هدف ایرنا گسترش اطلاع رسانی است. لذا انتشار این مطلب به معنای تائید محتوای آن نیست

اتحاد از بغض ترامپ

تهران- ایرنا- در طول سال‌های گذشته و به ویژه بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، چین و روسیه از شباهت‌های قابل توجهی در سطح نظام بین‌الملل برخوردار بودند. هر دو کشور داعیه‌دار هژمونی در منطقه‌ای بودند که در آن نفوذ داشتند.

روزنامه اعتماد در یادداشتی به قلم شعیب بهمن، آورده است: چینی‌ها در منطقه شرق و جنوب شرق آسیا و روس‌ها در منطقه اوراسیا و قفقاز، داعیه‌دار رهبری و هژمونی بودند و هر دو کشور علاقه‌مندند از طریق این هژمونی منطقه‌ای، قدرت خود را به سراسر جهان گسترش دهند. به واسطه همین رویکرد و همین دیدگاه، سیاست‌های روسیه و چین در تقابل با سیاست‌های امریکا قرار گرفته است که خود را به عنوان یک ابرقدرت منطقه‌ای در سراسر جهان صاحب حق و منافع می‌داند. در کنار شباهت اهداف روسیه و چین برای تبدیل شدن به هژمون‌های جهانی، تقابل و تعارض با امریکا هم به یک وجه شباهت دیگر میان آنها تبدیل شده است؛ به شکلی که کاهش نفوذ و قدرت امریکا، به صورت مشترک می‌تواند به اهداف و منافع هر دو کشور سود برساند.

اما تفاوت‌هایی هم در منافع دو کشور وجود دارد. شیوه رویارویی روسیه و چین با امریکا و ماهیت تعارض‌ها و تقابل‌های دو کشور با امریکا، از یکدیگر متمایز است. بیشترین تضاد روسیه با امریکا بر سر مسائل رقابت‌های ژئوپولتیک به خصوص در حوزه‌های نفوذ سنتی در مناطقی مانند آسیای میانه و شرق اروپا است. در برابر چینی‌ها بیشتر در مباحث اقتصادی و تجاری با ایالات متحده تضاد و رقابت دارند. سال‌ها بود که جنگ تجاری میان چین و امریکا به شکل آتش زیرخاکستر پنهان مانده‌بود. با وجود همکاری‌های گسترده‌ای که میان چین و امریکا وجود داشت، رقابت برای تسلط بر تجارت جهانی میان دو کشور استمرار داشت.

در حال حاضر با روی کار آمدن دونالد ترامپ در امریکا عملا جنگ تجاری میان پکن و واشنگتن شدت گرفته است. با وجود اختلاف در ماهیت رقابت‌ها و تعارض‌های چین و روسیه با امریکا، انگیزه وجود یک رقیب و خصم مشترک، عملا باعث شده است تا دو کشور روز به روز با هم نزدیک‌تر شوند. در طول سال‌های اخیر پکن و مسکو تلاش کرده‌اند تا روابط خود را بیش از پیش گسترش دهند و قراردادهای قابل توجهی در حوزه‌های اقتصادی، انرژی، حمل و نقل میان دو طرف امضا شده و روابط سیاسی میان دو کشور به‌شدت افزایش پیدا کرده است. همزمان دو کشور تلاش می‌کنند که با نهادسازی در سطح بین‌المللی بر کارایی روابط دوجانبه خود بیفزایند؛ اقدامی که مهم‌ترین نمودش را می‌توان در ایجاد سازمان همکاری شانگهای مشاهده کرد.

دیدار روز گذشته ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه و شی جین‌پینگ، رییس‌جمهور چین در حاشیه نشست مجمع اقتصاد شرقی و همزمان با برگزاری بزرگ‌ترین رزمایش تاریخ روسیه با عنوان وستوک 2018، نشانه‌ای دیگر از تعمیق روابط این دو قدرت جهانی است. تعامل نظامی میان روسیه و چین بی‌سابقه نیست، طی دهه‌های گذشته چین همواره یکی از واردکنندگان تسلیحات از روسیه بود و طی 15 سال گذشته همکاری‌های نظامی از جمله برگزاری رزمایش و تمرین‌های مشترک میان ارتش‌های دوکشور ادامه یافته است.

اما نزدیک‌تر شدن روسیه و چین، نتیجه طبیعی خصومتی است که واشنگتن در مقابل هر دو کشور به صورت همزمان نشان می‌دهد و نهایتا هر دو کشور برای مقابله با فشارهای گسترده امریکا از جمله در مناطق تحت نفوذشان، به همکاری با یکدیگر جذب می‌شوند. ماهیت قدرت دو کشور با یکدیگر متفاوت است و این ماهیت متفاوت اجازه می‌دهد که دو قدرت به عنوان مکمل در کنار یکدیگر فعالیت کنند. روس‌ها بیشتر در حوزه‌های سخت نظامی و امنیتی توان بیشتری دارند و می‌توانند منافع امریکا را در پرونده‌های حساس بین‌المللی به چالش بکشند. چینی‌ها در مقابل با توان اقتصادی و تجاری خود می‌توانند امریکا را به چالش بکشند. همزمان چین و روسیه، هر دو عضو دایم شورای امنیت هستند و از حق وتو برخوردارند. این دو کشور می‌توانند در شورای امنیت و نهادهای بین‌المللی در مواقعی که اراده کنند جلوی تکروی و یکجانبه‌گرایی امریکا را بگیرند. در نتیجه همکاری چین و روسیه در سه زمینه تجاری، نظامی و بین‌المللی می‌تواند باعث ایجاد چالش برای ایالات متحده امریکا شود.

اما نهایتا تعارض و رویارویی با امریکا فقط یک وجه از منافع روسیه و چین است. در واقع نمی‌توان گفت که تمامی منافع دو کشور به رقابت یا رویارویی با امریکا خلاصه می‌شود. همکاری روسیه و چین هر چقدر هم گسترده باشد، نهایتا به حوزه‌هایی منحصر می‌شود که هر دو کشور به صورت مشترک از تعارض و رویارویی با امریکا منفعت ببرند. در پرونده‌های مهم بین‌المللی مانند سوریه، کره شمالی و توافق هسته‌ای ایران، در شرایطی که منافع روسیه و چین در تقابل با امریکا مشترک باشد، این دو قدرت جهانی می‌توانند با یکدیگر همکاری‌های گسترده‌تری داشته‌باشند و در یک جبهه مشترک رودرروی امریکا بایستند. اگر این نفع مشترک برای روسیه و چین در هر پرونده‌ای شکل بگیرد، همکاری این دو قدرت بین‌المللی باعث می‌شود که امریکایی‌ها با چالش‌های جدی مواجه شوند و نتوانند به صورتی که تمایل دارند، یکجانبه خواست خود را به عنوان تک‌ابرقدرت جهان پیش ببرند.

*منبع: روزنامه اعتماد،1397،6،21
**گروه اطلاع رسانی**1893**9131

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال