موتلفه اسلامی از دیروز تا امروز

تهران - ایرنا - محمد نبی حبیبی دبیر کل موئلفه اسلامی در گذشت. او عضو یکی از قدیمی ترین احزابی بود که پیش از انقلاب تشکیل شده و تاکنون فعالیت می کند.

حبیب‌الله عسگراولادی مسلمان، نماینده‌ رهبر انقلاب در کمیته‌ امداد امام خمینی، برای چند دهه رهبری این گروه را به دست داشت تا اینکه در سال 1382، همراه با بخشی از دگرگونی‌های جزیی در ساختار تشکیلاتی، از این سمت کناره‌گیری کرد. مرحوم حبیبی بعد از استعفای مرحوم حبیب‌الله عسگراولادی در سال ١٣٨٣، دبیرکل حزب موئلفه اسلامی شد.
اما تاریخچه حزب موتلفه به سال ها پیش از انقلاب باز می گردد. پس از تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی در سال 1341، دو هیات مذهبی که عموما شامل کسبه و تجار بازار تهران بودند، با هم ائتلاف کردند. پس از مدتی یک هیات مذهبی دیگر به آنها پیوست. این سه هیات مذهبی در یکی از ملاقات‌های مردمی با امام خمینی(ره)، داستان ائتلاف خود را به اطلاع ایشان رساندند و امام (ره) نیز آنها را تایید کرد. این ائتلاف‌کنندگان که بعد‌ها به «هیات‌های مؤتلفه اسلامی» معروف شدند، شامل هیات‌های مسجد امین‌الدوله، مسجد شیخ علی و اصفهانی‌ها در بازار تهران بودند.
محمد نبی حبیبی در گفتگویی در خصوص بدنه ابتدائی موتلفه می گوید: اغلب افرادی که در سالهای 42-41 تشکیلات موتلفه را راه انداختند، بازاری بودند. بازاری هایی که در قالب هیات های مذهبی کار سیاسی می کردند. سران این هیات ها به ویژه در حوادث پیش آمده بر سر تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی با امام (ره) ارتباط داشتند. آنها که همدیگر را نمی شناختند بر سر هدفی مشترک در منزل امام (ره) گرد آمده بودند. حضرت امام (ره) در آن جمع فرمودند «حالا که هدف مشترکی دارید و عملا ائتلاف کرده اید، خوب است باهم مؤتلف بشوید» ریشه کلمه موتلفه و ائتلاف به آن دیدار بر می گردد پس در اردیبهشت ماه 1342 با نظر امام (ره) هیات های موتلفه اسلامی پایه گذاری می شود.
بنیان گذاران موتلفه حبیب‌الله عسگراولادی مسلمان، حاج صادق امانی، مرتضی نیک‌نژاد، رضا صفارهرندی، مرتضی مطهری، صادق اسلامی، سیداسدالله لاجوردی، مهدی عراقی و علی درخشان بودند و گفته می‌شود اساسنامه هیات‌های موتلفه نیز توسط آیت‌الله بهشتی تنظیم شده است.
الگوی رفتاری و فکری هیات‌های مؤتلفه‌، بیش از هر چیز منبعث از گروه فداییان اسلام به رهبری نواب صفوی بود و در این میان مهدی عراقی حلقه پیوند میان موتلفه و فدائیان اسلام بود.
محمد مهدی عبد خدایی از اعضای فدائیان اسلام در این مورد به ایرنا می گوید: موتلفه پس از پانزدهم خرداد 1342 تشکیل شد. امام (ره) به دلیل آنکه سیستماتیک فکر می کرد دستور دادند هیات های تهران ائتلاف کنند... لذا شاخه نظامی هیات های موتلفه، فدائیان اسلام بودند منتهی وقتی این تشکل آمد شهید بهشتی را به عنوان مدیر و شهید مطهری را به عنوان تئوریسین در کنار آنها گذاشتند لذا آنها فعال شدند. در سال 44 چهار نفر از اعضای موتلفه که در ترور حسنعلی منصور دست داشتند، تیرباران شدند.
مؤتلفه اسلامی، در میان گروه‌های مبارز پیش از انقلاب، تشکلی بود که از‌‌‌ همان ابتدا فعالیت‌های خود را حول محور امام خمینی و مبارزه با استبداد پهلوی متمرکز کرده بود و در فعالیت هایی چون سامان دادن اعتصاب‌های سراسری، برپا کردن تظاهرات در شهرهای مختلف، تکثیر و توزیع نوشته‌ها، بیانیه‌ها و نوارهای صوتی امام خمینی که در نجف و سپس در پاریس در تبعید به سر می‌برد، شرکت داشت.
بعد از پیروزی انقلاب تقریبا تمامی اعضای موتلفه عضو حزب جمهوری اسلامی شدند اما پس از تعطیلی حزب جمهوری اسلامی در سال 1365، اعضای موتلفه مجددا تجدید سازمان سیاسی کردند و با هویت سیاسی نوینی وارد معادلات و رقابت‌های گروهی در درون ساختار جمهوری اسلامی شدند.
در دهه اول حکومت جمهوری اسلامی موتلفه اسلامی، اصلی ترین گروه جناح راست ایران بود. این گروه، در زمینه‌ سیاسی دولت گرا ولی از نظر اقتصادی مخالف کنترل کامل وزارت بازرگانی و وزارت اقتصاد و دارایی بر همه‌ فعالیت‌های تجاری و مبادلات اقتصادی است.
جمعیت هیات‌های مؤتلفه‌ اسلامی در سال 1382 نام خود را به «حزب مؤتلفه‌ اسلامی» تغییر داد، و عملا از تشکلی سیاسی به حزبی سیاسی تغییر کرد. در مرامنامه‌ حزب موتلفه آمده است: مؤتلفه‌ اسلامی، توانست برای اولین بار در تاریخ معاصر ایران، تشکلی سیاسی-عقیدتی، تحت رهبری ولی فقیه عادل زمان و مرجع تقلید و تحت نظارت و هدایت شورای روحانیت و به دور از الگو پذیری‌ از سازمان‌ها و احزاب شرقی و غربی پدید آورد و شعار مقلد بودن به معنای واقعی و اصیل را مطرح سازد.
اکنون پس از درگذشت حبیبی مشخص نیست که چه کسی رهبری حزب موتلفه را به عهده خواهد گرفت .مهدی جولایی قائم مقام کنونی دبیرکل حزب موتلفه فردی جوان و 40 ساله است باید منتظر بود دید که موتلفه اسلامی الگوی جوانگرایی را در پیش خواهد گرفت یا اعضای مسن تر این حزب برای سمت دبیر کلی انتخاب خواهند شد.

سیام** نون. الف **1553

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال