«نواصولگرایی» ترکیبی تازه، ضرورتی کهنه

تهران- ایرنا- مانیفست نواصولگرایی که این روزها بخشی از اصولگرایان در پی تبیین و نهادینه سازی آن در ادبیات سیاسی ایران هستند، مرامنامه ای است که در پی اصلاح جریان اصولگرایی و بازگرداندن این جریان به صدر اقبال عمومی جامعه با تغییر گفتمان و شیوه های سیاست ورزی است.

به گزارش جمعه خبرنگار سیاسی ایرنا، انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم رویای محمدباقر قالیباف شهردار وقت تهران را در عبور از بهشت به مقصد پاستور، برای بار سوم ناکام گذاشت. قالیباف در این انتخابات تن به ائتلافی داد که بعدها مشخص شد چندان راضی به آن نبوده و رعایت مصالحی سبب شده بود که به نفع حجت الاسلام ابراهیم رییسی کنار رود و از حامیان خود بخواهد سبد رای رئیس آستان قدس رضوی را سنگین کنند تا از این رهگذر جریان اصولگرا بار دیگر به عرصه قدرت در سطح دولت بازگردد. رویای شهردار پیشین تهران با تکرار پیروزی حجت الاسلام حسن روحانی در این انتخابات، تحقق نیافت و قالیباف و اصولگرایی هر دو ناکام این انتخابات لقب گرفتند.
گرچه ترکیب نواصولگرایی متولد همان دوران شکست انتخاباتی بود اما مفهوم اصلاح و تغییر در این جریان ضرورتی بود که پیش از این نیز از سوی برخی از چهره های این جریان مطرح بود، شکست در انتخابات بهانه ای شد تا قالیباف و حامیان فکری درباره اصلاح اصولگرایی به صورت جدی و گفتمانی وارد عمل شوند. دو ماه پس از شکست انتخاباتی؛ جوانان دلسوز و انقلابی ایران، مخاطب نامه قالیباف بودند تا ترکیب واژگانیِ تازه ای با عنوان نواصولگرایی به ادبیات سیاسی ایران اضافه شود.
قالیباف در نامه خود خطاب به این جوانان نوشت: «تغییرِ اساسی در نحوه کنشِ جریانِ اصول‌گرایی» یکی از مطالباتِ اصلیِ امروزِ شما جوانانِ مؤمن و دلسوزِ انقلاب و کشور است. امروز دیگر روشن است که اصول‌گرایی باید با حفظِ مبانی و ارزش‌هایِ انقلابیِ جمهوریِ اسلامی، در نگرش و شیوه سیاست‌ورزی خود متحوّل شود و با گفتمان و چهره‌هایی نو، حرکت در راستایِ «نو‌اصول‌گرایی» را هرچه زودتر آغاز کند.
ضرب الاجل قالیباف به همفکران خود درباره ضرورت آغاز تحول در اصولگرایی زیر پرچم «نواصولگرایی» دو ماه بعد، به نتیجه رسید و محسن پیرهادی دبیرکل جمعیت پیشرفت و عدالت و از همفکران قالیباف، از مانیفست نواصولگرایی رونمایی کرد.

**مروری بر مانیفست نواصولگرایی
مانیفست «نواصولگرایی» مرداد امسال در دو سرفصل «مردم‌باوری» و «رجوع به مبانی انقلاب» توسط کمیته سیاسی جمعیت پیشرفت و عدالت ایران اسلامی تدوین و پس از تصویب روز دوشنبه نهم مهر در مراسمی از آن رونمایی شد. به گفته تدوین کنندگان، این مرامنامه قرار است نسبت جریان اصولگرایی با عدالت، نهادهای حاکمیتی، سبک زندگی مردم و همچنین لزوم مردمی ‌کردن امور اقتصادی، سیاسی و فرهنگی را مشخص کند. این مانیفست در 14 بند نوشته شده است و بند اول آن از تمام دغدغه مندان معتقد به اصولگرایی می خواهد تا درباره اصلاح اساسی در اصولگرایی به گفت و گو و تبادل نظر بپردازند. بندهای دیگر این تغییر را در گفتمان، رویکرد، ساختار و عملکرد اصولگرایی می داند و بر تجمیع بر سر اشتراکات تاکید دارد. جمعیت پیشرفت و عدالت راه بهبود شرایط را بازگشت به شاخص‌های اصلی مکتب امام خمینی (ره) عنوان کرده و مهم‌ترین محور شاخص تغییر در بنای نواصولگرایی «مردم‌باوری» معرفی می کند. این مرامنامه همچنین اصول مردم سالاری را چراغ راه خود دانسته و آن را یک باور اعتقادی اعلام می کند.

** چرا نواصولگرایی؟
بنیانِ خواستهای مطرح شده در نامه قالیباف همان گونه که گفته شد، ضرورت ایجاد تحول در این جریان پس از شکست های متوالی در عرصه انتخابات و کاهش روزافزون اقبال عمومی به اصولگرایان بود. انتخابات ریاست جمهوری یازدهم و دوازدهم، انتخابات شورای شهر پنجم در تهران و اکثر شهرهای ایران و کمی پیشتر انتخابات مجلس دهم، صندوق های ارزشمندی بودند که اصولگرایان ناکام رای آن شدند. واقعیت جامعه ایران حکایت از آن داشت که ستاره اقبال عمومی جامعه به اصولگرایان در سپهر سیاست و اجتماع ایران رو به افول است و باید چاره ای اندیشید.
از دیگر سو غیرقابل انکار است که سرعت تغییرات در افکار و آرا، اعتقادات و شیوه زندگی مردم ایران به قدری شتاب گرفته که شواهد حکایت از عقب ماندن جریان های سیاسی به ویژه اصولگرایان از این تغییرات دارد. تکیه و تاکید بر محورها و موضوعات و حتی شعارها و آرمانها با توجه به تغییرات غیرقابل انکار جامعه، سبب شده که فاصله قرائت های مردم از سیاست، اقتصاد، سبک زندگی و کشورداری با جریان رسمی اصولگرا روز به روز بیشتر شود. فاصله و شکافی که قالیباف و همفکران او نواصولگرایی را رمز کاستن و ترمیم آن دانسته و از مرامنامه آن رونمایی کردند.
جوانگرایی و خودانتقادی دو اصل بنیادین مانیفست نواصولگرایی است که همفکران قالیباف آن را کیمیای طلاساز از مس بی اعتمادی مردم می دانند. پیرهادی در مراسم رونمایی از این مانیفست همچنین از لزوم بازگشت به اسلام و پیاده کردن همه دین در جامعه هم سخن می گوید.
این مانیفست در حالی طراحی و رونمایی شد که جریان اصولگرا دست کم طی پنج سال گذشته، نتوانسته درباره موضوعی به یک موضع واحد برسد و این عدم اجماع در شیوه و عرصه اصلاح اصولگرایی هم نمایان است. برخی از طیفهای این جریان، اصلاح گفتمان را راهکار برون رفت از انسداد اقبال عمومی می دانند و برخی دیگر تنها به اصلاح روش ها و متدها اعتقاد دارند. این تناقض سبب شده است که مرامنامه تدوین شده از سوی جمعیت پیشرفت و عدالت، چندان باب میل دیگر اصولگرایان قرار نگیرد. گرچه در این مرامنامه جوانگرایی و خودانتقادی (که از اصول اساسی هر اصلاحی در هر جریانی است) مورد تاکید قرار دارد اما بیش و پیش از آن، اصولگرایان نیازمند نزدیکی به افکار و اعتقادات مردم جامعه از هر قشر و صنف و طبقه ای هستند.

**مخالفان نواصولگرایی و دلایل مخالفت
تحول خواهی در شیوه سیاست ورزی آن هم در هیات نواصولگرایی، به مذاق بانیان و شاخصان اصولگرا چندان خوش نیامده است و حتی شهردار پیشین پایتخت، مورد سرزنش برخی چهره های جریان متبوع خود هم قرار می گیرد. با کندوکاوی ساده در محورهای مانیفست و دغدغه هایی که سعی شده در مرامنامه نواصولگرایی به آن پاسخ داده شود، می توان دلایل این ناخوشایندی را دریافت.
بسیاری از اعضای جمنا (جمعیت مردمی نیروهای انقلاب اسلامی) که در دوران انتخابات، حامی اصلی قالیباف بودند، نواصولگرایی را خط بطلان بر تفکرات اصولگرایی و مخالف اصول اصول گرایی معرفی کردند. عده ای قالیباف را به دلیل شکست های سه گانه در انتخابات ریاست جمهوری، فرد مناسبی برای بازتعریف و اصلاح اصولگرایی ندانستند و برخ دیگر تعبیر نواصولگرایی را به حذف روحانیت از این جریان تعبیر کرده و خطرناک دانستند.
با توجه به انشقاق غیرقابل انکاردر جریان اصولگرا بر سر اهداف، گفتمان و حتی ضرورت اصلاح و شیوه های اصلاح، موفقیت و اقبال به این مانیفست را با ابهاماتی مواجه کرده است اما آغاز اصلاح در هر یک از جریان های سیاسی کشور به منظور نزدیکی به بطن جامعه ایران و اثرگذاری بر آن نقطه مشترک تمایل و استقبال جامعه و فعالان سیاسی کشور است.
‌سیام**9402** 1055

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال