پرورش ذوق عامه، برای دوری از ابتذال کتاب شد

تهران - ایرنا - پرورش ذوق عامه در عصر پهلوی، نام کتابی تازه منتشر شده است که اقدامات حکومت پهلوی برای دور شدن مردم از هنر مبتذل را بازگو می‌کند.

به گزارش روز سه شنبه خبرنگار فرهنگی ایرنا، در مقدمه کتاب آمده است: «پدیده‌هایی که دولت‌مردان، روشنفکران و منتقدان هنری از سال‌های دهه 1330 به بعد فیلم‌فارسی، تئاتر لاله‌زاری، موسیقی کوچه‌بازاری و در یک کلام ابتذال نام نهادند، همان فرهنگ عامه‌پسند است که در این پژوهش از آن به عنوان حوزه‌های مقاوم در برابر ایده پرورش ذوق عامه در سیاست‌گذاری فرهنگی یاد می‌شود.»
در دوره قاجار هنر عامه‌پسند برای صاحبان خرد و فرهیختگان اهمیتی نداشت و خود را وارد این موضوعات نمی‌کردند از سوی دیگر وابستگان به دربار و صاحبان قدرت نیز خود طرفدار آنچه در معنای عامه‌پسندش، به عنوان هنر ارائه و از استقبال می‌شد، بودند که هنر مبتذل بهخ شمار می‌آمد. این ابتذال در سال‌های مختلف شدت و ضعف خاصی گرفته است اما در پایان دوره قاجار و با شروع دوره پهلوی، توجه به زیبایی‌شناسی نزد قشر عادی جامعه، بسیار مهم شد، گویا در این دوره سلیقه ‌مردم برای دولت‌مردان بسیار اهمیت داشت.
در دوره پهلوی این نگرش جای خود را به پرورش ذوق و سلیقه داد، وزیران رضا پهلوی با دقت در آن چه برا مخاطبان جذابیت داشت، آماده سرمایه‌گذاری بر بخش‌های فاخرتر شدند و برای این کار برنامه‌هایی دولتی و حاکمیتی را در نظر گرفتند.
مهم‌ترین و اثرگذارترین شخصیت در این زمینه، محمدعلی فروغی بود که در مقام ادیب و فیلسوف به این نکته توجه کرد و کلید واژه تربیت ملت را به کار گرفت.
این مقدمه از آن جهت است که کتابی با عنوان «پرورش ذوق عامه در عصر پهلوی» منتشر شده و این موضوع را بررسی می‌کند.
در این کتاب که در 6 فصل نوشته شده است، بخش‌های مختلف تاریخ هنرشناسی پهلوی را بررسی می‌کند و نظرات هنرمندانی که نسبت به هنر عامه‌پسند سخنی گفته یا اقدامی کرده اند را باز می ‌گوید.
فصل اول این کتاب به تاثیر انجمن آثار ملی و آثار ثبت شده در آن می‌پردازد که چگونه آثار مهمی دانسته شده‌اند. مفهوم ذوق نزد صاحبان خرد و نیز به افتتاح سازمانی چون سازمان پرورش افکار توجه می‌شود که قرار بوده این سازمان روشنفکران و اندیشمندانی را به جامعه اضافه کند. همه این موارد در کنار افتتاح دانشگاه تهران به دست پروفسور محمود حسابی مساله مهمی است که بر سلیقه عام نسبت به هنر تاثیرگذار بوده است.
فصل دوم به تاثیر عوامل سیاسی بر جامعه هنری و هنرمندان می‌پردازد که تاثیر حکومت شوروی و تفکر توده و اندیشه چپ بر آن مشهود است، به طور ویژه در شعر با این نکته مواجه هستیم.
فصل سوم به موضوع ذوق و فکر عامه در سند رسمی سیاست فرهنگی ایران اختصاص دارد. تغییر نام وزارت فرهنگ، به وزارت فرهنگ و هنر و تشکیل شورای عالی فرهنگ و هنر، مهم‌ترین بخش‌های فصل سوم را تشکیل می‌دهند از این جهت، رفتارهای دستوری در زمینه هنر فراوان می‌شود.
فصل چهارم، مستند به بودجه‌ها و برنامه‌های دولتی برای پرورش ذوق مردم است که اسناد سال‌های 1327 تا 1356 را در بر می‌گیرد و به نقش تلویزیون در پرورش هنرشناسی عام می‌پردازد.
دو فصل پایانی کتاب، به دو موضوع که هنوز هم عامه پسند و حتی مبتذل محسوب می‌شوند می‌پردازد، فیلم فارسی که به طور کلی عنوانی است برای فیلم‌های ساخته شده در همین دوره پهلوی که معمولا فیلم‌های خوش نامی نیستند و درصد بزرگی از آن‌ها هنرمندانه محسوب نمی‌شوند. فصل ششم نیز به مساله تئاتر لاله‌زاری می‌پردازد.
عنوان کتاب برگرفته از بخشی از دستور العملی است با عنوان پرورش ذوق عامه که از در سال 1347 از سوی وزارت فرهنگ وقت به نهادهای مربوطه ابلاغ شده است.
کتاب «پرورش ذوق عامه در عصر پهلوی» تربیت زیباشناختی ملت در سیاست‌گذاری فرهنگی دولت، نوشته علی قلی‌پور است که نشر نظر آن را در 288 صفحه منشتر کرده است.
علی قلی‌پور، فارغ‌التحصیل دکترای پژوهش هنر از دانشگاه تربیت مدرس است که رساله دکتری اش را با موضوع «سیاست هنر در عصر پهلوی دوم: هویت ملی، نوسازی و سیاستگذاری فرهنگی در دهه های (1340 تا 1350)» در سال 1393 دفاع کرده است.
فراهنگ **9211 **

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال