چهره‌های جدید در مجموعه‌های نمایشی؛

ضرورت تعریف یک هویت صنفی برای بازیگران

تهران- ایرنا- بازیگری یک تخصص است؛ تخصصی آمیخته با هنر که در مقیاس های مختلفی ظهور و بروز می یابد، از قاب جادویی تلویزیون گرفته تا پرده نقره ای سینما و صحنه اصیل تئاتر، هر یک با ویژگی های خود، گرچه در نهایت به ریشه و پیوندی ناگسستنی میان شاخه‌های این حرفه می رسیم.

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، بازیگران و هنرپیشگان، ابتدا در دو عرصه سینما و تئاتر فعال بودند اما به مرور زمان راه این دو جدا شد، بازیگری حرفه ای خاص شد و هر چه جلوتر آمدیم هنرپیشگان بسیاری را یافتیم که تنها در سینما نقش آفرینی کردند.
تاثیر جادوی سینما منجر شد تا مخاطبان، هرروز بیشتر از دیروز شوند و تعدد بازیگران نیز باعث شد که به مرور هویتی مشخص بیابند. جامعه بازیگران سینما حالا حداقل یک انجمن در خانه سینما دارد و بر اساس آن دارای هویت و حقوقی است.
اما تلویزیون و گستره وسیع مخاطبانش در بازیگری شاخه ای به وجود آورده که در قاب تلویزیون به جذب مخاطب خاص خود می پردازد. سوال اینجاست که آیا بازیگری در تلویزیون شاخه ای مجزا می تواند باشد و اگر جواب مثبت است هویت صنفی این دسته از بازیگران چگونه تعریف می شود.
کم نیستند سوپراستارهای سینمایی که از تلویزیون مطرح شدند و بازیگران موفق تلویزیونی که در عرصه سینما جا خوش کردند، بر این مبنا به نظر می رسد نیاز است کمی واقعی تر، از بازیگرانی سخن بگوییم که فعالیتشان را از تلویزیون آغاز کرده و بعضا در همین شاخه تخصصی به راه خود ادامه دادند.
دهه 80 با اوج سریال سازی در سیما همراه بود؛ نه تنها سریال سازی مناسبتی در این دهه رونق گرفته بلکه مجموعه‌های نود شبی بسیاری ساخته شد که شب‌های متمادی خانواده‌ها را دور هم جمع کرد. محصولات بسیاری از این مجموعه‌ها به معرفی بازیگرانی پرداخت که با عنوان «سریال اولی» معرفی شدند.
این بازیگران هر چند قبل از ورود به عرصه بازیگری نقش آفرینی‌هایی داشتند اما با حضور در یک سریال خاص مطرح و پا به عرصه حرفه ای گذاشتند، برخی با گذر زمان هم اکنون جزو بفروش ترین بازیگران حال حاضر کشور همچون «جواد عزتی» یا «مصطفی زمانی» هستند.
اما در گذر زمان شرایط برای همه و همیشه به یک منوال نیست، این بازیگران دهه هشتادی حالا به درجه ای از پختگی در این عرصه رسیده اند که می توان با آنان درباره تنوع چهره، آسیب‌ها و فرصت‌های این حرفه صحبت کرد. در همه این گفت‌وگوها آنچه مورد تاکید است وجود یک هویت صنفی برای اعضای خانواده تلویزیون بالاخص بازیگرانی است که کارنامه بلندبالایی از آثار تلویزیونی دارند اما بدون هیچ پشتوانه مشخصی از تسهیلات یک تشکل صنفی بی بهره اند.
حال این سوال را باید پاسخ داد که مجموعه‌های تولید شده در دهه 80 چه بازیگرانی را به جامعه هنرمند کشور معرفی کرد؟ همان طور که گفته شد دهه 80 را می توان دهه طلایی ساخت مجموعه‌های تلویزیونی نامید. از «شب دهم» و «میوه ممنوعه» حسن فتحی تا «روزگار قریب» و «هزاران چشم» کیانوش عیاری تا «مختارنامه» به کارگردانی داود میرباقری که در سال‌های پایانی دهه 80 روی آنتن رفت و تا مرداد سال 90 پخش آن ادامه داشت.
سریال «یوسف پیامبر» به کارگردانی فرج‌الله سلحشور، «زیر تیغ» محمدرضا هنرمند، «دوران سرکشی» و «شهریار» کمال تبریزی، «خواب و بیدار» مهدی فخیم زاده، «کیف انگلیسی» ضیا‌الدین دری، «صاحبدلان» و «نردبام آسمان» محمد حسین لطیفی، «پیله های پرواز»، «ترانه مادری»، «فاصله ها» و «دلنوازان» حسین سهیلی زاده، «ترش و شیرین»، «بزنگاه»، «خانه به دوش» و «متهم گریخت» و «کوچه اقاقیا» رضا عطاران، مجموعه‌های «دردسر والدین»، «پاورچین»، «نقطه چین»، «جایزه بزرگ»، «شب‌های برره»، «باغ مظفر»، «مرد هزار چهره» و «دو هزار چهره» مهران مدیری، «اغما» و «روز حسرت» سیروس مقدم، «مسافری از هند» قاسم جعفری، «رسم عاشقی» سعید سلطانی، «او یک فرشته بود» علیرضا افخمی، «جراحت» محمد مهدی عسگرپور، «کتابفروشی هدهد» مرضیه برومند، «بانکی ها» مهدی مظلومی، «پشت کنکوری ها» پریسا بخت آور، «فقط به خاطر تو» اکبر منصور فلاح، «عملیات 125» بهروز افخمی، «زیر آسمان شهر» مهران غفوریان و بسیاری آثار دیگر همه در کارنامه موفق و به یادماندنی سریال سازی دهه 80 جای می گیرند.
از میان این همه مجموعه تلویزیونی در گونه‌ها و ژانرهای مختلف که بر پای بسیاری از آنها نام بزرگان تلویزیون و سینمای ایران حک شده، معرفی و شناساندن بازیگرانی را نیز داریم که اولین حضور خود را در حرفه- هنر بازیگری تجربه می کردند.
مصطفی زمانی، جواد عزتی، شاهرخ استخری، حدیث میرامینی، سیاوش خیرابی، سحر قریشی، سمانه پاکدل، نیما شاهرخ شاهی، نفیسه روشن، سوگل طهماسبی، حامد کمیلی، پوریا پورسرخ، امیرحسین رستمی، امیر کاظمی، هادی کاظمی، الناز حبیبی، بهاره افشاری، مریم معصومی، حدیثه تهرانی، بیتا سحرخیز، خاطره حاتمی، افسانه پاکرو، کاوه سماک باشی، مریم خدارحمی، شهرزاد کمال زاده، بهنام تشکر، هستی مهدوی فر، گلاره عباسی و بسیاری از بازیگران این دهه یا اولین حضورشان در قامت یک بازیگر را در مجموعه‌های تولید شده در سال 80 تجربه کرده اند و یا مانند کسانی چون امیر جعفری، احمد مهرانفر، شبنم فرشادجو، بهنوش طباطبایی و... با حضور در یک یا چند مجموعه موفق تلویزیونی در این دهه موفق به ثبت چهره خود به عنوان یک بازیگر کاربلد شده اند.
با دیدن نام این بازیگران، پرسشی که اکنون آنان تا چه میزان در مسیر حرفه ای خود قرار گرفته اند؟ پاسخ داده می شود. اما سوال این است که روند ورود بازیگران جدید به پروژه‌های تلویزیونی ادامه دارد؟ آیا حمایت ویژه ای برای تازه واردها صورت می گیرد؟ و یا اینکه آسیب‌ها و فرصت‌های این رویداد چه خواهد بود؟ و تعریف یک هویت صنفی برای اعضای خانواده بزرگ تلویزیون به ویژه بازیگران مجموعه‌های مختلف در کجای برنامه ریزی‌ها و سیاست‌های سازمان صدا و سیما قرار می گیرد؟ بر این اساس چنین سوالاتی را در گفت‌وگو با چندتن از بازیگر دهه هشتادی مطرح کردیم تا پاسخ سوالاتمان را بصورت مشخص دریابیم.

** خاطره حاتمی: بازیگران جدید برای ادامه مسیر خود نیاز به حمایت دارند
خاطره حاتمی کارنامه پُر و پیمانی در عرصه بازی در مجموعه‌های تلویزیونی و البته آثار سینمایی دارد. حضور در 14 مجموعه تلویزیونی و بیش از 10 اثر سینمایی از جمله فعالیت‌های اوست که غالبا انتخاب‌های خوبی هم به شمار می روند. او با مجموعه «فقط به خاطر تو» به کارگردانی اکبر منصور فلاح در سال 82 دیده شد.
حاتمی به حضور در مجموعه‌های تلویزیونی علاقه دارد و می گوید: تلویزیون مخاطبان بیشتری دارد و من خیلی کارهای تلویزیونی ام را دوست داشته و علاقه دارم که باز هم در همین مِدیوم کارهای جدیدتری داشته باشم چون به نظرم همه فرصت رفتن به سینما را ندارند یا شاید استطاعت مالی برای دیدن تئاتر را نداشته باشند اما تلویزیون رسانه ای برای همه اقشار جامعه است و اساسا بازیگرانی که با مجموعه‌های تلویزیونی مطرح شدند شهرتشان خیلی بیشتر از بازیگرانی است که در سینما دیده شده اند.
بازیگر مجموعه «از نفس افتاده» معتقد است: تلویزیون از این جهت که امکان دیده شدن را به بازیگر می دهد و کثرت مخاطب دارد، تریبون خوبی برای ارائه استعدادهای یک بازیگر است. مگر اینکه نتیجه یک سریال در جذب مخاطب موفقیت آمیز نباشد، چون به هر حال همه کارها که خوب از آب در نمی آیند و جزو آثارِ «خیابان خلوت کن» نمی شوند.
متاسفانه تا حدودی کیفیت کارها پایین آمده و من که جزو بازیگران به نسبت قدیمی تلویزیون هستم وقتی مقایسه ای را انجام می دهم می بینم تفاوت‌های بسیاری ایجاد شده است. گاهی همان قرارداد 10 سال پیش را می خواهند با تو ببندند که این قضیه در همه ابعاد کار تسری پیدا می کند. در گذشته بازیگران تلویزیون دستمزد بیشتری می گرفتند شاید به همین دلیل مالی کیفیت کارها اُفت پیدا کرده اما این اتفاقات از اهمیت تلویزیون نمی کاهد چون در هر کشوری تلویزیون از مهم ترین رسانه‌ها به شمار می رود.
این بازیگر تلویزیون و سینما با بیان اینکه اگر انتخاب، انتخاب خوبی باشد فرقی نمی کند که شما از چه مدیومی شروع کرده باشید و چه بسا در تلویزیون بیشتر هم دیده شوید، ادامه می دهد: ببینید مساله فقط ورود افراد مهم نیست. نمی شود که فقط چهره جدید معرفی کرد. ادامه مسیر نیاز به یک مدیریت صحیح دارد.
وی افزود: اگر بخواهم بیشتر توضیح دهم این است که اگر تعداد کمتری چهره معرفی شوند اما در سال‌های بعد برای همکاری با آنها در مجموعه‌های تلویزیونی یک برنامه ریزی مشخص وجود داشته باشد خیلی بهتر از این است که هر سال تعداد زیادی بازیگر را مطرح کنیم اما هیچ فکری برای ادامه مسیر کاری آنها نداشته باشیم و سال‌ها بعد از عرصه کار محو شوند. بعد این شک و شبهه به وجود می آید که فلان بازیگر در مجموعه های تلویزیونی چرا دیگر دیده نشد و دیگر کار نکرد؟
حاتمی ادامه می دهد: یک هویت صنفی برای بازیگران تلویزیون نیاز است. هر چند صنف‌ها اصولا کار خیلی عجیبی انجام نمی دهند اما حداقل بیمه می کنند، شاید به یک سیستم کارآمدتر نیاز باشد. یک مدیریت منسجم در این زمینه می تواند بسیار کارساز باشد. همه بازیگرانی که زحمت کشیده اند و دیده شده اند چاره ای جز انجام ادامه کار در همان مسیر را ندارند مثلا یک بازیگر دیگر نمی تواند برای معیشت خود کار دفتری و اداری انجام دهد و در حقیقت مقتضیات این است که در یک مسیر مشخص ادامه کار دهد.
بازیگر سینمایی «دربست» می گوید: حداقل باید برنامه ای برای آینده کاری کسانی که تا الان ورود پیدا کرده اند صورت گیرد. تلویزیون مثل خانواده است و در این رسانه با بسیاری از آدم ها آشنا می شوی و این خیلی بد است که بعضی بازیگران تا 10 سال در هیچ یک ازمجموعه‌ها دیده نشوند.
حاتمی ادامه می دهد: استفاده از چهره‌های جدید اما با یک مدیریت منسجم خوب است اما باید فکر کنیم که بازیگری که سه سال پیش در یک مجموعه بازی کرده و توانسته دیده شود و به محبوبیت یک سریال کمک کند اکنون کجاست. خدا را شکر الان کمی شرایط کار بهتر است و خب اگر بازیگری به کارش تسلط داشته باشد امکان ورود به آثار خوب سینمایی و یا صحنه تئاتر را هم دارد اما متاسفانه این اتفاق برای همه رخ نمی دهد.
وی افزود: بازیگری با روح و روان آدمی مرتبط است و نمی توان کسی را یک شبه ستاره و بعد رهایش کرد. این مساله در طولانی مدت آسیب‌های خود را به شکل‌های مختلف نشان می دهد.
بازیگر «باغ شیشه ای» ادامه می دهد: من هنوز رزیتا غفاری یا ماهایا پطروسیان را دوست دارم و جزو دنبال کننده‌های آنها هستم اما چندین سال است که در هیچ مجموعه ای آنها را ندیده ام. تلویزیون تلاش می کند یک خوراک مناسب را در اختیار مردم قرار دهد اما بعد خودش هنرپیشه را گم و یا دورش می کند. این مساله اگر مدیریت بشود اتفاق خوبی است. ضمن اینکه برخی فیلمنامه ها برای برخی نقش های خاص احتیاج به چهره های جدید دارند اما گاهی می توان در کنار یک ترکیب بازیگران قدیمی از بازیگران جدید نیز استفاده کرد.

**سمانه پاکدل: از هیچ کمکی برای تشکیل یک تشکل صنفی دریغ نخواهم کرد
پخش مجموعه «دلنوازان» ساخته حسین سهیلی زاده در سال 88 توانست چهره های مختلفی را به جامعه بازیگری معرفی کند که بخش از این افراد اولین حضور خود را در این عرصه تجربه می کردند. هر چند تعدادی از این بازیگران در سال های قبل هم در مجموعه هایی ایفای نقش داشتند اما نمی توان تاثیر این مجموعه را بر دیده شدن و تعریف دوباره برای این بازیگران نادیده گرفت.
شاهرخ استخری، حدیث میرامینی، سیاوش خیرابی، سحر قریشی و سمانه پاکدل از جمله بازیگرانی بودند که در دهه 80 معرفی شدند که البته جملگی در این مجموعه خاطره انگیز به نقش آفرینی مشغول بودند.
بازی در مجموعه دلنوازان باعث شهرت سمانه پاکدل شد هر چند وی از سال 83 در این عرصه فعال بود. او پس از ازدواج با هادی کاظمی که وی نیز با بازی در مجموعه «پاورچین» مهران مدیری در سال 81 به مخاطبان خود معرفی شده بود، دوباره مدتی خبرساز شد.
پاکدل نقطه شروع کار بازیگری که از صفحه تلویزیون، یا پرده سینما و صحنه نمایش باشد را در اعتبار و کاربلدی هنرپیشگان تاثیرگذار نمی داند و می گوید: اگر این امر تاثیرگذار بود بسیاری از بازیگرانی که از تئاتر و تلویزیون شروع کرده اند، امروز نام شان باعث فتح گیشه فیلم های سینمایی نمی شد. این اسامی از جواد عزتی و رضا عطاران گرفته تا نوید محمدزاده و امیر جعفری کم نیستند.
پاکدل معتقد است: اعتبار بازیگران به سینمایی، تلویزیونی و تئاتری بودن آنها نیست یا اینکه از چه مدیومی به این عرصه پا گذاشته اند، آنچه مهم است استفاده صحیح از استعدادهای هنری افراد است. ضمن اینکه وقتی یک استعداد تکرار می شود مفهوم خود را از دست می دهد. مفهوم کامل و درستی از سوپراستار نداریم. مگر می شود در سه دهه به تعداد انگشتان یک دست سوپراستار نداشته باشیم. حتما اشکالی در این میان است. تعداد تولیدات ما در سینما و تلویزیون و به تبع آن بازیگران کم نیست. اما اتفاق خوبی که باید در مسیر کاری یک بازیگر بیفتد، برای 5 درصد از استعدادهای کشور رخ نمی دهد.
پاکدل ادامه می دهد: دادن فرصت برای دیده شدن چهره های جدید در سریال ها و مجموعه های تلویزیونی فی نفسه اتفاق خوبی است منتها نباید به صورتی باشد که تنها فرصت حضور به تو را بدهند و بعد رها شوی و کسی نپرسد که مشغول چه کاری هستی. مسلما هر بازیگری که ورود پیدا می کند نیاز به حمایت دارد تا به مرور زمان بتواند به جایگاهی که برای خود در نظر گرفته برسد.
بازیگر سینمایی «یکی از ما دو نفر» معتقد است: تلویزیون مخاطب زیادی دارد و برای احترام به این مخاطب باید یک سری زیرساخت ها لحاظ شود. بسیاری سریال های درجه یک طی این سال ها ساخته شده که باعث اعتبار تلویزیون شده است اما سندیکایی برای اینکه از خانواده تلویزیون حمایت کند وجود ندارد.
وی افزود: سال هاست بازیگران بسیاری هستند که تقاضای بیمه دارند. 13 سال است که در این عرصه به طور پیگیر مشغولم اما یک برگ بیمه شامل حال من نشده است. خانه سینما هم ابتدا بازی در 10، بعد 7 و اکنون فکر می کنم حدود 5 اثر سینمایی را می خواهد تا به عضویت انجمن بازیگران درآیید. در حالی که من بیشتر از این رزومه را در تلویزیون دارم اما هیچ حمایت صنفی از ما نمی کند که حتی یک کارت اعتباری در این زمینه داشته باشیم.
پاکدل ادامه می دهد: در زمان چینش بازیگر، بسیاری مواقع برخی بازیگران مدعی می شوند که فلان بازیگر نباید کنار من بازی کند چون در سطح من نیست و این فرهنگ اپیدمی می شود و نتیجه این است که برخی بازیگران برجسته می شوند و برخی همچنان در حاشیه می مانند. موضوع این نیست که بخواهیم مسئولان نقش اصلاح کننده داشته باشند، بلکه خودمان هم مسئول هستیم. رفته رفته بازیگرهایی که روزی وارد این حرفه شده و استعداد دارند از چرخه حرفه ای خارج می شوند چون فلان بازیگر علاقه ای به در کنار او قرا گرفتن در یک مجموعه ندارد و این اتفاق خوبی نیست.
این بازیگر در ادامه به بازیگرانی که سنی از آنها گذشته اما هنوز در نقش جوان ها بازی می کنند اشاره می کند و می گوید: چرا باید مخاطب هنوز یک سری چهره های مشخص را ببیند. چون عده ای تصمیم می گیرند به برخی بازیگران خاص میدان داده شود. در حالی که همین بازیگرانی که به عنوان چهره های جدید مطرح کرده ایم هستند و توانایی دارند تا در نقش های بیشتری تجربه کسب کنند اما چرا از آوردن آنها ابا داریم. متاسفانه برای برخی به قدری چینش سایر بازیگران مهم است که اجازه نمی دهند بازیگران جوان تر کنارشان بازی کنند چه ایرادی دارد یاد بدهیم و بگذاریم دیگران نیز کنارمان رشد کنند.
پاکدل پیرامون داشتن یک مرجع حمایت کننده از خانواده تلویزیون می گوید: سال هاست راجع به داشتن یک انجمن یا تشکلی که از بازیگران تلویزیون حمایت کند صحبت می شود اما اتفاق خاصی نیفتاده. امیدوارم نه تنها برای تازه واردان به این عرصه بلکه برای پیشکسوتانی که عمرشان در این راه طی شده، اتفاقات خوبی بیفتد. اقتضائات شغلی هنرمندان باعث می شود که بیشتر در معرض آسیب های مختلف قرار بگیرند بنابراین نیاز مبرم به یک نهاد حمایت کننده داریم. نباید ورود به این عرصه راحت باشد و از آن سو بعد از ورود نیروهای جدید نباید آنان را به حال خود رها کنیم. من اگر بتوانم قدم کوچکی در راه تشکیل یک تشکل صنفی برای خانواده تلویزیون بردارم دریغ نخواهم کرد.

**شهرزاد کمال زاده: بازیگر تلویزیون دستش از بازیگر سینما کوتاه تر است
اولین حضور شهرزاد کمال زاده به سال 1381 در مجموعه «هزاران چشم» به کارگردانی کیانوش عیاری برمی گردد. کمال زاده بعد از آن با سینمایی «دیشب باباتو دیدم آیدا» به کارگردانی رسول صدرعاملی در سال 1383 مسیر حرفه ای خود را پیش گرفته و تاکنون نیز بیش از 20 مجموعه تلویزیونی و 8 اثر سینمایی را در کارنامه خود ثبت کرده است. او نزدیک به یک سال است که در مجموعه «عروس تاریکی» مشغول به کار است.
کمال زاده درباره ورود چهره های جدید به تلویزیون می گوید: تلویزیون مخاطب بیشتری دارد بنابراین فرصت بیشتری را در اختیار بازیگر قرار می دهد اما به صرف این کثرت مخاطب، نمی توان گفت که تلویزیون توانایی دارد یک بازیگر را محبوب کند یا بشناساند، چون ملاک های مختلفی که از مهم ترین آنها توانایی و استعداد، درایت و انتخاب های درست در کنار اخلاق حرفه ای او است، باعث مطرح شدن یک بازیگر می شود. دیده شدن در مجموعه های تلویزیونی می تواند یک فرصت باشد که در اختیار یک بازیگر قرار می گیرد تا محبوب شود و سال ها در ذهن مخاطب ثبت شود. اما برای ادامه راه یک بازیگر نیاز به حمایت دارد.
بازیگر «روزهای قریب» معتقد است: به نسبت تجربه 18 ساله خود اگر بخواهم بگویم نمی شود معیاری برای بیشتر دیده شدن یک بازیگر مشخص کرد. هر بازیگری یک زمان طلایی دارد که در آن بیشتر دیده می شود در این زمان طلایی ممکن است برایش پروژه ای سینمایی یا تلویزیونی رقم بخورد، بنابراین نمی توان به طور صد در صد گفت که تلویزیون بیشتر ستاره سازی می کند.
او با تنوع چهره در سریال های تلویزیونی موافق است و می گوید: دوست دارم چهره های جدید در مجموعه های تلویزیونی معرفی شوند، چون به نظرم پتانسیل های خیلی خوبی در این زمینه داریم. هر کدام از ما از یک جایی شروع کرده ایم، باید به پتانسیل افراد نگاه کنیم نه به اینکه چون می خواهیم در یک پروژه هزینه ها را کم کنیم، دری را باز کنیم که بسیاری از بازیگران سال ها برای آن تلاش کرده اند.
او ادامه می دهد: «خیلی خوب است که از چهره های جدید استفاده کنیم و اجازه دهیم تجربه کسب کنند؛ چون به هر حال ما همیشه در یک سن باقی نمی مانیم و نیاز است چهره های جدیدتر وارد شوند و جای ما را پر کنند، چه بسا حتی بهتر از ما هم ظاهر شوند. اما آرزویم این است حتما کسانی وارد این مسیر شوند که ضمن داشتن توانایی لازم، آموخته باشند که با اخلاق حرفه ای حرمت جایگاه شغلی و انسانی خود را حفظ کنند.
بازیگر «بچه های نسبتا بد» به آموزش های فراتر از بازیگریِ صرف معتقد است و می گوید: باید استفاده از فرصتی که در اختیار بازیگر قرار داده شده را به او آموزش دهیم و صرفا به این فکر نباشیم که یک نفر را یک شبه مطرح یا معروفش کنیم. در این صورت با بازیگرانی مواجه می شویم که اطراف و مسیر را به خوبی می شناسند و تحت یک سری هیجانات رفتار نخواهند کرد.
او با تاکید بر علاقه خود به حضور چهره های جدید بازیگری در مجموعه های تلویزیونی ادامه می دهد: درفیلم ها و سریال های مختلف تکرار یک سری چهره ها باعث می شود مخاطب فاصله بگیرد و به همین دلیل خوشحال می شوم تا چهره های جدید در این عرصه شناخته شوند و انرژی های جدید و نگاه های نو و متفاوت در کنار بازیگران دیگر بتوانند کاری کنند تا مخاطب بیشتر از همیشه به تلویزیون اقبال نشان دهد.
اما معایب و مزایای این اتفاق چیست؟ کمال زاده تاکید دارد: حضور چهره های جدید معایب و مزایایی هم برای یک مجموعه تلویزیونی دارد. از مزایای آن صرفه جویی در برآورد هزینه یک پروژه است و در کنار آن به دلیل کم تجربه بودن چهره های جدید استهلاک زمانی ممکن است به آن پروژه وارد شود، چون برداشت های بیشتری گرفته می شود و بازیگران دیگر باید انرژی بیشتری بگذارند تا آن بازیگر خاص بهتر بتواند خود را در آن فضا قرار دهد، البته همه اینها برای ما هم اتفاق افتاده اما خوب است که بر اساس ظرفیت و توان بازیگر نقش ها را واگذار کنیم تا آن افراد شرایط پذیرش فرصتی که در اختیارشان قرار گرفته را داشته باشند.
وی گفت: بنابراین ضمن آموزش بازیگری و فضای پشت دوربین به همان اندازه هم روی روحیات و شناخت ویژگی های جایگاه شان باید کار شود. البته شاید آنها هم گناهی نداشته باشند چون به یک فضای نو آمده اند که هیچ شناختی نسبت به آن ندارند و این امر گاها باعث تزلزل می شود.
اما آیا بازیگری در تلویزیون توانسته در این سال ها یک هویت صنفی برای فعالان این عرصه ایجاد کند؟ بازیگر مجموعه «دارا و ندار» پاسخ می دهد: بازیگران تلویزیون خیلی مظلومند. به این دلیل که فضا یا نشستی با مدیران و دست اندارکارانی که در مسائل اجرایی تاثیرگذارند ندارند. هیچ پشتوانه بیمه ای شامل حال آنها نمی شود. اگر یک بازیگر تلویزیون بخواهد یک مدرک صنفی و شغلی به جایی ارائه دهد چیزی در دست ندارد مگر شناخت و لطف مردم که در مجموعه ها او را دیده اند و می شناسند. بنابراین خوب است که به داشتن یک هویت صنفی توسط سازمانی که زیرمجموعه آن نهاد، اندیشیده شود.
او ادامه می دهد: دست یک بازیگر تلویزیون به نسبت یک بازیگر سینما بسیار کوتاه تر است. به عنوان کسی که از تلویزیون شروع کردم و 18 سال است که در این زمینه مداومت داشته ام احساس می کنم که بارها به فضایی نیاز داشتم که شرایط و دغدغه ها یا مسائل کاری را با یک مرجع بازگو کنم اما هیچ وقت چنین فضایی وجود نداشته است. بازیگران تلویزیون به لطف مردم است که به کارشان ادامه می دهند. فکر کنید شما به یک وام بانکی نیاز دارید برای تضمین هیچ مدرک شغلی در اختیار شما قرار نمی دهند تا به بانک ارائه دهید. دوست داریم فضای صنفی وجود داشته باشد تا مشکلات شغلی خود را مطرح کنیم و بتوانیم تعاملات فکری داشته باشیم و داشتن این هویت صنفی از اهم واجبات است.

** کاوه خداشناس: ورود بازیگران تازه نفس و تحصیل کرده عین ثواب است
کاوه خداشناس را می توان از جمله بازیگرانی در نظر گرفت که بعد از سینمایی «خداحافظ رفیق» با مجموعه های تلویزیونی «عملیات 125» بهروز افخمی و «رستگاران» سیروس مقدم در خاطره جمعی به عنوان بازیگر ثبت شد. او تا کنون در 15 مجموعه تلویزیونی و سه اثر سینمایی نقش آفرینی کرده و در حال حاضر مشغول بازی در سریال «وقت صبح» جواد میرآقا زاده است که گفته می شود اواخر سال جاری روانه آنتن شود.
کاوه خداشناس با توجه به تحصیلات دانشگاهی اش شروع کارش با تئاتر بوده، او درباره تاثیر رسانه ای که بازیگر با آن دیده می شود، در مورد مسیر شغلی این صنف می گوید: هر کسی به شکلی وارد این حرفه می شود اما اینکه این امر بخواهد در ماندگاری بازیگر تاثیر داشته باشد، ارتباط چندانی ندارد و بیشتر بستگی به کاراکتر بازیگر و مجموعه توانمندی ها، هدف و مسیری دارد که آن فرد بصورت خاص برای خودش مشخص می کند.
خدا شناس ادامه می دهد: ورود من به عرصه بازیگری نیز یک سیر تکوینی آهسته آهسته بود و خیلی مشخص نمی توان کاری خاصی را ذکر کرد. بعد از فیلم «خداحافظ رفیق» با مجموعه های تلویزیونی «رستگاران» و «عملیات 125» بین مردم بیشتر شناخته شدم.
تنوع چهره را کاوه خداشناس در عرصه مجموعه های تلویزیونی خوب می داند. اما معتقد است: مخاطبان تلویزیون بیشتر دوست دارند چهره هایی که می شناسند، در تیپ های خاصی ظاهر شده اند و قبول شان کرده اند را ببینند. این علاقه هم به جنس متفاوت مخاطبان تلویزیون و سینما مربوط می شود. کمااینکه در چند سال اخیر این اتفاق جواب نگرفت. چون مقتضیات تلویزیون متفاوت است. اما به فراخور هر دهه نیروهای جوان تر وارد می شوند که این اتفاق ناگزیری است.
خداشناس در پاسخ به این استدلال که در سینما به دلیل گیشه و مقتضیات برگشت سرمایه با استفاده از بازیگران چهره و سوپراستارها بیشتر جواب دهد اما در تلویزیون امکان استفاده از بازیگران سریال اولی بیشتر وجود دارد، می گوید: اتفاقات اخیر را اگر نگاه کنید متوجه می شوید که بسیاری از چهره ها با ورود مستقیم به فضای سینما تعریف شده اند، چهره های جوانی بوده اند که پشتوانه تئاتری داشتند ولی مردم از حضورشان مطلع نبوده اند. شاید با یک چینش بازیگر صحیح بتوان چهره های جدید را در کنار بازیگران مطرح قرار داد و تعریف کرد. اما مخاطبان تلویزیون با بازیگرانی که چشم شان به آنها آشناست بیشتر ارتباط برقرار می کنند.
داشتن هویت صنفی مساله ایست که بازیگر «برادر» نیز به آن تاکید دارد و یاد آور می شود:هر تشکل و اتحادی برای اعضای تلویزیون مفید است مخصوصا در فضای فعلی که در این کثرت معلوم نیست هر کسی کجا هست و چه می کند و چه عقبه و پشتوانه ای دارد، بودن چنین هویت صنفی بسیار لازم و مفید است. به نظر من عجیب است که چرا طی این سال ها این صنف تشکیل نشده و جای خالی آن بسیار احساس می شود. ظاهرا کسی نمی خواهد این مسئولیت را بر عهده بگیرد چون شاید با خودش تبعاتی داشته باشد اما به نظر من بودنش خیلی مفید خواهد بود.
وی در نهایت اضافه می کند: انتخاب بازیگران جدید اگر بر اساس شایسته محوری و مهارت های هنری یک شخص صورت بگیرد نه تنها خالی از عیب است بلکه برای فضای هنری مفید هم هست چون فقدان نیروی تازه نفسِ تحصیل کرده و با استعداد احساس می شود و به نظرم خیر و ثواب ویژه ای هم دارد.

** حدیثه تهرانی: نداشتن یک هویت صنفی برای بازیگران تلویزیون یک نقص است
حدیثه تهرانی نیز از جمله بازیگرانی است که در دهه 80 با مجموعه «به کجا چنین شتابان» به مردم معرفی شد. بازیگری که با حضور در 9 مجموعه تلویزیونی و 5 فیلم سینمایی اکنون مشغول بازی در مجموعه «بهترین سال های زندگی ما» به کارگردانی احمد کاوری است.
اینکه یک بازیگر از چه مدیومی پا به عرصه این هنر می گذارد چندان در مسیر شغلی او تاثیرگذار نیست، این را حدیثه تهرانی می گوید و ادامه می دهد: به جز شروع کار متغیرهای فراوانی در ادامه مسیر، از جمله استعداد و توانایی بازیگر، شناخت مسیر و داشتن هدف و رفتار حرفه ای دخیل هستند که می توانند در آینده کاری یک بازیگر بسیارتاثیرگذار باشند و در کنار اینها با کمی چاشنی شانس می توان آینده خوبی را ترسیم کرد. در غیر این صورت و صرفا اینکه از سینما شروع کرده باشی یا از تلویزیون یا تئاتر نمی تواند در آینده شغلی تاثیرگذار باشد.
بازیگر «خوش نشین ها» ادامه می دهد: من معتقدم تنوع چهره در مجموعه های تلویزیونی بسیار خوب است. بعضی وقت ها هر کانالی که می زنید یک بازیگر دارد بازی می کند که لطمه بزرگی به جذب مخاطب می زند. چون بیننده هنوز با نقش آن بازیگر خاص در شبکه یک همذات پنداری نکرده آن بازیگر را در شبکه دو هم می بیند. ورود بازیگران جوان هم مانند خون جدیدی است که وارد سینما و تلویزیون می شود و این هم چیز بدی نیست. اما با اینکه با پول و روابط و ... برخی وارد این عرصه شوند مخالفم، چون باعث یک چرخه معیوب می شوند. نباید هنر با پول خرید و فروش شود اما اینکه بازیگری توسط تهیه کننده ای کشف شود و واقعا هم استعداد داشته باشد اتفاق خوبیست و همه از این اتفاق خوشحال می شوند.
تهرانی نیز مانند بازیگران دیگری که سال ها در عرصه مجموعه های تلویزیونی فعال بوده اند به ایجاد یک خانه و یک هویت صنفی برای اعضای تلویزیون معتقد است و می گوید: وقتی بازیگری بیشتر وقتش را برای بازی در مجموعه های تلویزیونی می گذارد هیچ تفاوتی با بازیگر رسانه سینما ندارد، شاید وقت بیشتری هم بگذارد. اما برای اینکه عضو انجمن بازیگران خانه سینما شوید نیاز است تا چند فیلم سینمایی بازی کرده باشید و اینجاست که بازیگری که در مجموعه های تلویزیونی بسیاری هم نقش آفرینی کرده نمی تواند به عضویت این انجمن درآید و در کنار آن، تشکلی هم برای اعضای تلویزیون وجود ندارد که این نقص بزرگی است.
فراهنگ**9246**3009

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال