میراثِ جنبلاط در لبنان

بیروت - ایرنا - خانواده «جنبلاط» که سال هاست زعامت سیاسی طایفه دروز لبنان را در دست دارد، در حال تغییر است و «ولید جنبلاط»، رفته رفته جای خود را به پسرش «تیمور» می دهد، اما این تغییر چه آینده ای را برای طایفه دروز و حزب «سوسیالیست ترقی خواه» رقم خواهد زد.

به گزارش ایرنا، کشور لبنان به تنوع طایفه ای معروف است. فرقه های و طوایف مختلف مسلمان و مسیحی سال هاست که در این کشور زندگی می کنند و در دوره معاصر هم توانسته اند پس از مدتی جنگ داخلی به تقسیم قدرت دست یابند.
دروزی ها که خود را اهل «التوحید» یا «الموحدین» می نامند، از جمله فرقه های مذهبی مبتنی بر «علوم خفیه» هستند که قرن ها پیش از «اسماعیلیان» منشعب شدند.
سکونت گاه های اصلی پیروان آن، کشورهای سوریه، لبنان، فلسطین و اردن است.
این طایفه گرچه 5 درصد از جمعیت لبنان را تشکیل می دهند، اما رهبران آنها توانسته اند، با سیاست ورزی و حرکت مارپیچ در فضای سیاسی پیچیده لبنان، اثرگذاری خود را حفظ کنند.
«کمال جنبلاط» یکی از برجسته ترین رهبران تاریخ معاصر لبنان و یکی از موسسان حزب سوسیالیست ترقی خواه (الحزب التقدمی الاشتراکی) بود که در شانزدهم ماه مارس سال 1977 (25 اسفند 1355 خورشیدی) و در بحبوحه جنگ داخلی این کشور، ترور شد.
بدین ترتیب رهبری سیاسی دروزی ها و حزبشان از کمال به پسرش ولید جنبلاط رسید. ولید، از همان سال ها به ویژه پس از توافق «طائف» که به پایان یافتن جنگ داخلی لبنان منجر شد، به عنوان یکی از سیاستمداران مشهور این کشور خود را مطرح کرد و همواره نقشی میانه را پیش گرفته است.
اما وی در سال 2016 میلادی (دو سال پیش) فرزندش «تیمور جنبلاط» را به عنوان جانشین خود معرفی کرد و تصمیم گرفت که خود آرام آرام از صحنه سیاست در لبنان کناره گیری کند. در اردیبهشت ماه امسال تیمور به جای پدر در انتخابات پارلمانی شرکت کرد و توانست به مجلس لبنان راه یابد.

** تثبیت جایگاه رهبری جنبلاط ها در انتخابات پارلمانی
در انتخابات مجلس لبنان که 16 اردیبهشت ماه امسال بر اساس قانون جدید برگزار شد، حزب سوسیالیست ترقی خواه توانست اکثریت کرسی های نمایندگی طایفه دروزی ها در پارلمان را به خود اختصاص دهد و اینگونه جایگاه رهبری جنبلاط ها در دایره این طایفه و در سطح ملی تثبیت شد. در رقابت های انتخاباتی در بین طایفه دروز، «وئام وهاب» رئیس حزب «توحید عربی» از ورود به مجلس باز ماند، «طلال ارسلان» رئیس حزب «دمکرات» نیز البته به لطف ائتلاف با حزب بزرگ مسیحی یعنی «جریان ملی آزاد» به ساختمان میدان «نجمه» بیروت راه یافت. از سوی دیگر طبق توافقی میان جنبلاط با «نبیه بری» رهبر «جنبش امل»، «انور خلیل» از سوی این جنبش به عنوان نماینده دروزی های جنوب لبنان به مجلس رسید و جنبلاط برای او رقیبی در آن حوزه انتخاباتی معرفی نکرد.
در جریان فرآیند تشکیل کابینه لبنان که یازدهمین هفته آن به پایان رسید، جنبلاط و حزبش با تکیه بر نتایج انتخابات، در کابینه 30 نفره، همه 3 کرسی وزارتی طایفه دروز را خواستار شده اند. مساله ای که همه از آن به عنوان یکی از موانع تولد دولت یاد می کنند.
ولید جنبلاط چند بار اعلام کرد که راضی نیست ارسلان، وزارتی را بگیرد چون فراکسیون او نشان داده نمایندگی بیشتر طایفه را دارد.

** مرحله برزخی
مرحله پس از انتخابات را برای حزب جنبلاط می توان به «مرحله برزخی» تشبیه کرد، چرا که ولید جنبلاط بارها و بارها پیش از آن اعلام کرده بود که پس از انتخابات ردای رهبری را به فرزندش خواهد بخشید، ولی تحولات داخلی و خارجی باعث شده تا همچنان حضور پر رنگ او در صحنه سیاست لبنان احساس شود و تیمور پسرش در انتظار گذر ایام و روشن شدن تصویر غبارآلود اوضاع به ویژه در داخل این کشور بماند.
گرچه تیمور جنبلاط، در مرحله پسا انتخابات به جای پدر در جلسات مجلس و نشست های مشاوره برای انتخاب نخست وزیر شرکت کرد، اما هنوز گفت و گو با احزاب دیگر، مذاکره با «سعد الحریری» نخست وزیر مامور به تشکیل کابینه و اعلام مواضع از کانال ولید جنبلاط انجام می گیرد.
حتی تیمور زیر سایه پدر و در کنار او، خرداد ماه به عربستان سفر کرد و هر دو با «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی ها دیدار و گفت و گو کردند. دیگر مقام های خارجی، سفرا و مقام های احزاب دیگر نیز همچنان به دیدار ولید جنبلاط می روند و با او و نه تیمور رایزنی می کنند.
جنبلاط پدر، خود با توئیت هایش یک بار از اروپا علیه «میشل عون» رئیس جمهور لبنان جنجال آفرینی می کند و یک بار دیگر در آتش اختلاف بر سر پرونده آوارگان سوری حاضر در لبنان می دمد و عملکرد حزب نزدیک به عون یعنی جریان ملی آزاد و «جبران باسیل» را زیر سوال می برد. با وجود گذشت حدود سه ماه از حضور رسمی تیمور در صحنه سیاسی لبنان، هنوز سایه ولید جنبلاط بر سر فرزند خود سنگینی می کند و با اینکه فرزند، ریاست فراکسیون «گردهمایی دمکراتیک» را در دست گرفته، اما رهبری او بر حزب سوسیالیست ترقی خواه عملا محقق نشده است.
پس چه زمانی این مرحله برزخی به پایان می رسد و تیمور جنبلاط خواهد توانست از زیر سایه سنگین پدر خارج شود.

** چالش های پیش روی جنبلاط ها
در مرحله کنونی یعنی تشکیل دولت در لبنان، ولید جنبلاط است که حزب سوسیالیست ترقی خواه را برای کسب سهم 3 وزیر در این نبرد هدایت می کند. هرچقدر که این فرآیند بیشتر به طول انجامد و جنبلاط پدر برای هدف بیشتر تلاش کند، نقش جنبلاط پسر کمرنگ تر می شود.
حتی اگر اصرار این حزب منجر به کسب سهمیه دلخواه شود که صد البته به تثبیت جایگاه آنها کمک می کند، اما در جریان حضور ولید جنبلاط، فرزندش تیمور تضعیف شده و این به عنوان نخستین چالش در برابرشان وجود دارد، چرا که مردم و دیگر جریان های سیاسی می بینند، تیمور جنبلاط برای ارتباط مستقیم با هواداران و حل مشکلات و درخواست های آنان راه ارتباطی مستقیمی را با یک شماره همراه در اختیار آنها قرار داده؛ طبق برنامه در تجمعات اجتماعی، سیاسی و مردمی حاضر می شود و در مجلس و نشست های حزبی و رسانه ای پشت تریبون می رود؛ اما این ها فقط جنبه نمایشی دارد و این جنبلاط پدر است که حزب را رهبری می کند.
چالش دوم که مهم تر از اولی است، حفظ خط موسوم به «میانه و اعتدال سیاسی» جنبلاط ها و حزبشان در مرحله آینده داخلی و خارجی است.
لبنان شاهد شکل گیری توازن قوای جدید است. تقسیم بندی های گروه های سیاسی به 8 و 14 مارس، در جریان ائتلاف های انتخاباتی و در جریان تشکیل دولت رنگ باخته است و به اذعان کارشناسان، نظم سیاسی تازه ای در حال شکل گیری است، هرچند که حرکتی لاک پشتی داشته باشد.
جنبلاط و حزبش ارتباط خود را با نیروهای سیاسی بزرگ لبنان حفظ کرده و با حزب الله، المستقبل، نیروهای لبنانی، الکتائب، جنبش امل، المرده و جماعت اسلامی، ارتباط مناسبی دارد. اما با رئیس جمهوری و حزب نزدیک به او (جریان ملی آزاد) و رئیس آن جبران باسیل، رابطه ای پر فراز و نشیب داشته، ولی مدتی رابطه دوستانه است و مدتی خصمانه.
جایگاه سوسیالیست ترقی خواه و جنبلاط ها در صحنه سیاسی داخلی لبنان چگونه خواهد بود. آیا آنها می توانند توازن روابط خود با گروه ها و جناح های دیگر را حفظ کنند. در رابطه با طایفه دروزی ها، می توانند با بقیه گروه ها هم افزایی و تفاهم بوجود آورند. رویکرد اقتصادی و اصلاح طلبانه سوسیالیست های ترقی خواه در دولت آینده لبنان چگونه می شود.
نقش آنها در معادلات و پرونده های خارجی چگونه است. جنبلاط ها همچنان موضعی «وسط» بین ایران و عربستان خواهند داشت. موضع شان در برابر «معامله قرن» و پایان دادن آمریکا به مساله فلسطین چیست. در شرایطی که نظام سوریه در حال تثبیت پیروزی های خود است، جنبلاط ها رابطه شان را چگونه با دمشق تنظیم خواهند کرد.
همه اینها پرسش هایی است که باید برای دریافت پاسخ آنها منتظر ماند تا تیمور جنبلاط، رهبری را به شکل کامل از پدر خود تحویل بگیرد و ولید جنبلاط، کار عملی در سیاست و هدایت میدانی در جزئیات را به فرزندش بسپارد.
خاورم**2054**1651

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال