آنچه در دانشگاه احیا شد

تهران- ایرنا- امروز دانشگاه با آنچه پس از روی کار آمدن روحانی انتظار می رفت همسان نیست؛ با این حال و تا اینجای کار هم اوضاع با 6 سال پیش بسیار فرق کرده است.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری، جامعه دانشگاهی به عنوان یکی از پایگاه های مهم و حامی «حسن روحانی» در انتخابات 1392 و 1396، امروز و در آستانه روز دانشجو، با مداقه بیشتری به ارزیابی چند و چون تحقق وعده های رییس جمهوری در زمینه دانشگاه می پردازد.
رفع نگاه سلیقه ای در مدیریت دانشگاه ها، احیای قانونمداری، ایجاد فضای باز سیاسی، رفع مشکل دانشجویان ستاره دار، پیگیری پرونده بورسیه های غیرقانونی، رفع موانع سفر استادان دانشگاه به خارج از کشور، ایجاد فضایی امن و غیر پلیسی، حمایت از تشکل های دانشجویی، توسعه و تقویت بنیه علمی نظام آموزش عالی، و ... در زمره وعده هایی بود که بیان شد.
روحانی برای تحقق کامل وعده های خود به جامعه دانشگاهی با محذورات متعددی رو به رو است تا مچ مقدوراتش بخواباند. مقاومت برخی جریان های خاص در برابر حاکمیت رویکرد قانون محور و غیرامنیتی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری را به یکی از پرچالش ترین وزارتخانه ها برای رییس جمهوری بدل کرد. ماجراهای انتخاب وزرای علوم دردولت های یازدهم و دوازدهم تنها گوشه ای از این چالش ها را به تصویر می کشد.
با این حال روحانی اعلام کرده به وعده های خود پایبند است و برای تحقق آن از پا نمی نشیند و با ابزارها و راهکارهای مختلف، مطالبات دانشجویان را دنبال می کند.

** افول ستاره های بدشگون در دانشگاه
زمانی که روحانی در سال 1392 سکان دولت را در دست گرفت، تعداد قابل توجهی از دانشجویان به دلیل فعالیت های سیاسی به ویژه در سال 1388 به دریافت ستاره هایی مفتخر شده بودند که حق ادامه تحصیل را از آنان سلب کرده بود. رفع محرومیت های تحصیلی در زمره مطالبات اصلی جامعه دانشگاهی از دولت بود که از همان ابتدا در دستور کار دولت قرار گرفت.
تلاش مسوولان اجرایی برای حل پایدار مشکل دانشجویان ستاره دار و توقف روند زایش ستاره های اینچنینی در آسمان دانشگاه، به پیگیری راه حل حقوقی انجامید. در شهریور ماه 1397، هیات وزیران به پیشنهاد معاونت حقوقی، الحاق یک تبصره به ماده پنج قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور را تصویب کرد.
به موجب این اصلاحیه، حق آموزش جزء حقوق اساسی افراد است و هیچکس را نمی‌توان به عذری غیر از عدم صلاحیت علمی مقرر، از آموزش در مقاطع مختلف تحصیلی محروم نمود. در برخورداری از حق آموزش در مقاطع تحصیلی، افراد دارای سابقه محکومیت قطعی کیفری به جرائم سازمان‌یافته، قاچاق انسان، محاربه و جاسوسی مستثنی هستند.
این مصوبه در مهر ماه سال جاری در قالب لایحه ای از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی ارسال شده و در انتظار تبدیل شدن به قانون فراگیری است که می تواند برای همیشه به مساله چالش زای دانشجویان ستاره دار پایان دهد. به گفته «شهیندخت مولاوردی» دستیار پیشین رییس جمهوری در امور شهروندی، با تصویب این لایحه در مجلس پرونده دانشجوی ستاره‌دار بسته می‌شود و ما این نوع عناوین را برای دانشجویان نخواهیم داشت.
به رغم اینکه این اصلاحیه در صف انتظار بررسی مجلس قرار دارد و هنوز در قالب مصوبه هیات وزیران مطرح است، اما کارکردهای مثبت آن از ابتدای سال تحصیلی امسال به ثمر نشست. به گفته «حسین سیمایی صراف» در گفت و گو با ایرنا، آنچه موسوم به دانشجویان ستاره دار است، سال قبل به همت وزیر علوم، تحقیقات و فناوری حل و فصل شد. امسال هم مشکل افرادی که با عنوان ستاره دار محروم و ممنوع از تحصیل شدند برطرف شد و مورد لاینحلی در این خصوص باقی نمانده است.

**ایجاد فضای امن و گشایش زبان نقادانه
دانشگاه ها در زمان روی کار آمدن روحانی، فضایی بسته و امنیتی را تجربه می کرد. در سال های پس از اعتراضات 1388، غلبه نگاه پلیسی بر مدیریت دانشگاه ها خفقان و خمودگی بی مثالی را ایجاد کرده بود. در چنین شرایطی حتی برگزاری مراسمی چون روز دانشجو، به مساله ای حساسیت زا و پرچالش بدل شده بود.
روحانی در تبلیغات انتخاباتی خود از دانشگاه هایی سخن می گفت که می بایست از فضایی آزادتر، امن تر و پویاتر برخوردار باشند، همین هم شد. از سال 1392 که روحانی بر کرسی ریاست جمهوری تکیه زد تاکنون، مراسم روز دانشجو به عنوان مصداقی بارز از فعالیت های دانشجویی در دانشگاه های سراسر کشور برگزار می شود.
روحانی بارها به صراحت از آزادی بیان جامعه دانشجویی و حق نقادی و پرسشگری آزادانه دانشجویان دفاع کرده و در عمل پایبندی خود به این باورها را نشان داده است.
رییس جمهوری در برابر مخالفت و مانع تراشی جریان های خاص در مقابل این تغییرات منطقی ایستادگی کرده است. او در آبان 96 در جلسه رای اعتماد وزیر پیشنهادی خود با قاطعیت گفت: دولت از راه خود در زمینه احترام به علم و دانشگاه غیر امنیتی بودن دانشگاه، احترام به دانشجویان، احترام به آزادی اندیشه و بیان ذره‌ای کوتاه نخواهد آمد.
رویکرد تکثرگرا و معتدل روحانی در فضای دانشگاهی همچنین به رونق نسبی فعالیت تشکل های دانشجویی انجامیده است. روحانی در مراسم سال گذشته روز دانشجو در دانشگاه سیستان و بلوچستان گفته بود «هیچ تشکلی را به عنوان مخالف دولت نمی‌دانیم، البته برخی انتقاد بیشتری می‌کنند و نحوه بیانشان متفاوت است، اما همیشه همه آن‌ها نیز برای ما محترم بوده و هستند.»
بر همین اساس در این دوره تعداد تشکل های دانشجویی فعال به طور قابل توجهی افزایش یافت. بسیاری از انجمن های اسلامی در این دوره مجددا فعال و تشکل های دیگر موفق به دریافت مجوز شدند. تسهیل صدور مجوز، به صورت معناداری برگزاری نشست های مناظره و هم اندیشی با حضور استادان و کارشناسان مطرح را افزایش داد. کمرنگ کردن نگاه امنیتی به مسایل دانشگاه، زمینه های بازگشت ده ها تن از استادانی را که در دوره های گذشته به دلایل سیاسی از دانشگاه ها اخراج شده بودند، فراهم کرد.
مجموع این مسایل، خونی تازه در رگ های دانشگاه دواند و کارویژه های این نهادهای علمی در حوزه های مختلف علمی، سیاسی، اجتماعی و ... را احیا کرد.
بررسی نتیجه تازه ترین ارزیابی سالانه پایگاه رتبه بندی «تایمز» بسیار جالب توجه است. این پایگاه که یکی از مراجع رسمی در رتبه بندی دانشگاه های جهان است به تازگی در گزارش خود دانشگاه های ایران را در ۹ حوزه موضوعی پزشکی، علوم فیزیکی، هنر و علوم انسانی، علوم اجتماعی، اقتصاد و تجارت ،علوم زیستی، آموزش، علوم کامپیوتری و مهندسی و فناوری بین دانشگاه های برتر جهان قرار داده است.
فضای امروز دانشگاه با آنچه 6 سال پیش تجربه می کرد بسیار متفاوت است. البته از دید کارشناسان و صاحبنظران اگرچه وضعیت بهتری را در شرایط حاکم بر دانشگاه ها شاهد هستیم، ولی تا رسیدن به وضعیت مطلوب فاصله بسیاری داریم. در این شرایط دولت برای عمل به وعده های خود در حوزه دانشگاه، با چالش ها و موانع بسیاری دست و پنجه نرم کرده و خواهد کرد. آنچه مهم است اینکه امروز امید در قلب دانشگاه ها سوسو می زند.
پژوهش**9275**9279

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال