آمریکا، طالبان و معادله دشوار امنیت در افغانستان

تهران- ایرنا- آنچه در جریان پنجمین دور مذاکرات طالبان با آمریکایی ها اتفاق می افتد، امید به ثمربخشی این مذاکرات را بیش از پیش می کاهد.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، طالبان روز شنبه یازدهم اسفندماه به رغم شروع دوباره مذاکرات با آمریکایی ها در قطر، حمله مرگباری را به پایگاه «شورابک» در استان هلمند صورت داد؛ پایگاهی که محل استقرار جمعی از نظامیان آمریکایی است.
در مذاکراتی که از ششم اسفندماه میان هیات آمریکایی به ریاست «زلمای خلیل زاد» و نمایندگان طالبان با هدایت «ملا برادر» آغاز شده، طالبان به طور جدی خواسته خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان را دنبال می کند.
با این حال و از زاویه ای دیگر، برخی می گویند آمریکا و طالبان سیاست واحدی را در افغانستان دنبال می کنند و آن دامن زدن به ناامنی است. از این منظر، آمریکا ثابت کرده است که قصد مبارزه با طالبان و گروه های تروریستی در افغانستان را ندارد بلکه واشنگتن به دنبال ایجاد پایگاه های بیشتر در این کشور برای دسترسی آسان تر به آسیای مرکزی است.

** خواسته طالبان در افغانستان؛ سهم خواهی از قدرت یا صلح؟
بعد از سقوط دولت طالبان، حمله های متعدد زیادی از سوی این گروه در افغانستان انجام گرفت و بخش های زیادی از این کشور همچنان تحت سیطره طالبان قرار دارد.
طالبان خواهان خروج نیروهای آمریکا از افغانستان است و در مذاکرات اخیر که با حضور ملا برادر یکی از هسته های فکری طالبان در قطر انجام می شود از نگاه تحلیلگران قصد دارد که با خروج نیروهای نظامی آمریکا قدرت بیشتری را برای کنترل و نفوذ خود بدست آورد. نگرانی که در این زمینه مطرح می شود این است که امنیت این کشور به خطر افتد و اصلاحات شروع شده همانند آموزش زنان که طالبان با آن مخالفت دارد، دوباره با مشکل مواجه شود.
در مذاکرات اخیر، طالبان اعلام داشته که با خروج نیروهای نظامی آمریکا از این کشور، برای تامین صلح و امنیت افغانستان حاضرند به ارتش این کشور بپیوندند ولی گروهی می گویند هنوز اعتماد فی مابین دولت و گروه طالبان در این کشور بوجود نیامده و این گروه سال ها است که با ارتش افغانستان در حال جنگ مسلحانه است.

**طالبان و آینده پیش روی افغانستان
با توجه به نقش غیرقابل انکار گروه طالبان در افغانستان، دولت این کشور باید برای آینده صلح در افغانستان تصمیم جدی را در زمینه چند و چون مواجه یا تعامل با رهبران این گروه بگیرد.
از سوی دیگر، طالبان هنوز دولت و قانون اساسی افغانستان را به رسمیت نمی شناسد و برای مذاکره در مورد تسریع روند صلح با دولت آمریکا مذاکره می کند. شماری از تحلیلگران می گویند طالبان سعی دارد از همین مساله به عنوان برگ برنده استفاده کند تا نشان دهد برای نجات افغانستان از حضور نیروهای بیگانه تنها تشکلی است که راه جهاد را برگزیده است.
مساله افغانستان از جنبه های مختلف مورد توجه قرار گرفته و کشورها و حلقه های مختلف منافع خود را در ارتباط با این گروه جستجو می کنند ضمن اینکه طالبان هم با کشورها و حلقه های مختلفی در ارتباط است. به همین خاطر این نگاه وجود دارد که اگر صلحی هم در افغانستان برقرار شود، صلح پایداری نخواهد بود زیرا نمی تواند کل جریان طالبان را پوشش دهد چرا که خواسته های آنان حداکثری بوده و امکان پذیرش آن وجود ندارد.

** آمریکا در مذاکره با طالبان به دنبال چیست؟
اگر هدف آمریکا از بین بردن تروریسم در افغانستان بود در هفده سال گذشته باید از بین می رفت اما نیروهای طالبان حالا از گذشته هم قوی ترشده اند. گذشته از آن افغانستان طی سال های اخیر به جولانگاه سایر گروه های مرتبط با القاعده و نیز داعش مبدل شده و این موضوع چشم انداز برقراری امنیت در افغانستات را زیر سوال می برد.
از دید برخی تحلیلگران، در استراتژی جدید آمریکا هم اثری از پایان جنگ نیست. در مقابل، طالبان هم برای ادامه جنگ تلاش می کند.
در مذاکرات بین نمایندهای آمریکا و طالبان رهایی دو گروگان آمریکایی و برخی از زندانیان مهم طالبان مطرح شده است و شاید این اهداف به عنوان گام های نخست محقق شود اما مساله اینجا است که اگر قرار باشد گفت و گوی صلحی هم انجام شود هنوز با آن صلح دایمی و پایداری که منجر به ثبات اجتماعی در افغانستان می شود، فاصله دارد.
هدف آمریکا از مذاکرات با نمایندگان طالبان این است که ارتباطات پنهانی خود با طالبان را علنی کرده و این گروه را وارد یک برنامه سیاسی کند. به نوشته برخی رسانه ها، طالبان روابط پنهانی با برخی از حلقه های آمریکایی داشته است.
این احتمال وجود دارد که بخشی از طالبان که با آمریکایی ها ارتباط دارند مانند «گلبدین حکمتیار» رهبر «حزب اسلامی» وارد روند صلح شوند اما همانگونه که حکمتیار نتوانست تاثیری در برنامه صلح داشته باشد، طالبانی هم که با هماهنگی آمریکا زمینه حضورشان در برنامه صلح فراهم می شود نخواهند توانست در برقراری صلح پایدار در افغانستان تاثیرگذار باشند.
در هر حال، بسیاری در افغانستان انتظار دارند طالبان به بیانیه اخیر که در آن خود را مدافع منافع ملی دانسته پایبند باشد و با کنار گذاشتن سلاح و پیوستن به روند صلح افغانستان، بهانه ادامه اشغال این کشور از سوی ناتو و آمریکا را از بین ببرد.
تردیدی نیست مردم افغانستان از جنگ خسته شده اند و انتظار دارند همه گروه ها ، اقوام و جناح ها با همگرایی و وحدت به تقویت صلح و امنیت در افغانستان کمک کنند تا نسل آینده این کشور بتواند آینده درخشانی را برای افغانستان رقم بزند.
پژوهش** 9220

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال