ساماندهی بوفه های مدارس از حرف تا عمل

زنجان - ایرنا - عرضه مواد غذایی سالم در بوفه مدارس همواره ازسوی کارشناسان و متخصصان امر مورد تاکید قرار گرفته، تا جایی که طی چند سال گذشته اقداماتی برای نظام مند شدن عرضه این مواد در بوفه ها یا پایگاه های تغذیه مدارس انجام شده، اما برای تحقق کامل از حرف تا عمل فاصله وجود دارد.

به گزارش ایرنا، عرضه مواد غذایی سالم در بوفه مدارس یکی از موضوعاتی است که همواره از سوی کارشناسان و متخصصان امر مورد تاکید قرار گرفته تا جایی که علاوه بر متولیان امر، مسئول سازمان دانش آموزی وزارت آموزش و پرورش نیز بر این موضوع بیش از گذشته متمرکز شده است.
بر اساس دستورالعمل اعلام شده پایگاه تغذیه سالم بر اساس ماده سه آیین نامه اجرایی تامین، حفظ و ارتقای سلامت جسمی، روانی و اجتماعی دانش آموزان مصوب هیات وزیران در سال 84، با هدف تامین بخشی از انرژی و مواد مغذی مورد نیاز دانش آموزان، ارائه موادغذایی سالم و با کیفیت و جلوگیری از عرضه موادغذایی بی ارزش، تهیه و تنظیم شده است.
این در حالی است که در سال های گذشته از تنقلات چشم نواز و وسوسه انگیز در اشکال و بسته بندی های رنگارنگ خبری نبود و والدین با مواد غذایی سالم و مفید از قبیل نان، پنیر و گردو دانش آموز خود را روانه مدرسه می کردند، هر چند بابای مدرسه نیز اقلام دیگری می فروخت که چندان به مذاق بچه ها خوش نمی آمد، اما مضراتش به مراتب کمتر بود.

**ضرورت وجود میان وعده های مقوی
کارشناس مسئول گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی زنجان در این ارتباط به خبرنگار ایرنا گفت: به منظور ارتقای سلامت تغذیه ای دانش آموزان این دستورالعمل باید در تمامی پایگاه های تغذیه در مدارس ابتدایی، متوسطه اول، دوم، مدارس دولتی و غیر دولتی اجرا شود.
عصمت عباسی افزود: طبق تعاریف، پایگاه تغذیه سالم به مکانی اطلاق می شود که تهیه و یا عرضه و فروش مواد خوردنی و آشامیدنی آماده مصرف به صورت سرد و گرم در آن انجام گرفته و فاقد سالن پذیرایی باشد.
وی ادامه داد: میان وعده نیز مواد غذایی است که در فواصل بین غذاهای اصلی مصرف می شود که با انجام این کار بخشی از مواد مغذی مورد نیاز روزانه دانش آموزان تامین می شود.
این کارشناس تغذیه ادامه داد: تغذیه سالم نیز بدین معنی است که تمام نیازهای تغذیه ای بدن را تامین کند، سالم، کافی، متنوع و متعادل باشد و از طرفی غذای سالم یا ایمن، نیز غذایی است که از مواد اولیه سالم و ایمن تهیه شده و عاری از مواد زیان بخش و مضر باشد.

** عرضه مواد غذایی سرد و گرم طبق دستورالعمل وزارت بهداشت
عباسی اظهار داشت: در صورت تهیه لقمه سالم در محل پایگاه تغذیه ، نان به طور روزانه باید تهیه شود، کپک زده و بیات نباشد و توصیه می شود بجای نان های سفید از انواع نان های سبوس دار و غنی شده استفاده شود.
وی بیان کرد: از بسته بندی و عرضه مواد خوراکی در کاغذهای باطله، روزنامه و کیسه های پلاستیکی مصرف شده و رنگی باید خودداری شود علاوه بر آن در صورت استفاده از ظروف یک بار مصرف نیز باید مخصوص مواد غذایی گرم یا سرد باشند.
کارشناس مسئول گروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی زنجان ادامه داد: محصولات غذایی بسته بندی شده باید از تولیدات کارخانه های معتبر تهیه و دارای پروانه ساخت، سری ساخت و تاریخ تولید و مصرف باشد.
وی اظهار داشت: غذا باید در محلی تمیز و عاری از گرد و خاک، مگس، حشرات و جانوران موذی نگهداری شود و غذاهایی که از بیرون (مراکز پخت) تهیه می شوند، وضعیت بهداشتی مرکز پخت و شرایط حمل و نقل غذا باید مطابق با آیین نامه مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد.
عباسی افزود: در مورد این نوع غذاها باید به نکاتی از قبیل کم نمک بودن، کم چرب و روغن به کار رفته اسیدچرب ترانس کم تر از 2 درصد رعایت شده، غذا در حجم مناسب، یکبار مصرف مناسب استفاده و از توزیع نوشابه های گازدار و ماءالشعیر همراه با غذا یا مجزا خودداری شود.

** عرضه مواد غذایی ناسالم ممنوع
این کارشناس در ادامه گفت: طبق دستورالعمل اعلام شده مواد غذایی قابل عرضه در پایگاه های تغذیه سالم در هشت بخش شامل خشکبار، خرما و انواع مغزها و دانه ها از نوع (کم نمک)، شیر و فرآورده های آن، نوشیدنی، میوه، بیسکویت، کیک و کلوچه، لقمه سالم، غذاهای پخته، انواع نان ها اعلام شده است.
وی خاطرنشان کرد: انواع پفک و چیپس مثل چیپس سیب زمینی و ذرت، انواع یخمک، نوشابه های گازدار و ماءالشعیر، دوغ گازدار، آدامس های حاوی مواد قندی، سوسیس و کالباس و تمامی فرآورده هایی که در آنها سوسیس و کالباس وجود دارد، از مواد غذایی غیر مجاز اعلام شده است.
عباسی، انواع همبرگرها ، سالادالویه های بدون بسته بندی ، لواشک و آلوچه فاقد مجوزهای بهداشتی،آب نبات هایی که به سطح دندان می چسبند و انواع آب میوه هایی که دارای قند افزوده هستند را از دیگر مواد غذایی غیر مجاز اعلام شده عنوان کرد.
به گفته وی، مدارس نباید مواد غذایی نظیر فلافل، سمبوسه، انواع اشترودل بدون بسته بندی و فاقد مجوزهای بهداشتی، بستنی یخی، پاستیل و خیار شور و انواع سس ها بفروشند.
این کارشناس خاطرنشان کرد: جدول فهرست مواد غذایی قابل عرضه در پایگاه تغذیه سالم و جدول موادغذایی که عرضه آن در پایگاه سالم غیرمجاز است، باید در محل مناسب و در معرض دید دانش آموزان و کارکنان مدارس نصب شود.

** نظارت مدیران مدرسه بر بوفه ها
رئیس اداره سلامت و تندرستی اداره کل آموزش و پرورش استان زنجان نیز در این ارتباط گفت: به موضوعی که باید توجه داشت این است که فعالیت پایگاه های تغذیه سالم مدارس به دریافت مجوز از سوی سازمان دانش آموزی نیاز دارد و همه مسائل بهداشتی آن از قبیل بهداشت محیط، کارت سلامت، استفاده از روپوش مخصوص و دستکش های یکبار مصرف رعایت شود.
ایرج مقدمی افزود: در صورتی که موارد یاد شده در پایگاه های تغذیه سالم مدارس رعایت نشود، مدیران باید پاسخگو و بر اجرای دقیق آن نظارت جدی داشته باشند.
وی اظهار داشت: بر این اساس لیست مواد غذایی، خوراکی های مجاز و غیرمجاز برای دانش آموزان از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام و سپس به مدارس ابلاغ می شود.
مقدمی خاطرنشان کرد: توزیع مواد غذایی ناسالم و غیرمجاز در پایگاه های تغذیه سالم مدارس ممنوع بوده و والدین در صورت مشاهده موارد غیرمجاز مراتب را به کارشناسان سلامت و یا اداره کل آموزش و پرورش اطلاع دهند.
وی خاطرنشان کرد: هم اکنون مربیان بهداشت در مدارس استان فعالیت می کنند که نظارت های لازم بر عرضه اقلام و مواد خوراکی مجاز و غیر مجاز انجام می گیرد که در صورت مشاهده تخلفات، در مرحله اول تذکر شفاهی، سپس مکتوب و درصورت تکرار به اداره تخلفات ارجاع داده می شود.

** بوفه های آسیب رسان تعطیل شود
مدیر گروه بهداشت محیط استان زنجان نیز در این خصوص به خبرنگار ایرنا گفت: متاسفانه با وجود نظارت های کارشناسان امر و ابلاغ دستورالعمل ها، همچنان در برخی مدارس زنجان مواد غذایی آسیب رسان عرضه می شود که توجه و نظارت های جدی از سوی مدیران مدرسه به این نکته ضروری است.
جمال ناصحی افزود: بحث ساماندهی بوفه ها و پایگاه های تغذیه سالم بر عهده سازمان دانش آموزی است و در این میان به دلیل نبود شرایط خاص بهداشتی امکان کنترل آنها وجود ندارد.
وی اظهار داشت: یکی از فعالیت های مهم بهداشت محیط استان، نظارت بر بوفه ها و یا پایگاه های تغذیه سالم مدارس است که توسط کارشناسان به لحاظ شرایط بهداشتی بازرسی شده و در این راستا نباید به هیچ عنوان مواد غذایی آسیب رسان به دانش آموزان عرضه شود.
مدیر گروه بهداشت محیط استان زنجان ادامه داد: لیست اقلام غذایی مجاز و غیر مجاز به مدارس اعلام شده و در این میان عرضه محصولات غذایی بسته بندی شده، دارای پروانه و بهره برداری از اهمیت بسزایی برخوردار است.
وی بیان کرد: عرضه مواد غذایی گرم به فضای فیزیکی خاصی نیاز دارد که اغلب مدارس فاقد این مهم هستند و این موضوع حتی شرایط نگهداری مواد غذایی را با دشواری مواجه می کند.

** والدین مذاق دانش آموزان اصلاح کنند
مدیر گروه بهداشت محیط استان زنجان ادامه داد: والدین می توانند مواد غذایی مفید و انرژی زا مانند نان، پنیر، خرما و گردو را در میان وعده غذایی دانش آموزان بگنجانند که از ابعاد مختلف اثر مثبت و مفیدی را به دنبال دارد.
وی اظهار داشت: هم اکنون مذاق کودکان و دانش آموزان به سمت مصرف اقلام خوراکی مضر مانند چیپس و پفک..... تغییر یافته در حالی که این مهم می تواند رویه دیگری داشته باشد.
ناصحی خاطرنشان کرد: والدین می توانند استفاده از مواد غذایی سالم برای دانش آموز خود را در پیش بگیرند و این مهم به مرور زمان تبدیل به یک عادت می شود و تاثیر لازم خود را به همراه خواهد داشت.

** ساماندهی بوفه های مدارس در زنجان
رئیس سازمان دانش‌آموزی استان زنجان نیز در همین ارتباط به خبرنگار ایرنا گفت: با توجه به ابلاغیه وزارت آموزش و پرورش نظارت بر بوفه های مدارس از 2 سال گذشته به سازمان دانش آموزی واگذار شده و اقدامات بر این اساس انجام می گیرد.
فیروز مهدی افزود: هم اکنون این سازمان نظارت بر امور اجرایی و مدیریت بر بوفه های مدارس را بر عهده دارد، با همکاری واحدهای دیگر از قبیل اداره سلامت و تندرستی اداره کل آموزش و پرورش استان کمیته تخصصی برای فعالیت های بهینه در این بخش تشکیل شده است.
وی اظهار داشت: طبق برنامه ریزی ها، نظارت بر فعالیت بوفه های مدارس طی سال جاری افزایش می یابد و با توجه به تصمیم گیری های اتخاذ شده مقرر شد، مدیران مدرسه با هماهنگی این سازمان این نوع مکان ها را از طریق تعاونی های آموزشگاههای دانش آموزان پس از تایید اجاره دهند.
این مسئول ادامه داد: این سازمان نیز با نظارت های مستمر و در صورت وجود تخلفاتی در این بخش چشم پوشی نخواهد کرد و در کوتاهترین زمان ممکن به موارد رسیدگی خواهد کرد.

** اغلب بوفه های مدارس مجوز ندارند
وی ادامه داد: از مجموع بیش از 2 هزار و 400 مدرسه فعال در این استان 525 مدرسه دارای بوفه و یا پایگاه تغذیه سالم هستند و این در حالی است که تعداد انگشت شمار بصورت مجوز دار فعالیت می کنند.
مهدی افزود: بر اساس مصوبه وزارت آموزش و پرورش صدور مجوز فعالیت پایگاه های تغذیه سالم مدارس بر عهده سازمان دانش آموزی است و بر این مبنا باید انجام گیرد.
این مقام مسئول بیان کرد: بررسی ها نشان می دهد فقط 10 درصد مدارس دارای بوفه و یا پایگاه های تغذیه سالم اقلام خوراکی غیر مجاز عرضه می کنند در حالی که 90 درصد اینگونه نیست و با توجه به آئین نامه های ابلاغی عمل می کنند.
مهدی خاطرنشان کرد: همکاری دستگاه های متولی امر می تواند به ساماندهی و نظامند شدن بوفه و پایگاه های تغذیه سالم مدارس استان منتهی شود.
9646//1352/6085

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال