حس عاملیت و روح کنشگری در نراقی برجسته است-سید ضیاء هاشمی*

تهران - ایرنا - احسان‌ نراقی( 1305 -1391) ، پژوهشگر ایرانی حوزه فلسفه و جامعه‌شناسی بود. نراقی تنها فرد ایرانی است که معاونت یونسکو را عهده‌دار بوده‌است. وی از نوادگان ملا مهدی فاضل نراقی بود.

نراقی از دو هویت اجتماعی برکنار بود؛ یکی دانشمند سر به زیر و منزوی و دیگری کارمند منقاد و منفعت طلب بودن. پرهیز دارد که یک نقاد منزوی تنزه طلب باشد و یک زندگی آرام دانشگاهی داشته باشد. این وضعیت بینابینی یک محقق موثر و متعهد از او ساخت که صرفاً نقاد نیست و رویکرد ایجابی هم دارد.

نراقی از یک خانواده مذهبی و سنتی می آید ولی برای تحصیلات به تهران و سوئیس می رود؛ از همین جهت یک موقعیت ارتباطی بینابینی سنت و مدرنیته دارد. در تعلقات سیاسی و اجتماعی خود هم در دوره جوانی در فضای حزب توده است و بعد نگاه دیگری پیدا می کند. در تجربه علمی و آموزشی هم بینابینی است هم حقوق می خواند هم جامعه شناسی هم فلسفه و در یک نقطه متوقف نمی شود. او یک استاد و یک مدیر است و وضعیت چندگانه دارد.

نراقی در نقش دانشگاهی و آکادمیک خود هم نقش میانجی و واسط دارد و در سیاست هم اگرچه کنشگر سیاسی نیست اما از سیاست برکنار هم نیست. نراقی حلقه پیوندی است که دانشمند و سیاستمدار را بهم پیوند می زند. رویکرد انقلابی ندارد و عملگراست و از تجربه، دانش و پیوندهای خود استفاده می کند و کارها را پیش می برد.

حس عاملیت و روح کنشگری در نراقی بسیار برجسته است. او می خواهد دغدغه های دانشگاهی را با جامعه شناسی کاربردی پیش ببرد؛ رویکرد انتزاعی ندارد و علم را با واقعیت عینی پیوند می زند. مخاطب او فقط دانشجویان نیستند و با اثرگذاران جامعه و مردم به گونه های مختلف تعامل می کند.

در مدیریت علمی خود تلاس می کند حلقه اتصالی شود که محصولات همکاران خود را به مسئولان عرضه کند و رویکرد نقد همدلانه دارد نه براندازانه و انقلابی. او هرگز دچار یأس و تنزه طلبی نمی شود. او به عنوان الگوی موفقی است که رو به انزوا نبوده و دانشمندی را با مسئولیت و تعهد اجتماعی حفظ کرده است.

در جامعه شناسی شهری حدود 100 کار پژوهشی انجام داد که علاوه بر توصیف، دست به تجویز هم می زند. زمینه های دیگر کاری او مسائل روستایی، عشایر و...، بود.

نراقی حوزه های مختلف را بین دانشگاه های ایران و خارج، متن جامعه و دستگاه‌های اجرایی برقرار می کند و ادبیاتی ایجاد می کند که هنوز وامدار او هستیم. نراقی نمونه ای از متخصص متعهدی است که اثرگذار هم می شود.
..........................................................................................................................................................................................
* استاد دانشگاه

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال