ناصر فکوهی در همایش «خوانش اجتماعی انقلاب اسلامی در چهل سالگی»

انقلاب دارای گفتمان ضد شهری شتاب زده بود

تهران- ایرنا- استاد دانشگاه تهران معتقد است: شهری شدن شتاب زده در بین سال های 45 تا 65 ایجاد محرومیت ها و نیازهایی کرد که این محرومیت ها و نیازها خود را در شعار های انقلاب نشان دادند. بنابراین انقلاب دارای یک گفتمان ضد شهری بود.

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایرنا، ناصر فکوهی روز چهارشنبه در همایش خوانش اجتماعی انقلاب اسلامی در چهل سالگی گفت: وقتی شعار های انقلاب مانند آزادی، استقلال و.. را بررسی می کنیم می بینیم که این شعار ها به نوعی خوانش اجتماعی از آن وضعیت شهری شدن شتاب زده است. در واقع انقلاب دارای یک گفتمان ضد شهری بود از این رو در دوران ابتدایی انقلاب رفرنس به وضعیت روستایی زیاده داده می شود و شهر در این گفتمان مظهر فساد و انحراف است. بنابراین شعار هایی که در دوران انقلاب سر داده می شود به نوعی التیام بخشی به جامعه ای است که از روند شتاب زده شهری شدن ضربه خورده است.
استاد دانشگاه تهران افزود: وقوع انقلاب اسلامی و بعد از آن جنگ، روند شهری شدن را تشدید کرد و جمعیت جذب نقاطی شد که به نیاز هایشان پاسخ داده شود و این نیاز ها در شهر های بزرگ پاسخ داده می شد.
فکوهی که در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران با عنوان خوانش انقلاب ایران از منظر نظریه شهر سخنرانی می کرد اظهار کرد: انقلاب 1357 در میانه بخش دوم حرکتی اتفاق افتاد که در تاریخ شهری شدن ایران، به روند شهری نشینی با شتاب معروف است که فاصله زمانی 1345 تا 1360 را در بر می گیرد.
وی ادامه داد: به دلیل این فرایند شتاب زده شهری شدن ما در انتهای این فرایند با یک واژگونی اجتماعی مواجه هستیم. در سال 1335 عمدتا جمعیت ایران روستایی هستند اما در انتهای این دوره جمعیت ایران تبدیل به جمعیت شهری می شوند.
فکوهی با بیان اینکه البته طرح این نظریه به این معنا نیست که انقلاب ایران یک انقلاب بورژوازی مثل انقلاب فرانسه بوده است گفت: مفهوم انقلاب بورژوازی این است که در انتهای فرایند آن، عقلانیت بروکراتیک، دولت ملی و... شکل بگیرد اما در انقلاب اسلامی ما شاهد این مسائل نیستیم. البته انقلاب مشروطه را می توان در این چارچوب قرار داد اما اتفاقی که در انقلاب اسلامی به وقوع پیوست شهری شدن شتاب زده بود. یعنی منابع نفت از دهه چهل وارد سیستم شد و این منابع چون بسیار گسترده بودند بنابراین به رغم اینکه سیستم یک سیستم نظامی و دیکتاتوری بود این منبابع وارد جامعه شد و شکل زیست گاهی مردم را تغییر داد. یعنی ما در فاصل 54 تا 65 شاهد تغییر سبک زندگی مردم هستیم.
این پژوهشگر اجتماعی افزود: در این شرایط گروه های مختلف توان انطباق با سبک جدید زندگی شهری را نداشتند بنابراین جامعه وارد یک آنومی شد و این آنومی منطقا به چیزی می رسید که در انقلاب 57 به آن رسیدیم.
استاد دانشگاه تهران با ذکر این نکته که بر خلاف گفتمان ضد شهری اول انقلاب از اویل دهه هفتاد با گفتمان شهر گرایی افراطی مواجه هستیم بیان داشت: نمود بیرونی این گفتمان آمدن آقای کرباسچی به شهرداری تهران است. به او اختیارات بالای داده شد تا تهران را تبدیل به یک کلانشهر بزرگ، مدرن و زیبا بکند. در این دوره شاهد شکل گیری ادبیات مبالغه آمیز در مورد شهر و زندگی شهری هستیم و در بعد مالی هم برای تامین مالی طرح مدرن سازی شهر شاهد شهر فروشی و تراکم فروشی هستیم
وی با تاکید بر این نکته که نتیجه این فرایند ایجاد بحران مدیریت در شهر تهران و غیر قابل مدیریت شدن این شهر شد ادامه داد: بعد از این دوران تنها مزیت شهر تهران تبدیل شدن جایگاه شهرداری تهران برای رئیس جمهور سازی در کشور بود در حالی که منطق مدیریت تهران با منطق مدیریت سیاسی متفاوت است.
فکوهی تاکید کرد: شهرداران و حکومت هایی که از دهه هفتاد به بعد وارد چرخه مدیریتی شدند اکثرا سیاست های اقتصادی نئولیبرالی رانتی را در پیش گرفتند که مخالفت کامل با شعار های انقلاب داشت و این سیاست ها باید بازنگری شود.
ناصر فکوهی با تاکید بر این نکته که امروز در یک بحران جامعه ایران گرفتار شده است و راه حل آن هم اقدامات رادیکال نیست گفت: حتی در سال 57 که انقلاب اتفاق افتاد یکی از آخرین انقلاب های قرن بیستم بود. انقلاب امروز هزینه بالایی دارد. بحرانی که ما با آن مواجه هستیم این است که در دهه شصت با دوران شهری شدن با زاد و ولد بالا مواجه شدیم. این جمعیت از نیمه دهه هشتاد وارد چرخه ساختار های اجتماعی شدند و در هر ساختاری ورود کردند بحران ایجاد شد.
وی ادامه داد: این جمعیت که ما از آن ها به عنوان دهه شصتی ها نام می بریم به دنبال شعار های اصلی انقلاب هستند چرا که زندگی آن ها به این شعار ها بستگی دارد. در سال های آتی با سقوط جمعیتی مواجه خواهیم بود و وقتی این نسل وارد سالمندی شود فرزندی نخواهد بود که از آن ها مراقبت کند.
این استاد دانشگاه تهران در مورد راه حلی که باید در پیش گرفت هم بیان کرد: ایجاد امید در مردم و اینکه راه حل مشکلات مهاجرت و فرار از آن ها نیست ، می تواند در این زمینه راهگشا باشد. از سوی دیگر باید با عقلانیت برای سال های آتی برنامه و راهبرد طراحی کنیم.
**9487 ** 1200

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال