صندوق های پژوهش و فناوری، بال کمکی شرکت های دانش بنیان

تهران- ایرنا- حدود20 سال قبل بحث شکل گیری صندوق های پژوهش و فناوری مطرح شد و هیات دولت سال1379 بابت مشارکت بخش خصوصی در سرمایه گذاری طرح های اقتصادی، دانش بنیان و فناورانه، مصوب کرد که صندوق های پژوهش و فناوری برای حمایت هر چه بیشتر از کسب و کارهای دانش بنیان ایجاد شوند.

«حسن تاروِردیلو» معاون ارزیابی و اعتبار سنجی صندوق توسعه فناوری ایرانیان، حدود هشت سال است در حوزه مالی-اقتصادی فعالیت می کند. کار اصلی او و همکارانش در واحد ارزیابی صندوق، بررسی مالی اقتصادی، تجزیه تحلیل صورت های مالی، محاسبه و بررسی شاخص های اقتصادی، ارزیابی توانایی فنی، ارزش گذاری فناوری محصولات، مطالعات بازار و بررسی استراتژی های بازاریابی، بررسی اهلیت اعتباری متقاضیان و ریسک ها و مخاطرات رفتاری مشتریان صندوق است.

** نیاز به ضمانت نامه
تاروردیلو روز شنبه در گفتگو با خبرنگار ایرنا درباره فعالیت های صندوق های پژوهش و فناوری می گوید: بابت عقد هر پیمان و قرارداد نیاز به ضمانت نامه است، شرکت ها نیز بابت عقد قرارداد باید ابتدا در مناقصه ها شرکت کنند و برای شرکت در این مناقصه ها باید ضمانت نامه ارائه بدهند. به طور کل یک شرکت پیمانکار برای عقد قرارداد از دوره مناقصه تا دوره گارانتی باید به طور معمول 50% از مبلغ قرارداد، از سیستم بانکی یا سایر نهادهای مالی کشور تامین اعتبار جهت دریافت ضمانت نامه داشته باشد که این 50% شامل (5% ضمانتنامه مناقصه، 10% ضمانتنامه انجام تعهدات، 25% ضمانتنامه پیش پرداخت و 10% ضمانتنامه کسور وجه الضمان) می شود.
این کارشناس حوزه اعتبارسنجی در ادامه توضیح می دهد: به طور کلی روزانه در سطح کشور چند صد مناقصه عمومی در روزنامه ها، سایت ها و جراید اطلاع رسانی برگزار می شود. علاوه بر این ها باید مناقصه های محدودی را که به صورت دعوت نامه از پیمانکاران خاص جهت شرکت در مناقصه بعمل می آید و همچنین پروژه هایی را که به دلایل مختلف ترک تشریات مناقصه می شود، باید اضافه کرد. در نتیجه بخش عمده ای از فعالیت اقتصادی کشور به تامین اعتبار از سوی نهادهای مالی جهت صدور ضمانت نامه بابت اجرای یک قرارداد یا پروژه نیاز دارد.

** تاسیس صندوق های پژوهش و فناوری
در سال 79 هیات دولت ذیل ماده 100 برنامه سوم توسعه، تاسیس صندوق های پژوهش و فناوری را در جهت مشارکت بخش خصوصی در حمایت از شرکت های دانش بنیان فناور و تولید کننده مصوب کرد و به گفته تاروردیلو، بعد از تصویب شکل گیری صندوق های پژوهش و فناوری حدود 20 مجوز توسط کار گروه ماده100صادر شده است که این صندوق ها در تمام زمینه های علم و فناوری فعالیت و برخی از آن ها نیز منحصرا در یک حوزه فناوری خدمات ارائه می دهند.

**لزوم وجود صندوق های پژوهش و فناوری
صندوق های پژوهش و فناوری از آنجا که زیر مجموعه نهادهای مالی تخصصی در زمینه علم و فناوری قرار می گیرند، قدم هایی برای تسهیل چرخه کسب و کار شرکت های دانش بنیان برداشته اند. اما به چه شکل؟ تاروردیلو در این خصوص می گوید: با توجه به نوپا بودن صنعت دانش بنیان و این که این شرکت ها اغلب جزو شرکت ها کوچک و متوسط هستند، از نظر شاخص های سرمایه مالی و درآمد، نسبت به سایر شرکت های بزرگ در رتبه پایین تری قرار دارند. در نتیجه نمی توانند حد اعتبار لازم را از سیستم بانکی کشور را به دست بیاورند. چرا که ارزیابی سیستم بانکی کشور معمولا بر اساس گردش مالی شرکت هاست و شرکت های دانش بنیان نیز معمولا فاقد گردش مالی مورد نظر بانک ها هستند.
«به همین دلیل بانک ها از آن ها وثیقه ملکی بابت ارائه خدمات مطالبه می کنند. مورد مهم دیگر این است که سیستم بانکی کشور توانایی لازم برای ارزش گذاری فناوری یک شرکت فناور را ندارد که بخواهد برای دانش فنی آن هم (علاوه بر مباحث مالی اقتصادی) حد اعتباری در نظر بگیرد. با توجه به مواردی که گفتیم، بهتر است شرکت های دانش بنیان به صندوق های پژوهش و فناوری جهت دریافت خدمات مالی مراجعه نمایند. این صندوق ها با توجه به این که زیر مجموعه معاونت علمی ریاست جمهوری هستند تخفیف های ویژه ای برای آن ها قائل می شوند.» طبق توضیحات تاروردیلو معمولا صندوق های پژوهش و فناوری نسبت به بانک ها 50 درصد ودیعه کمتری برای صدور ضمانت نامه از متقاضیان دریافت می کنند.

**روند ارزیابی و تضامین تسهیل شده صندوق های پژوهش و فناوری
بعد از این که شرکت های دانش بنیان متقاضی دریافت ضمانت نامه به صندوق پژوهش و فناوری مراجعه می کنند باید توسط کارشناس ها مورد ارزیابی قرار بگیرند: «هر صندوق بنا بر آیین نامه های داخلی که دارد در این خصوص اقدامات لازم را انجام می دهد. بررسی اولیه، تعیین حد اعتبار اولیه، تشکیل پرونده، بازدید از شرکت، مباحث مالی اقتصادی و تکنولوژی و مسائلی از این دست در بازدید کارشناسان مالی بازار و فنی هر صندوق مورد بررسی قرار می گیرند. بعد از تهیه گزارش و تعیین حد اعتبار در کارگروه های اعتباری ، شرکت ها می توانند تا سقف اعتبار تعیین شده با تضامین بسیار تسهیل شده مانند چک و سفته، از خدمات صندوق های پژوهش و فناوری استفاده کنند.»

**چالش های صندوق های پژوهش و فناوری
صندوق های پژوهش و فناوری در مسیر فعالیت خود با چالش هایی روبرو هستند. یکی از چالش های سد راه، عدم پذیرش ضمانت نامه های این مراکز از سوی برخی از کارفرمایان دولتی از جمله صدا و سیما، راه آهن جمهوری اسلامی، وزارت نفت و شرکت های تابعه آن است.
تاروردیلو می گوید: برغم این که در آیین نامه تضمین معاملات دولتی مصوب سال 94 طی بخشنامه ای سازمان برنامه بودجه، دستور العمل اجرایی بند «خ» ماده «4» آیین نامه فوق را به کلیه دستگاه های اجرایی، نیروهای مسلح، سازمان ها، شرکت های دولتی و نهادهای عمومی غیر دولتی ابلاغ نموده و طی آن ضمانت نامه صندوق های پژوهش و فناوری، باید مورد پذیرش کارفرمایان فوق قرار گیرد اما هنوز هم مقاومت هایی وجود دارد.»
'از سوی دیگر با توجه به غیر دولتی بودن این صندوق ها و مشکلات مالی که با آن مواجه هستند، دولت قول مساعدت و همکاری در جهت تامین اعتبار و همچنین اعطای کمک های بلاعوض را در بدو تاسیس و طی دوره بهره برداری به این صندوق ها داده که تاکنون محقق نشده است. علاوه بر این کمک هایی که قرار بود از طریق بودجه تعیین شده برای صندوق نوآوری و شکوفایی، در اختیار صندوق ها پژوهش و فناوری قرار گیرد، تاکنون انجام نشده است.'
علمی*م.ش* 2017

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال