وزیر علوم، تحقیقات و فناوری:

حکمرانان و سیاستگذاران به دانشگاه اعتماد کنند

تهران – ایرنا – وزیر علوم، تحقیقات و فناوری اظهار امیدواری کرد که سیاستگذاران و حکمرانان به دانشگاه ها و مراکز علمی اعتماد بیشتر، اعتقاد قلبی و رویکرد وسیع تری داشته باشند.

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایرنا، منصور غلامی امروز (شنبه) در دومین کنفرانس حکمرانی و سیاستگذاری عمومی که در سالن همایش های بین المللی صدا و سیما برگزار شد، گفت: بحث سیاستگذاری و حکمرانی بحث تخصصی است و آنچه را که به عنوان استنباط خودم می توانم مطرح کنم، این است که هر کدام از این مباحث یا جمع رأس حکمرانی و سیاستگذاری بدون حضور نخبگان معنا و مفهوم واقعی خود را ندارد.

**سیاستگذاری شایسته بدون نخبگان بدست نمی آید
وزیر علوم توجه این کنفرانس را بر مبنای وظیفه و مسئولیت نخبگان علمی و نخبگان تجربی در این حوزه دانست و افزود: امیدواریم این کنفرانس به اهداف پیش بینی شده برسد و توجه سیاستگذاران، مسئولان برنامه ریزی و اجرایی را به این سمت و سو بیشتر معطوف کند.
غلامی ادامه داد: بدون حضور نخبگان، محققان و عالمان علوم و رشته های مختلف، سیاستگذاری ها و حکمرانی ها به اهداف و مقاصد واقعی و قبلی خود حصال نمی شود یا به سختی به آنها دست می یابیم.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری اظهار کرد: در تعریف جایگاه دانشگاه ها، مراکز علمی، تحقیقاتی و نخبگان علمی، تعریفی داریم که به عنوان بستر و پایه هر نوع توسعه و حرکت برای آن جایگاه قائل هستیم.
وی گفت: اما اینکه چقدر از این ظرفیت ها در دوران حضور و ظهور دانشگاه ها و مراکز علمی در کشور استفاده شده بحث بحث دیگری است.
غلامی ادامه داد اگر سخنان استادان دانشگاهیان را بشنویم و ارزیابی های صورت گرفته، انتظاراتی که بوده و قابلیت هایی که اتفاق افتاده، شاهد تفاوت ها خواهم بود و درجه این تفاوت ها و فاصله بایدها بسیار است.
وی افزود: گاهی در موضع برنامه ریزی و اجرا از ما سوال می کنند و آنچه توانسته ایم، انجام داده ایم. گاهی هم در موضع گروه های تخصصی می گوییم انتظارات مان محقق نشده است.
به گفته غلامی، در وضعیت فعلی چیزی که با آن روبرو هستیم احساس دانشگاه های این است که در تصمیم گیری ها و برنامه ریزی ها سهم جدی، منظم و سازماندهی شده ندارند.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری خاطرنشان کرد: در حکمرانی هم همین اتفاق می افتد. وقتی جمعیت دانشجویی خودمان را اعلام می کنیم از باب این است که توفیق تربیت نیروی انسانی کارشناس، محقق و توانمند علمی را به خوبی انجام دادیم، برای خودمان افتخاری قائل هستیم که در واقع بخشی از وظیفه دانشگاه ها است.

** وظیفه دانشگاه ها تربیت نیروی انسانی است
غلامی در بخش دیگری از سخنان خود، یکی از وظایف دانشگاه ها را تربیت نیروی انسانی مختصص و کارشناس دانست و اظهار کرد: بیش از آن چیزی که در سیستم های مختلف اجرایی و بخش های گوناگون لازم باشد تربیت نیروی انسانی صورت گرفته است. همه بخش های کارشناسی مان را با ظرفیت و توان همین دانش آموختگان و نیروهای تربیت شده انجام می دهیم.
وی ورود به بخش پژوهش را مناسب عنوان کرد و گفت: در یک بُعد رشد زیاد بوده و شاید یکی از دلایل بالا بودن شاخص های تولیدات علمی همین ورود خوب باشد اما در بخش های دیگر همتراز و هماهنگ با آن حضور نداشتیم. دانشگاه ها و استادان را در بخش های مختلف سیاستگذاری و حکمرانی مشارکت جدی ندادیم؛ بنابراین، کنار تحقیقات و مسائل علمی شان، انتشار یافته های آن از وظیفه اصلی شان بوده که به خوبی آن را انجام دادند.
غلامی تاکید کرد: در سیاستگذاری و برنامه ریزی های آموزش عالی حوزه های پژوهشی در کندی و گاهی انحراف از مسیر قرار داریم.
وی افزود: در نگاه به آینده آموزش عالی، جایگاه مراکز پژوهشی را به خوبی تعریف نکردیم، بنابراین در سطح جامعه و برنامه ریزی به عنوان مرکز تربیت نیروی انسانی و بعضاً اشخاص، جایگاه کمتر و پایین تری داریم. به این معنا که مراکزی برای صادر کردن گواهینامه و مدارک برای افرادی داریم که قرار است شرایط مجوز کسب شغل، دریافت جایگاه اجرایی و موقعیت اداری فراهم شود. این مبحث، نازل ترین نگاه به بخش آموزش عالی یک کشور است که می تواند وجود داشته باشد.
وزیر علوم، خروج از این چالش و جایگاه را نیازمند حرکت جدی دانست و گفت: یک بخش از درون نظام آموزش عالی رخ می دهد که در سالهای اخیر به آن توجه شده است. اما بخش اصلی این است که مجموع کلان برنامه ریزی و سیاستگذاری کشور هم به بخش آموزش عالی، دانشگاهی و پژوهشی کشور وظیفه تکلیفی در برنامه های خودش ارائه دهد.
غلامی ادامه داد: این وظیفه یعنی مشارکت در سیاستگذاری، ارائه مسیرهای رشد و تعالی مبتنی بر دانش و علم است که در کشورهای توسعه یافته به معنای عام کلمه، مبنا و حرکت بر اساس استفاده از نخبگان علمی بوده است.
وی اظهار کرد: اینکه در چه مسیر و دایره ای این توسعه ها و حکمرانی ها حرکت کرده است به مبنای تفکرات جوامع، اعتقادات، فلسفه ای که بر اساس آن زندگی می کنند و جریان حرکت توسعه به معنای عام بستگی دارد.
به گفته وزیر علوم، اگر برگردیم به اینکه کشورمان بر اساس نگاه اسلامی، توسعه همه جانبه برای همه مردم خودش و جهان متصور می داند، وظیفه ما را در حوزه نخبگانی سنگین تر می کند.
وی عنوان کرد: صرف رشد در حوزه اقتصاد، ایجاد رفاه در یک حوزه یا بی توجهی به اینکه چه چیزی به اتفاقاتِ توسعه ای و به کدام گروه از مردم جامعه منتهی می شود، مباحی است که در حوزه توسعه، سیاستگذاری و حکمرانی به آن توجه می کنیم.
ساماندهی آموزش عالی
غلامی در مورد ساماندهی آموزش عالی، توضیح داد: در ساماندهی آموزش عالی باید دانشگاه ها را از وضعیتی که صرفاً در چارچوب خاص خودشان، آموزش نیروی انسانی را برای داوطلبان ورود به دانشگاه ها انجام می دهند، خارج کنیم.
وی تاکید کرد: هر ساله داوطلبانی، دانشگاه ها را انتخاب می کنند و آموزش می بینند و بعد از خروج از دانشگاه نه برای خود وظیفه ای دارند و نه احساس وظیفه می کنند. برخی دانشگاه ها از طریق انجمن هایی، دانش آموختگان خود را رصد کرده و به دلیل حساسیت و دلسوزی، این بازخوردها را در برنامه ریزی های خود لحاظ می کنند.
به گفته این مقام مسئول، مراکز دانشگاهی تحقیقات را در چارچوب و بر اساس نگاه علمی استادان انجام می دهند، یعنی بخش خوب و مورد تایید حوزه های پژوهشی دانشگاه های ما بر محور تخصص، نگاه استادان و گرو های آموزشی و علمی اتفاق می افتد.
غلامی در ادامه با بیان اینکه برای سفارش تحقیق هم در سطح کلان برنامه ریزی مان مسیر و جایگاه جدی نداشتیم، گفت: تلاش مان این است که درب دانشگاه ها به سمت جلب توجه مدیران و تاثیرگذاران بخش دولتی و خصوصی جامعه باز کنیم.
وزیر علوم به سوی دیگر دربهای گشوده دانشگاه ها اشاره کرد و افزود: طرف دیگر، باید استقبال از این دربهای گشوده رخ دهد که بخشی از آن را دانشگاه ها می توانند انجام دهند اما بخش اصلی، احساس نیاز است. چطور می توان در سطوح مدیریتی و برنامه ریزی احساس نیاز را به دانشگاه ها تقویت کنیم.
وی گفت: آنچه که در توان ما به عنوان مسئولان و مدیران حوزه علوم و تحقیقات وجود دارد، این است که از هر مسیر ممکن به سمت عرضه توانمندی های دانشگاه ها برویم. استقبال در چند سال گذشته بد نبود و شروع خوبی است.
غلامی تاکید کرد: مسئولان دولتی و بخش های غیردولتی این دریچه و دربهای گشوده را می بینند و به سمت آن می روند اما آن چیزی نیست که در بحث های کلان حکمرانی و سیاستگذاری بخواهید روی آن حسابی باز کنید.
وزیر علوم خاطرنشان کرد: ضرورتِ توجه به ظرفیت های علمی به عنوان بخش مهم و اجتناب ناپذیر در برنامه ریزی ها بحثی است که باید به آن پرداخته و محدودیت های پیش رو بررسی شود که چرا تاکنون از ظرفیت های موجود استفاده نکرده ایم.
وی گسترش بی رویه مراکز آموزشی به اسم دانشگاه و مرکز دانشگاهی را یکی از این آسیب ها عنوان و تاکید کرد: در حال برنامه ریزی و ساماندهی این موضوع هستیم تا مراکز دانشگاهی به عنوان مراکز قوی و با مرکزیت برنامه ریزی و هدایتیِ بزرگ، شکل بگیرد. بنابراین با بهم پیوستن مراکز کوچک، ماموریت دادن به آنها و در یک شبکه دانشگاهی قرار دادن آنها بخشی از برنامه هایی است که جایگاه دانشگاه های ما را از وضعیت فعلی ارتقاء دهد، به طوریکه عملکرد دانشگاه های بزرگ مان با عملکرد ضعیف برخی مراکز زیر سوال رفته است.
وی گفت: مراکز پژوهشی، پژوهشکده ها و پژوهشگاه ها به سمت تبدیل شدن به مراکز آموزشی پیش می رفتند به این معنا که دانشجو بگیرند تا پایان نامه بگذرانند و نتایج تحقیقات آنها را چاپ کنند؛ در کل دانشگاهی ذیل تابلو مراکز پژوهشی در حال ایجاد بود که باید از این حالت خارج شود. این اتفاق رخ نمی دهد مگر اینکه در برنامه ریزی ها و سیاستگذاری های کلان به آنها نقش بدهیم.

** دانش آموختگان محور توسعه قرار گیرند
غلامی در بخش دیگری از سخنان خود در دومین کنفرانس حکمرانی و سیاستگذاری عمومی، اظهار کرد: در حوزه حکمرانی و سیاستگذاری، مراکز علمی و پژوهشی را به عنوان سازمان درگیر کنیم. اینکه برخی استادان را در گروه های برنامه ریزی داریم، مسلم است. اینکه مدیران بخش کلان و دانش اموختگان دانشگاهی هستند درست است. اما این همه موضوع نیست که با افراد، وظیفه سازمان ها و نهادهای علمی را جایگزین کنیم.
وی با تاکید براینکه دانش آموختگان دانشگاهی باید محور توسعه قرار گیرند یادآورشد: این امر محقق نمی شود مگر اینکه بخش های تولیدی، صنعتی، فعالیت های اجتماعی و فرهنگی ما برای کارشناسان متخصص جایگاه تعریف کنند.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری افزود: یکی از مشکلات جامعه دانشگاهی این است که سفارش تربیت نیروی انسانی به دانشگاه ها داده نمی شود یا در سایه و لفافه برنامه های کلان طوری است که استخراج آن به آسانی توسط دانشگاه ها ممکن نبوده است.
9492 ** 1200

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال