هراس قانونگذاران آمریکایی از عربستان هسته ای

تهران- ایرنا- سیاست های رادیکال خاندان سلمان سبب شده تا اعضای کنگره آمریکا با نگرانی به فعالیت های هسته ای عربستان نگریسته و خواستار نظارت دقیق بر همکاری های واشنگتن- ریاض در این حوزه شوند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، همکاری واشنگتن با ریاض در زمینه فعالیت های هسته ای طی روزهای گذشته زیر ذره بین نمایندگان کنگره آمریکا قرار گرفته است به طوری که شماری از سناتورها طرحی را با عنوان «منع تسلیحات اتمی برای عربستان سعودی» آماده کرده اند؛ طرحی که برپایه آن هر گونه توافقی بین واشنگتن و ریاض باید از تصویب کنگره بگذرد.
ویژگی طرح مذکور این است که نمایندگان دو حزب دموکرات و جمهوریخواه بر آن اتفاق نظر دارند. ضمن این که این طرح به طور مشترک از سوی «مارکو روبیو» سناتور جمهوریخواه و «اد مارکی» سناتور حزب دموکرات تدوین و ارائه شده است. گفته می شود طرح مشابهی نیز در مجلس نمایندگان از سوی دو نماینده دموکرات و جمهوریخواه در حال بررسی است.
هر چند به طور معمول توافقاتی از این دست بین دولت آمریکا و دیگر کشورها بدون تایید و تصویب در کنگره منعقد و وارد فاز اجرایی می شود اما نمایندگان در همکاری های واشنگتن- ریاض آن هم در زمینه هسته ای حساسیت بالایی را نشان داده اند. بنابراین تاکید دارند که دولت پیش از انعقاد هر گونه توافقی با عربستان سعودی، کنگره را در جریان قرار داده تا آنها به واکاوی ابعاد مختلف توافق بپردازند.
در مورد عربستان و تلاش این کشور برای دستیابی به تاسیسات و تجهیزات هسته ای لازم به یادآوری است که این موضوع بخشی از برنامه اصلاحات اقتصادی ارائه شده از سوی «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی است. وی بر ساخت راکتورهای هسته ‌ای با همکاری برخی کشورها از جمله ایالات متحده تاکید دارد و امیدوار است تا افق 2030 بتواند دست کم 17 راکتور در کشور خود تولید و راه اندازی کند.
نخستین قدم های ولیعهد سعودی در این زمینه میانه ماه گذشته (14 آبان ماه) با آغاز پروژه احداث اولین رآکتور هسته ‌ای تحقیقاتی برداشته شد. در آن روز خبرگزاری رسمی عربستان نوشت که «ولیعهد این کشور هفت پروژه استراتژیک در زمینه‌های انرژی تجدید پذیر، انرژی اتمی، تولید آب شیرین (نمک‌زدایی از آب)، صنعت هواپیماسازی و پزشکی ژنتیک را با سفر به شهر صنعت و فناوری ملک عبدالعزیز (KACST) در ریاض کلید زد.»؛ پروژه هایی که به باور کارشناسان هزینه اجرای آنها به 80 میلیارد دلار می رسد.
نقش پررنگ عربستان در درگیری و تنش های منطقه هر چند از نگاه منفعت طلبانه «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا مطلوب و قابل دفاع است اما نمایندگان کنگره از فعالیت های هسته ای حتی به ظاهر صلح آمیز سعودی ها نیز هراس دارند؛ نگرانی که در پرونده ترور «جمال خاشقجی» روزنامه نگار منتقد سعودی بیش از پیش به تقویت شده است.
برخلاف رویکرد حاکم بر کاخ سفید، طی هفته های گذشته جدالی جدی بین کنگره و حکومت آل سعود در گرفته است. با وجود تلاش ها و رایزنی های «مایک پمپئو» وزیر امور خارجه و «جیمز متیس» وزیر دفاع آمریکا با نمایندگان کنگره، مجلس سنا دو قطعنامه‌ علیه عربستان به تصویب رساند. در یکی از آنها ولیعهد سعودی مسوول ترور خاشقجی معرفی شد و در قطعنامه دیگر، پایان دادن به حمایت نظامی آمریکا از ائتلاف به رهبری عربستان در جنگ یمن مورد تاکید قرار گرفت.
صدور قطعنامه های مذکور که آشکارا به منزله تقابل با سیاست های داخلی و منطقه ای عربستان تفسیر می شود، آل سعود را به واکنش واداشت. از این رو وزارت امور خارجه عربستان با انتشار بیانه ای، قطعنامه سنا را در زمینه دست داشتن ریاض در ترور خاشقجی، اتهامی کاذب و صدور قطعنامه مذکور را در حکم مداخله در امور داخلی خود ارزیابی کرد.
همان طور که اشاره شد، مقامات ارشد کاخ سفید پیش از صدور قطعنامه های ضدعربستانی با هدف متقاعدسازی نمایندگان در کنگره حضور یافتند اما در نهایت راه به جایی نبردند. آنها هنوز هم از مواضع خود عقب ننشسته اند و تصمیم سنا را در زمینه قطع حمایت نظامی آمریکا از ائتلاف به رهبری عربستان در جنگ یمن را غیرمنطقی می خوانند. به عنوان نمونه پس از امضای این قطعنامه از سوی سناتورها، پمپئو کاهش حمایت آمریکا از ائتلاف عربستان را بسیار زیانبار دانست.
هسته ای شدن عربستان و پیامدهای ناشی از آن موضوع مهمی است که جهان نمی تواند به آن بی اعتنا باشد. بازیگران منطقه ای و بین المللی از هسته ای شدن این کشور آن هم در دوره ای که آل سعود، تندروی و سیاست های شتابزده و هیجانی را در پیش گرفته هراسانند.
براساس «توافق 123» از مجموعه قوانین هسته ای آمریکا که سال 1954 میلادی تصویب شده، واشنگتن قبل از دادن هرگونه امکانات و فناوری به سایر کشورها در زمینه برنامه هسته ای صلح آمیز، باید قراردادی را با کشور مقابل امضا کند که حق هر گونه غنی سازی، تولید سوخت، بازیافت و تبدیل مواد هسته ای را برای همیشه از آن کشور سلب می کند.
این در حالی است که سعودی ها بارها اعلام داشته اند خارج از چارچوب این توافق و الزامات آن قصد دارند فناوری و تجهیزات هسته ای را از آمریکایی ها دریافت دارند.
از نگاه تحلیلگران، در موضوع هسته ای شدن عربستان، راهبرد تقابل با ایران نهفته است. پیشتر سران سعودی از توافق هسته ای ایران و 1+5 که در نهایت به شناسایی و پذیرش فعالیت های هسته ای ایران منجر شد، ناخرسند بودند. آنها اینک خود را زیر چتر حمایتی ترامپ در مسیر هسته ای شدن قرار داده اند؛ سیاستی که به باور نمایندگان کنگره در صورت قصور و عدم نظارت کافی می تواند به دستیابی ریاض به بمب های اتمی و در نتیجه به آشوب زدگی بیشتر منطقه خاورمیانه بیانجامد.
پژوهش**9242**9279

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال