اسطوره‌های شرقی در لندن

تهران- ایرنا- «باربیکن» لندن، میعادگاه «شهرام ناظری» شوالیه آواز ایران و «دولتمند خال اف» اسطوره موسیقی تاجیکستان خواهد بود.

به گزارش روز یکشنبه گروه فرهنگی ایرنا، قرار است در تاریخ 24 فوریه (5 اسفندماه) «شهرام ناظری» و «دولتمند خالف» در سالن باربیکن لندن روی صحنه بروند و با کنسرتی مشترک، آغازگر پروژه جهانی «زبان عشق» و روز جهانی زبان مادری باشند.
طبق گفته‌های «شهاب نیکمان» طراح این پروژه، کار مشترک «زبان عشق» با هدف معرفی جایگاه بی بدیل شعر و ادب فارسی در آگاه‌سازی، بیان و انتقال مفاهیم بلند عشق، صلح و وفاق اجتماعی ایده‌پردازی شده و به اجرا خواهد رسید.
در این پروژه پژوهشی سعی شده از دیدگاهی متفاوت و متکی بر کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس یونسکو (٢٠٠٣)، به معرفی 30 تن از مشاهیر و مفاخر پارسی‌سرا در هزاره اول شعر پارسی، از بایزید بسطامی تا بیدل دهلوی و در گستره جغرافیایی 11 کشور آسیایی از سوریه تا هند پرداخته شود و نقش برجسته آنها را در حفظ هویت فرهنگی پارسی زبانان نمایان می‌کند.
نیکمان گفت: «زبان عشق» در مسیر خود به بررسی و پژوهش پیرامون آثار ارزشمند این مشاهیر و برگزاری نشست‌های پژوهشی و اجراهای هنری پرداخته و در پایان به تولید یک اثر صوتی، تصویری و تالیف کتابی با موضوع نقش شعر پارسی در حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس و مانایی و انتقال بین نسلی این میراث و همچنین نقش شعر و ادب پارسی به عنوان گواهی بی‌همتا در بالندگی عشق و مهرورزی، وفاق اجتماعی و صلح پایدار خواهد انجامید.
اجرای افتتاحیه این پروژه جهانی با هنرنمایی دو هنرمند بی‌بدیل و بی‌تکرار از دو کشور ایران و تاجیکستان؛ «شهرام ناظری» و «دولتمند خالف» همراه خواهد بود.
بدعت و نوآوری، مشهودترین خصیصه هر دو هنرمند در خلق آثار هنری و در چارچوب زیبایی‌شناسی ذهنی و هنری آنهاست.

** شوالیه بی‌باک ایرانی
نوآوری و جسارت شهرام ناظری در عبور از چارچوب‌های کلاسیک و سنتی از طرفی او را برای هوادارانش تبدیل به شوالیه‌ای جسور و بی‌باک و اسطوره‌ای بی‌بدیل کرده و همین امر از سوی دیگر، تیغ تیز مخالفان و منتقدان را به سمت او نشانه رفته است.
ناظری خواننده‌ای است که در آثارش روحیه تکرارناپذیری دارد و همواره تلاش کرده ‌است که نگرش و تجربه‌ای جدید را در آواز و موسیقی به وجود آورد. وی تحریرهای ریتمیک و خاصی را از سال‌های پایانی دهه هفتاد خورشیدی در آثارش استفاده کرد، از جمله این آثار می‌توان به آلبوم‌های ساز نو آواز نو، سفر به دیگر سو، لولیان و مولویه (شور رومی) اشاره کرد. حدود سی سال پیش دکتر «داریوش صفوت» بنیان‌گذار مرکز اشاعه و حفظ موسیقی سنتی، ارزش صدای ناظری را در ویژگی‌های حماسی آن تشخیص داد و چنین تشریح کرد که:
«در صدای ناظری لنگرها، دندانه‌ها و آکسان‌های خاصی وجود دارد که به آن حس حماسی بخشیده ‌است. این لحن حماسی قرن‌ها پیش در آواز ایرانی وجود داشته اما به دلیل مسائل تاریخی کمرنگ شده و به تدریج از بین رفته ‌است».
و اما شهرام ناظری درباره آواز خود گفته است: «یک حرکت، یک حماسه در اجرا و خواندنم هست آن هم به این دلیل است که من کُرد هستم و فرهنگ کُردی دارم».
یکی از خصوصیاتی که شهرام ناظری را نسبت به خوانندگان هم‌عصرش در جایگاهی متفاوت قرار داده، توجه به اسطوره‌ها و تحقیق و جستجو در خصوص لحن‌های حماسی گمشدهٔ آواز ایرانی است.
ناظری آلبوم‌ها و اجراهایی از اشعار شاهنامه کُردی و شاهنامه فردوسی دارد و نخستین خواننده‌ای است که برای شاهنامه‌خوانی، پژوهشی چندین‌ساله انجام داد و در آمریکا، فرانسه و تونس اجراهای صحنه‌ایِ شاهنامه‌خوانی داشت.
در تمام طول نیمهٔ دوم قرن 1300 خورشیدی، «محمدرضا شجریان» و «شهرام ناظری» به عنوان دو هنرمندِ اصلی و محبوبِ اواز ایرانی شناخته می‌شوند و برای اکثریت قاطع ایرانیان، موسیقی و آواز ایرانی مترادف است با نام یکی از این دو. آنها مهم‌ترین هنرمندانِ موسیقیِ ایرانی‌اند که شهرت جهانی دارند.
ناظری در سال 2007، از سوی دولت فرانسه نشان لژیون دونور و در سال 2014 «نشان شوالیه ملی لیاقت» فرانسه را به دست آورد و نیویورک تایمز به او لقب «بلبل فارسی» داد و کریستین ساینس مانیتور او را «لوچانو پاواروتیِ ایران» نامید.

**فلک سرای یکه‌تاز تاجیک
دولتمند خالُف یا دولتمند خال‌زاده موسیقی‌دان، نوازنده و خواننده تاجیک است. او استاد موسیقی محلی جنوب تاجیکستان است که فلک نام دارد. موسیقی تاجیکستان شامل 6 مقام و فلک‌سرایی است. فلک موسیقی مردمی است که سال‌هاست آوازهای آن که قرن‌ها سینه به سینه از نسلی به نسل دیگر منتقل شده و اجرا می‌شود.
او شش‌مقام موسیقی را در کنسرواتوار موسیقی دوشنبه آموخته است و در نوازندگی دوتار، قیچک و سه‌تار که از سازهای مشهور این منطقه هستند مهارتی ستودنی دارد.
آهنگ‌ها و آوازهای او حالت صوفیانه دارند و بعضاً بر اساس اشعار مولوی تنظیم شده‌اند. تاکنون چند آلبوم از گزیده کارهای او در ایران منتشر شده ‌است. «دولتمند» بزرگترین فلک‌سرای تاجیکستان است که علم موسیقی را نیز در مدرسه موسیقی و دانشگاه هنر تاجیکستان آموخته و به همین دلیل با موسیقی جهان آشنایی دارد.
او به واسطه همین آشنایی گاه، دست به نوآوری‌هایی در اجراهایش می‌زند و با این کار سعی می‌کند توانایی‌های موسیقی تاجیکستان را نشان دهد.
دریافت نشان طلایی کشور فرانسه از دست ژاک شیراک به‌دلیل استفاده از شعرهای مولوی از جمله افتخارات «دولتمند خال اف» است.
او از 28 سال پیش از شعرهای مولوی در کارهایش استفاده کرد و همان‌گونه که به موسیقی اصیل تاجکستان و اشعار مولانا پایبند است، از شعرهای شاعران معاصر نیز استفاده می‌کند و حتی با ارکسترهای سمفونیک و گروه کر نیز کنسرت می‌گذارد و این یکی از نقاط اشتراک او با ناظری است.

** فصل مشترک دو هنرمند شرقی
زیبایی و مانایی هنر در گرو خلاقیت خالق اثر هنریست و خلاقیت جز از طریق شناخت عمیق ساختارها و غنای تکنیکی به دست نخواهد آمد و مدد گرفتن از عنصر خلاقیت شهامتی می‌طلبد که هرگز نباید آنرا با ندانم‌کاری‌های امروزی برخی از هنرمندان بنام جسارت در نوآوری اشتباه گرفت. با نگاهی به پیشینه شهرام ناظری در می‌یابیم او از جمله هنرمندانی است که اگر امروز به جسارت ساختارشکنی هنری رسیده است، اصول و قوائد بنیادین موسیقی ایرانی را سالها پیش آموخته و تجربه ناشی از سالها فعالیت هنری امروزه از او هنرمندی ساخته که بی‌توجه به تیغ تیز انتقادات در نوآوری و ساختارشکنی از پیشگامان هنر موسیقی ایران است.
«دولتمند خالف» هم آموزش موسیقی را سینه سینه آموخته و دوران آموزشی را در مدرسه موسیقی و دانشگاه هنر تاجیکستان گذرانده است. پیشینه آکادمیک این هنرمند به او کمک کرده تا با ساختار نوین موسیقی جهان آشنا باشد و با مدد از این شناخت عمیق و بهره‌گیری از تکنیک‌های ستودنی خود در موسیقی تاجیکستان به مرتبه‌ای برسد که بتوان از او با نام اسطوره زنده یاد کرد.

** اسطوره‌های شرقی در لندن
پس آنچه این دو هنرمند را به هم پیوند می‌دهد و انتظار هنرنمایی آنها را در سالن باربیکن لندن هیجان‌انگیز می‌کند، تقابل دو هنرمند به شدت توانمند و خلاق موسیقی در بستری از شعر کلاسیک ایرانی است. تو گویی اسطوره‌های شاهنامه برآنند تا بر صحنه سالن باربیکن لندن بار دیگر پنجه در پنجه هم بیافکنند.
فراهنگ**9494** 1055

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال