در گفت وگوی ایرنا با روسای 5 دانشگاه

راه حل ملی دانشگاه های بزرگ برای حفظ نخبگان

تهران- ایرنا- هر چند که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان حوزه آموزش عالی پدیده خروج نخبگان از کشور با توجه به جمعیت سالانه فارغ التحصیلان، چندان نگران کننده نیست، اما می توان با ایجاد شرایط و زمینه های لازم مانع خروج همین تعداد اندک شد.

به گزارش روز یکشنبه گروه دانشگاه ایرنا، همگان بر این موضوع متفق القول هستند که موضوع خروج درصد پایین نخبگان و نیروهای متخصص از کشور به عنوان یک پدیده اجتماعی بر فرآیندهای رشد و توسعه اثراتی بر جای گذاشته است.
بهرام صلواتی عضو هیات علمی موسسه مطالعات مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور با تاکید بر اینکه، وضعیت مهاجرت دانشجویان و نخبگان ایرانی آنگونه که در اذهان عمومی منفی و با رتبه های بالا به نظر می رسد، نبوده و می گوید: در حال حاضر سهم مهاجرت دانشجویان در ایران نسبت به افزایش جمعیت آنها، شیب نزولی یافته است و از دو درصد جمعیت دانشجویان مهاجر در دهه های 90 میلادی به یک درصد در سال 2016 رسیده است.
وی می گوید: در سال 2018، تعداد دانشجویان مهاجر از ایران 12 هزار و 700 نفر اعلام شده که از این میان ایران رتبه 12 میان دانشجویان خارجی آمریکا را دارد.
خبرنگار گروه دانشگاه ایرنا در گفت وگو با روسای دانشگاه های خواجه نصیر، شریف ، علم و صنعت ، تربیت مدرس و آزاد اسلامی نظرات آنها را در مورد راه حل های ملی حفظ نخبگان جویا شده است .

** تعریف پروژه های پژوهشی کلان عامل حفظ نخبگان
رئیس دانشگاه صنعتی خواجه نصیر طوسی می گوید: آینده نخبگان بسیار مهم است و اگر ثبات در خصوص امنیت شغلی ایجاد شود قطعا نرخ خروج کنترل می شود.
«علی خاکی صدیق » گفت : با توجه به خروج نخبگان برای فراهم کردن حفظ آنها نیازمند تصمیم ملی و حمایت جدی از زیر ساخت های دانشگاه ها هستیم . در کشور مالزی برای مقابله با این بحران پروژه های کلانی در سطح ملی تعریف و تعداد زیادی از دانشگاه ها درگیر شدند.
وی ادامه داد: با برنامه ریزی جدی و سرمایه گذاری، مالزی مانع خروج نخبگان شد و نیروهای متخصص آن کشور در پروژه های عملیاتی درگیر بوده و اثر کار خود را می دیدند، بنابراین مشکلات ملی کشور نیز رفع شد.
رئیس دانشگاه خواجه نصیر طوسی اظهار کرد: تعریف پروژه های بزرگ نیازمند متخصصین فراوان است و باعث اشتغال زایی نیز می شود.
وی ادامه داد: شرایط معیشتی باعث شده که بسیاری از استادان جوان تازه استخدام شده و دانشجویان دکتری به فکر مهاجرت باشند.
خاکی صدیق افزود: ثبات و امنیت فکری، تعریف پروژه های پژوهشی کلان و درگیر کردن دانشگاه ها به صورت جدی در حل مسائل توام با نوآوری و فناوری بسیار کمک می کند تا دانش آموختگان ثمره کار خود را مشاهده کرده و برای پژوهش انگیزه بیشتری داشته باشند .

** تعریف اکوسیستم اشتغال زایی در دانشگاه ها
رئیس دانشگاه صنعتی شریف نیز در گفت و گو با ایرنا با اشاره به اینکه این موضوع دو سویه است ، گفت: برای دانشجویانی که به دلیل ادامه تحصیل به خارج از کشور می روند، مسئله مهم ایجاد تعصب ملی در آنها است که پس از تحصیل برای خدمت به کشور بازگردند.
وی افزود: موضوع دوم دانشجویانی که برای فرصت های مطالعاتی به کشورهای دیگر سفر کرده و موظف به بازگشت هستند.
محمود فتوحی فیروزآباد ادامه داد: مطلوب است در دانشگاه ها سعی شود مهارت کافی به دانشجویان آموزش داده شود تا بتوانند بعد از فراغت از تحصیل برای خود کسب و کار راه اندازی کنند.
رئیس دانشگاه صنعتی شریف در خصوص راه حل دوم تصریح کرد: در پذیرش اعضای هیات علمی حداکثر از دانشجویانی که تقاضای بازگشت به کشور و وضعیت علمی مطلوب دارند، استفاده شود.
وی اظهار کرد: در این راستا در دانشگاه شریف مجتمع های تحقیقاتی احداث شده و بیش از 500 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی به کار گرفته شده اند.
رئیس دانشگاه صنعتی شریف گفت: در این مراکز فارغ التحصیلان مهارت های لازم را می آموزند و خود با تاسیس شرکت های دانش بنیان، کارآفرین نیز محسوب می شوند.
وی ادامه داد:400 شرکت دانش بنیان در اطراف دانشگاه شریف شکل گرفته است و در ارتباط با دانشگاه از دانشجویان تحصیلات تکمیلی استفاده می کند و اکوسیستم مطلوب اشتغال زایی ایجاد شده است.
فتوحی تصریح کرد: نوعی هم افزایی در جهت حفظ و نگه داری این افراد در دانشگاه شریف ایجاد شده که حتی دانشجویان مقاطع پایین تر نیز می توانند در این شرکت ها و در راستای مهارت افزایی آموزش ببینند.

** تصویب دو آیین نامه در راستای حفظ نخبگان
رئیس دانشگاه علم و صنعت اظهار کرد: سال جاری در راستای حفظ نخبگان و دانش آموختگان دانشگاه دو آیین نامه تصویب شده که با استقبال دانشجویان تحصیلات تکمیلی رو به رو شده و موجب حضور مستمر آنها در فعالیت های تحقیقاتی و پژوهشی شده است.
جبار علی ذاکری در خصوص آیین نامه ها، تصریح کرد: فارغ التحصیلان دانشگاه در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری در قالب پژوهشگر و تحت عنوان دانشجویان پسا دکتری در دانشگاه فعالیت های پژوهشی خود را انجام می دهند.
وی افزود: سال قبل حدود 30 تا 35 دانشجو پسا دکتری در دانشگاه شناخته شد. این تعداد در سال 97 حدود 60 نفر است. با تصویب آیین نامه، اوایل سال جاری و سال 1398 دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری تحت عنوان پژوهشگر در دانشگاه حفظ می شوند.
ذاکری با بیان اینکه دانشگاه تسهیلاتی برای پژوهشگران در نظر گرفته است، ادامه داد: پژوهشگران مشابه استادیار حقوق دریافت می کنند که بخشی از مشکلات اقتصادی آنها نیز حل می شود.
رئیس دانشگاه علم و صنعت تاکید کرد: برای فرهیختگان و نخبگان بیشتر از مسائل اقتصادی انجام تحقیقات سطح بالای پژوهشی حائز اهمیت است که باید شرایط توسط دانشگاهیان و نهاد های مربوطه فراهم شود.
وی با اشاره به آیین نامه دوم، گفت: افرادی که به عنوان پژوهشگر با پروژه های تحقیقاتی اساتید همکاری می کنند، مبلغی برای آنها در گرنت (پژوهانه) اساتید توسط دانشگاه در نظر گرفته می شود و دانشگاه حقوقی به دانشجو پرداخت می کند.
ذاکری اظهار کرد: با این روش ها جامعه شاهد افزایش پروژه های پژوهشی موثر درکشور بوده و دانش آموختگان نیز در کشور حفظ می شوند.
رئیس دانشگاه علم و صنعت ادامه داد: برخی دانش آموختگان برای انجام فعالیت های علمی و پژوهش های شخصی و یا با استفاده از گرنت (پژوهانه) دانشگاه از کشور خارج می شوند.
ذاکری افزود: در این صورت باید شرایطی ایجاد شود که افراد پس از تکمیل تحصیلات یا تحقیقات به کشور بازگردند و خدماتی به کشور ارائه کنند.
رئیس دانشگاه علم و صنعت عنوان کرد: در زمینه خروج نخبگان مشکلاتی از قبیل نبود محل مناسب برای انجام پروژه های پژوهشی موثر است، که نیاز آنها را در تحقیقات کامل نمی کند. با وجود این شرایط ، یکسری نخبگان احساس می کنند با تجهیزات کشورهای دیگر کار های پژوهشی بهتری ارائه می دهند.
وی اظهار کرد: در حال حاضر تحریم و مشکلات خاص موجود بر قشر جوان تاثیر گذاشته و تعداد خروج نخبگان را افزایش داده است، اما رقم قابل توجهی نیست و آمارها زیر پنج درصد را نشان می دهد.
رئیس دانشگاه علم و صنعت با بیان اینکه تعداد نخبگان در کشور بسیار زیاد است، تصریح کرد: باید نهادهای مربوطه و دانشگاهیان تسهیلاتی برای بازگشت و ماندگار کردن دانش آموختگان انجام دهند.

** نخبگان باید شاهد تاثیر خود بر جامعه باشند
رئیس دانشگاه تربیت مدرس معتقد است: خروج نخبگان موج گسترده و حرکت صعودی ندارد. اما در یک سال و نیم اخیر تقریبا روند محسوسی داشته است.
وی در گفت وگو با ایرنا ادامه داد: یکی از مهمترین مواردی که به این مسئله کمک می کند تامین حداقل نیاز های مالی برای استادیاران جوان است.
محمد تقی احمدی افزود: مطلوب است دانشگاه برای حقوق استادیاران جوان و توانمند یکسری تسهیلات مازاد را در نظر بگیرد تا بتوانند در زندگی شهری دوام بیاورند.
وی تصریح کرد: ایرانی ها در اکثر کشورهای دنیا از هوش و فراست بالایی برخوردار بوده و خود را به خوبی با سیستم های خارجی سازگار می کنند. محققین ایرانی به مراتب از دانشجویان محلی کشورها قوی تر هستند که باید مسئولان کشور قدر این دانش آموختگان را بدانند.
رئیس دانشگاه تربیت مدرس عنوان کرد: در حال حاضر مهمترین نیاز دانش آموختگان حداقل حقوق پژوهشگر است که در این شرایط اقتصادی زندگی را امید بخش ببینند.
احمدی افزود: راه حل دوم پرداخت وام و تسهیلات به نخبگان برای توسعه فناوری و تحقیقات است که معمولا پارک های علم و فناوری این امکانات را در اختیار آنها می گذارد اما نباید رشته همکاری قطع شود.
وی گفت: موضوع دوم بسیار حائز اهمیت است زیرا نخبگان می توانند فعالیت کنند و تاثیر خود را بر جامعه مشاهده کنند.

** تاسیس مراکز فناوری راهی برای حفظ نخبگان
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی می گوید: جوان ایرانی اگر بداند در داخل موثر است به خارج از کشور نمی رود و باید اقداماتی انجام شود.
محمد مهدی طهرانچی به خبرنگار گروه دانشگاه ایرنا گفت: جشنواره ها، همایش ها، تاسیس مراکز فناوری و استارتاپ ها بخشی از این فرآیند بزرگ کار است.
وی تصریح کرد: باید توجه بیشتری به جشنواره های فناوری شده و دستاوردها به جامعه نشان داده شود.

از : شیما علایی کاشانی
**9465**1601**

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال

گالری تصاویر