشت این مامور آمریکایی اطلاعی در دست نیست و ایران هم بارها اعلام کرده است این فرد از سوی مقامات ایرانی بازداشت نشده است.
مرحله سوم سناریو با دعوت نامه امانوئل مکرون، رییس جمهوری فرانسه از حقوقدان ایرانی زندانی به منظور عضویت در گروهی موسوم به «شورای مشورتی برابری جنسیتی گروه 7» تکمیل می شود. این نخستین بار نیست که مقامات ایرانی از برخی چهره های داخل ایران که به دلایلی دچار مشکلات حقوقی هستند برای حضور یا عضویت در سازمان های غربی دعوت به عمل می آورند.
سرانجام «آنتونیو گوترش» دبیر کل سازمان ملل با اعلام مجدد نگرانی درباره شرایط زندانیان دو تابعیتی ایران از کمیسرعالی سازمان ملل برای سفر به ایران دعوت می کند. این دعوت در حالی است که هفته گذشته «کیت گیلمور» معاون کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، ایران را از پیشروان حقوق بشر در منطقه خاورمیانه دانست و گفت: باعث افتخار است که می بینیم زنان ایرانی با فعالیت در عرصه های مختلف نقش پیشرو و رهبر را ایفا می کنند.
تمامی این رویدادها به فاصله زمانی دو روز و همزمان با انتشار خبر انتصاب حجت الاسلام ابراهیم رئیسی به ریاست قوه قضائیه روی می دهد تا بار دیگر شائبه سیاسی و نه حقوقی بودن آن ها آشکار شود.

**نوسازی تعاریف حقوق بشر در ایران
چالش های حقوق بشری ایران و غرب در بنیادی ترین شکل خود به تعریف این مفهوم در دو دیدگاه مختلف باز می گردد. دیدگاه جمهوری اسلامی درباره بشر و حقوق او در پیوند با قوانین و قواعد متعالی اسلام است و این همان نقطه ای است که غربی ها تلاش می کنند با تضادسازی از آن به جمهوری اسلامی فشار آورند.
قوه قضائیه ایران به عنوان متولی اصلی رعایت حقوق بشر طی سال های گذشته به منظور همگام سازی قواعد اسلام با اقتضائات عصر جدید گام های متعدد برداشته و از ظرفیت اجتهاد در قواعد بهره درست برده و می برد.
قوه قضائیه و حتی مجریان قانون اساسی ایران با آگاهی از کاستی های موجود در مسیر اصلاح آن گام های موثری برداشته اند و اگر عینک سیاست از چشمان برخی گزارش گران حقوق بشر برداشته شود می توانند این گام ها را مشاهده نمایند. این میان اما نمی توان از برخی برداشت های آسیب رسان از قوانین دینی و یا اعمال سلیقه شخصی در اجرای این قوانین چشم پوشید. برداشت ها و اِعمال هایی که گرچه از سوی برخی اشخاص حقیقی و در اثر جهل یا عمد صورت می گرفت اما در نهایت به شخصیت حقوقی ایران در جهان لطمه وارد می کرد.
ایران در تلاش است تا بتواند از تعداد این خطاهای شخصی بکاهد و تا حدی که شرع و قانون اساسی اجازه می دهد خود را با قواعد بین المللی منطبق سازد. اما لازمه نزدیکی دیدگاه های ایران و غرب در این زمینه کنار گذاشتن برخوردهای دوگانه با موضوع واحد حقوق بشر در جهان است.
حقوق زنان ایران در فهرست نگرانی های غرب و آمریکا جایگاه ویژه ای دارد و شاید به همین دلیل است که 8 مارس روز جهانی زن را برای ابراز نگرانی های ناگهانی خود برگزیده اند. این درحالی است که زنان در عربستان سعودی برای حقوقی مانند رانندگی یا حتی تحصیل و اشتغال با محدودیت های بدوی روبرو هستند.
حقوق اقلیت ها هم در حالی از سوی رسانه های غربی به عنوان معضل مورد توجه قرار دارد که ایرانیان از اقوام و نژادهای مختلف در سراسر تاریخ زندگی مسالمت آمیزی کنار هم داشته اند و اگر سیاست «تفرقه بیانداز و حکومت کن» خارجی آتش تفاوت ها را شعله ور نسازد، این صلح تداوم تاریخی دارد.
کاستی های رسیدگی به حقوق زنان، اقلیت ها، زندانیان و نوع بشر در ایران هم مانند تمام نقاط جهان موضوعی قابل انکار نیست اما محدودیت های متنوع علیه ایران به دلیل این کاستی ها و موضع گیری های موسمی در این زمینه تنها نشان دهنده برخورد دوگانه با موضوع حقوق بشر در جهان از سوی مدعیان آن است.
‌سیام**9402**1535

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال