بند بازی شاهزاده سعودی بر طناب 3 رقیب آسیایی

تهران - ایرنا - محمد بن سلمان، شاهزاده سعودی یک سفر دوره ای به سه کشور آسیایی را با ملاحظات خاصی آغاز کرده است که با توجه به رقابت دیرینه این سه کشور با هم، به گفته تحلیلگران می تواند تنش این کشورها را بیشتر کند.

وی شامگاه یکشنبه 28 بهمن برای انجام سفر دو روزه رسمی و البته با تاخیر یک روزه، وارد اسلام آباد پایتخت پاکستان شد و امروز سه شنبه 30 بهمن به هند و سپس روزهای چهارشنبه و پنجشنبه به چین سفر خواهد کرد.
وی در اولین ایستگاه به همراه یک هیات 700 نفره و در میان تدابیر شدید امنیتی با دست پر به پاکستان رفت و یک سرمایه گذاری 20 میلیارد دلاری را در آن کشور کلید زد.
از جمله این سرمایه گذاری ها، اختصاص 10 میلیارد دلار برای راه اندازی یک پالایشگاه و یک مجموعۀ نفتی در بندر گوادر در نقطه پایان کریدور اقتصادی چین‌- پاکستان و در فاصله‌ای نه‌چندان دور از بندر چابهار ایران در جنوب پاکستان است.
وی در عین حال، دستور داد 2 هزار و 100 زندانی تبعه پاکستان که عمدتا کارگران فقیر و مهاجر غیر قانونی هستند را از زندان های این کشور آزاد کنند، اتباعی که سالانه میلیون ها دلار برای اقتصاد ضعیف پاکستان 208 میلیون نفری ارز آوری دارند.
البته در ماه‌های گذشته همزمان با مذاکرات پاکستان و صندوق بین‌المللی پول برای دریافت قرض، عربستان وامی به ارزش ۶ میلیارد دلار در اختیار اسلام‌آباد قرار داده بود.
پیش از این روزنامه 'وال استریت ژورنال' آمریکا نیز اخباری در بارۀ پیشنهاد کمک و سرمایه گذاری ۳۰ میلیارد دلاری عربستان و امارات عربی متحده به پاکستان اخباری را منتشر شده بود.
هر کدام از این دو کشور تاکنون مبلغ ۳ میلیارد دلار در بانک مرکزی پاکستان سرمایه‌گذاری کرده‌اند و همچنین پذیرفته‌اند که بازپرداخت ۶ میلیارد دلاری بدهی اسلام‌آباد برای واردات نفت را به تعویق بیندازند.
در واقع این همه حاتم بخشی شاهزاده سعودی در پاکستان صرفا به اهداف اقتصادی نیست، بلکه اهداف سیاسی مختلفی را در سر می پروراند که از جمله آنها رشوه دادن به پاکستان برای تقویت زیرساخت بندر رقیب این کشور یعنی گوادر برای شکست دادن بندر چابهار ایران است که توسعه آن در سال 1397 آغاز شده بود.
چون ریاض به خوبی می داند توسعه چابهار به لحاظ امنیت اقتصادی به ضرر عربستان سعودی و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس خواهد بود و حتی هند را کاملا وامدار ایران خواهد کرد.
یعنی اقداماتی که همگی با اهداف ژئوپولیتیک انجام می گیرند، یعنی این سفر صرف نظر از تضعیف پروژه توسعه بندر راهبردی چابهار، می تواند به سرپوش گذاشتن بر رسوایی سیاسی بین المللی بعد از قتل پنج ماه قبل جمال خاشقچی، روزنامه نگار منتقد سیاسی در ترکیه نیز بیانجامد.
یعنی این مقام عربستان با سرمایه‌گذاری اقتصادی با هدف سیاسی در پاکستان به خوبی می داند که کریدور شمال به جنوب یک مسیر کلیدی است که نه تنها افغانستان را به دریا متصل می‌کند، بلکه ضمن حمایت توسعه ای از ایران به عنوان یک رقیب سیاسی قوی، به هند به عنوان رقیب پاکستان نیز اجازه می‌دهد تا با عبور از دشمن تاریخی خود پاکستان، فعالیت‌های تجاری خود را تا آسیای مرکزی و اروپا گسترش دهد.
وی در عین حال با این اقدام سیاسی و اقتصادی، تلاش می کند مناسبات رو به توسعه اسلام آباد و تهران را نیز خدشه دار کند.
محمد بن سلمان علاوه بر پاکستان به دو کشور بزرگ و تاحدودی رقیب هم، یعنی به هند و چین نیز می رود و در واقع در جستجوی تماس سودمند با این دو کشور آسیایی است تا نشان دهد که با وجود ماجرای قتل خاشقجی، هنوز هم متحدینی در میان بزرگترین کشورهای جهان دارد.
این سفرها در حالی در اثنای تشنج های منطقه ای انجام می گیرد که دو کشور هند و ایران به تازگی پاکستان را متهم کرده اند که از گروه های تروریستی جیش العدل و جیش محمد آن کشور حمایت می کند؛ گروه هایی که اخیراً حملات خونین انتحاری را در زاهدان ایران و بخش هندی کشمیر انجام داده اند.
این انفجارهای مشابه با پیام های مشترک، چهارشنبه گذشته 24 بهمن در سیستان و بلوچستان ایران و پنجشنبه 25 بهمن در بخش هندی کشمیر با هدف قراردادن نیروهای نظامی در مرزهای دو کشور ایران و هند با پاکستان و با استفاده از خودروی بمب گذاری شده با سبک هدایت راننده ای انتحاری در مسیر حرکت نظامیان دو کشور ایران و هند صورت گرفت.
در هرحال سفر این مقام سعودی به پاکستان 4 روز بعد از انفجار اتوبوس سپاه پاسداران و 3 روز بعد از انفجار کشمیر هند با امید ایجاد فرصت کافی برای افزایش تنش ایران و هند با پاکستان انجام گرفت تا او به موقع خود بتواند از این حوادث بهره برداری سیاسی لازم را به عمل آورد.
چون هم او است که بعد از این دو بحران آفرینی تلاش می کند در یک معامله و یا چانه زنی سیاسی با هند قول دهد برای کاهش تنش میان هند با پاکستان اقدام کرده و از این طریق بهره لازم سیاسی را از حادثه کشمیر ببرد.
عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان امروز در گفت وگو با خبرگزاری فرانسه، به عمد هدف سفر ولیعهد کشورش به دهلی نو را تنش زدایی میان روابط دهلی نو و اسلام آباد عنوان کرده بود.
این موضوع در حالی است که قبل از انجام سفر ولیعهد عربستان به پاکستان، شهروندان این کشور در چند شهر مختلف از جمله در لاهور با متهم کردن او به دست داشتن در قتل خاشقچی و نیز قتل عام مردم مظلوم یمن و نیز دست نشاندگی از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی، به انجام این سفر اعتراض کرده بودند.
برای بسیاری از ناظران سیاسی، این سفر آسیایی ولیعهد عربستان، طولانی ترین سفر محمد بن سلمان در صحنه بین المللی بعد از شرکت او در اجلاس آذرماه گذشته 'گروه ۲۰' در آرژانتین است که آن سفر نیز به سبب رسوایی قتل خاشقچی دستاورد مطلوبی نداشت.
او با این سفر می خواهد به جهان نشان دهد که با وجود برخی زمزمه ها برای تحریم تسلیحاتی ریاض برای جنایاتش در یمن، هنوز دوستانی در آسیای در حال شکوفایی اقتصادی دارد، کشورهایی که حتی دو به دو با هم رقیب و تاحدودی دشمن نیز هستند.
جیمز دورسی، پژوهشگر موسسه 'راجارتنام' برای مطالعات بین المللی در سنگاپور در این باره گفته است که بن سلمان 'می خواهد نشان دهد که او در سطح بین المللی منزوی نیست' و راه او هنوز 'در سطح جهانی باز است و می تواند به عنوان بالاترین مقام نمایندگی عربستان سعودی بعد از ملک سلمان عمل کند'.
وی دیروز در گفت وگو با نشریه 'سوث چاینا مورنینگ پست' هنگ کنگ در این باره گفت: 'چین که بزرگترین خریدار نفت خام سعودی است به همراه دیگر کشورهای آسیایی از جمله هند و کشورهای کوچکتر آسیایی یعنی ژاپن و کره جنوبی به طور همزمان از ایران نیز نفت وارد می کند'.
این تحلیلگر که مدیر موسسه فرهنگی دانشگاه 'ووئرزبورگ' این کشور نیز هست معتقد است که سرمایه گذاری عربستان در پاکستان بی تردید موجب عصبانیت هند خواهد شد چرا که پاکستان رقیب قدری است که با همکاری رقیب دیگر آسیایی، یعنی چین می کوشد با توسعه بندر گوادر، زمینه های شکست توسعه چابهار و کریدور شمال به جنوب را فراهم آورد.
لی گوفو، مدیر مطالعات خاورمیانه موسسه مطالعات بین المللی چین نیز با نامناسب خواندن زمان سفر این شاهزاده سعودی به چین اظهار داشت: از آنجایی موضوع قتل خاشقجی هنوز در کشورهای غربی ایجاد خشم می کند، وی از سفر به غرب پرهیز می کند، اما قصد دارد ثابت کند که سفر نکردن او به غرب به این معنا نیست که او نمی تواند به شرق سفر کند؛ به ویژه به آن بخش از آسیا یا شرق سیاسی جهان که پرجمعیت ترین کشور جهان هستند و از قضا از خریداران نفت ایران به حساب آمده و حتی جزو شرکای اقتصادی و سیاسی ایران نیز تلقی می شوند'.
در عین حال، بن سلمان در سفر به پاکستان تلاش می کند به گونه ای موجبات تحریک چین را نیز فراهم آورد تا با دخالت دادن پاکستان در طرح 'یک کمربند، یک جاده'، بطور همزمان اجرای کریدور اقتصادی 45 میلیارد دلاری چین- پاکستان را تسریع بخشد، اقدامی که بی تردید خشم هند را در پی خواهد داشت.
چین پیش از این نیز از طرح پاکستان برای مشارکت دادن عربستان سعودی در سرمایه گذاری در پالایشگاه گوادر به عنوان تاج جواهر نشان طرح یک کمربند و یک جاده در 70 کیلومتری چابهار شدیدا اعتراض کرده بود.
بعد از اعلام حمایت عربستان از پاکستان و به ویژه بعد از حادثه تروریستی در کشمیر بود که دهلی نو اعلام کرد به هر طریق ممکن تلاش خواهد کرد نام اسلام آباد را در لیست سیاه اقدام گروه کاری مالی (اف ای تی اف) برای حمایت از تروریسم قرار دهد.
البته بن سلمان پیش از این سفر، یک برنامه سفر از قبل اعلام شده به مالزی و اندونزی را بدون ارایه هیچ توضیحی لغو کرد.
به اعتقاد تحلیل گران، او پیشتر به این نتیجه رسیده بود که با انتقادات تندی که رهبران این دو کشور به ویژه مهاتیر محمد نخست وزیر مالزی و محمد سبو، وزیر دفاع او از سیاست های ریاض در کشورهای اسلامی انجام داده بودند، نمی تواند روی آنها حساب باز کند.
وزیر دفاع مالزی اخیرا تمام نیروهای این کشور را از ائتلاف نظامی ضد تروریستی متشکل از 41 کشور به رهبری عربستان سعودی خارج کرد و حتی دفتر ضد تروریستی عربستان و مرکز صلح بین المللی ملک سلمان در کوالالامپور را بست.
با توجه به همه ملاخظات فوق و تضاد منافعی که کشورهای میزبان از برنامه های سفر محمد به سلمان به کشورهای خود جستجو می کنند می توان چنین نتیجه گرفت که این شاهزاده سعودی بیش از اینکه خواسته باشد یک راه هموار را طی کند، بیشتر بر روی طنابی حرکت می کند که هر آن انتظار می رود اهداف سفرش را بی نتیجه بگذارد.
گزارش: علی نصیری
آساق**1378**1663**

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال