گفت و گوی گروه تحلیل خبر ایرنا با کارشناس سیاسی؛

روحانیت فراجناحی باشد

تهران-ایرنا- پیچیدگی مسائل سیاسی با همه امور در ایران باعث شده است که گاه روحانیون وارد جناح بندی های سیاسی شوند؛ موضوعی که رییس جمهوری ضمن تصریح آن گفت روحانیت بابت این ورود هزینه‌های زیادی پرداخته که این، اشتباه و بی نتیجه است.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا ، حجت الاسلام دکتر حسن روحانی بتازگی در دیدار با جمعی از علما و روحانیون با بیان اینکه اگر همه دست به دست هم دهیم می‌توانیم در مدیریت کشور موفق باشیم، گفت: نکته مهم اینجاست که آیا لیاقت آن را خواهیم داشت که اسلام را به عنوان دینی که کارآمدی اداره جامعه را دارد، به جامعه معرفی کنیم. آیا آنجا که قرار بود، نسل جوان را به اسلام نزدیک کرده ، اعتقادات مردم را محکم‌تر کنیم و توجه آنها را به اعمال و مناسک دینی بیشتر کنیم، موفق بوده‌ایم؟
دکتر روحانی با بیان این جمله که درست است دولت نیز در این زمینه مسئولیت دارد، اما مسئولیت اساسی در این زمینه برعهده روحانیت است، اضافه کرد: امروز شرایط ما با گذشته متفاوت است؛ نسل جوان به خدا باور دارد، او را باور کنیم. هر چه از این بخش از جامعه فاصله بگیریم به ضرر نظام و کشور است. کاش روحانیتی که در ابتدای انقلاب آستین بالا زده و بار مسئولیت اداره کشور را بر عهده گرفت و به حق و صحیح وارد متن سیاست شد، امروز وارد جناح‌بندی‌ها و گروه‌بندی سیاسی نشده بود. اما واقعیت موضوع آن است که امروز روحانیت وارد جناح‌بندی‌ها شده و بابت این ورود نیز هزینه‌های زیادی پرداخته که این، اشتباه و بی نتیجه است.
با توجه به گفته رییس جمهوری درباره ورود روحانیت به جناح بندی های سیاسی، گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا با حجت الاسلام «مصطفی درایتی» روحانی و فعال سیاسی به گفت و گو پرداخت.
وی بر این دیدگاه است که «اگر بخواهیم کلیت روحانیت را یکپارچه به جامعه نشان دهیم و این یکپارچگی را روی یک جناح سیاسی خاص متمرکز کنیم، طبیعتا خطری که متوجه آن سلیقه سیاسی، است، روحانیت را نیز متوجه خود می کند و این مساله برای آینده روحانیت نتیجه خوبی نخواهد داشت.»
«تا جایی که ممکن است ترتیبی اتخاذ شود که نهاد روحانیت رابطه و فاصله خود را با قدرت حفظ کند ، به طوری که فاصله برای جامعه مشخص باشد به این عنوان که نهاد روحانیت در اختیار قدرت نیست بلکه ناظر بر قدرت و در کنار مردم است؛ رویه ای که از ابتدا بوده و رسالت واقعی آن است.

**مراکز و تریبون های سنتی روحانیت باید فراجناحی عمل کنند
درایتی با تشریح رسالت روحانیت به پژوهشگر ایرنا گفت: روحانیت به طور کلی رسالت و وظیفه ای دارد که از یک مراکز سنتی برای این کار استفاده می کند و طبیعتا انتظار می رود این گونه وظایف و مراکز سنتی یک مقدار فراتر از مسائل جناحی و جناح گرایی کار خود را دنبال کند.
بخش دیگر نهادهای حوزوی است که متولی کلی امور حوزه و روحانیت هستند طبیعتا از آن ها نیز انتظار می رود که از این گونه مسائل فاصله بگیرند تا چتری باشند برای اینکه وظایف روحانیت را شامل شود و وقتی جهت گیری سیاسی- جناحی پیدا کنند به طور طبیعی بخشی از رسالت ممکن است نادیده گرفته شود اما اگر افراد روحانی مطرح باشند، قضیه متفاوت خواهد بود.
فعال سیاسی تصریح کرد : روحانیت بعد از انقلاب وضعیت سیاسی جدی تری پیدا کردند، طبیعتا ممکن است نگاه سیاسی ویژه ای هم داشته باشند و بد نیست که موضع روشن تری بگیرند که به کدام سلیقه سیاسی وابسته هستند؛خصوصا آن ها که در عرصه سیاسی- اجتماعی فعالیت دارند. یا احتمالا نهادهای خاصی اعم از سیاسی، پژوهشی و غیره هستند که مع ذلک ممکن است جهت گیری سیاسی برای آن ها مطرح باشد.
درایتی افزود: صحبت سر این است که یک مجموعه مراکز یا جایگاه هایی داریم که رسالت سنتی روحانیت مانند تزکیه و تهذیب نفس و توصیه به اخلاق را بر عهده داشته و دنبال می کنند که بیشتر شامل مساجد و تریبون های خاص مثل مجالس و مراسم دینی مربوط به اهل بیت و غیره می شود که نباید به مسائل جناحی و سیاسی آلوده شود زیرا وابستگی جناحی در این نهادها به جایگاه روحانیت لطمه وارد می کند.
درایتی ادامه داد : نظر آقای رییس جمهور طبیعتا به این دو محور است یکی نهادهای متولی امور کلی روحانیت اعم از مساجد یا سازمان هایی که به طور خاص به روحانیت اختصاص دارند، اگر به جناح بندی ها و بازی های سیاسی ورود یابند، به جایگاه روحانیت لطمه وارد می کنند زیرا عمل آن ها ممکن است به کلیت حوزه و روحانیت منتسب شود. باید فراتر از امور سیاسی عمل کرده و در درگیری های جناحی و سیاسی وارد نشوند.

** نمی توانیم بگوییم کسی که صرفا روحانی است، فعالیت جناحی و سیاسی نکند
درایتی با بیان اینکه روحانیت فارغ از جایگاه و رسالت سنتی خود مانند همه اقشار جامعه با سیاست درگیر است، گفت: از وجهی دیگر روحانیت مانند سایر قشرها و گروه های اجتماعی، بخش سیاسی دارد که در این زمینه برخی نگاه سیاسی خاص به مسائل کشور دارند که طبیعتا ممکن است موضع گیری آن ها جناحی و بنابر سلیقه سیاسی باشد که می پسندند آن ها متفاوت خواهند بود و نمی توانیم بگوییم کسی که صرفا روحانی است، فعالیت جناحی و سیاسی نکند زیرا وقتی فردی موضع گیری سیاسی کرد، به تبع منظری را از لحاظ سیاسی انتخاب می کند و تعلق خاطری به جناح یا گروه های سیاسی نیز خواهد یافت.
درایتی در پاسخ به این پرسش که « روحانیت چگونه می تواند بدون وابستگی به جناح های سیاسی، هم در امور سیاسی تاثیر گذاری و حضور داشته باشد و هم رسالت خود را پیش ببرد؟»، گفت: ما باید بتوانیم این قضایا را به صورت تفکیک شده مدیریت کنیم اما چون در ایران همه امور به نوعی درهم پیچیده شده اند. ما یک سری تریبون ها و مراکز داریم که به کلیت روحانیت باز می گردد و در این سطح روحانیون به صوررت رسمی و غیر رسمی باید بسیار مراقب باشند که از وابستگی یا موضع گیری های جناحی پرهیز کنند.
این کارشناس سیاسی اظهار کرد: اگر خود روحانیت به عنوان یک قشر اجتماعی را در نظر بگیریم؛ تمامی سلایق سیاسی درون روحانیت نمایندگی دارند و می توانند یک قشری را طرفدار یک تفکر سیاسی بیابید و برهمین اساس نیز ممکن است که روحانیون بر اساس مواضع سیاسی خود اظهار نظر کنند که این امر بلا اشکال است به شرطی که همه این سلایق امکان بروز پیدا کنند.

** گاه از تریبون های خاص روحانیت استفاده های جناحی می شود
درایتی عنوان کرد: در زمان حاضر ساماندهی کار در کشور به گونه ای دنبال شده که این تصور را ایجاد کرده است حوزه و روحانیت در مسائل جامعه همصدا هستند به این معنا که سلایق روحانیت به عنوان قشر اجتماعی را به کلیت روحانیت یا حوزه منتسب کنیم که این با واقعیت روحانیت تطابق ندارد. بنابر این اگر این امر به مثابه سایر اقشار برای روحانیت مطرح باشد، نه تنها بد نیست بلکه مفید است.
به گفته وی، همه اقشار و سلایق سیاسی که در کشور حضور فعال هستند آن ها هم درون حوزه همراهانی دارند که از آن تفکر و سلیقه حمایت می کنند و این گونه رفتارها نه تنها صدمه نمی زند بلکه می تواند مفید نیز باشد. آنچه که صدمه می زند رویکرد افرادی است که تریبون ها و وظایف خاص سنتی را بر عهده دارند و آنان باید مراقبت کنند که رسالت سنتی روحانیت را با اظهار نظرها و موضع گیری های جناحی و بازی های سیاسی خدشه دار نکنند.
درایتی با تاکید بر اینکه «مساله سیاست بعد از انقلاب خیلی جدی و پررنگ شده است و طبیعتا آنجا قضیه متفاوت می شود.»، افزود: قشری با نگاه و سلیقه های خاص افراد را دعوت می کنند این گونه نیست که صاحبان این جایگاه ها و تریبون ها آزادی استفاده را داشته باشند بلکه باید رسالت و شأن آن جایگاه را حفظ و مراقبت کنند اما گاه می بینیم که از این تریبون ها استفاده های جناحی می شود و از این تریبون ها بهره برداری جناحی و سیاسی صورت می گیرد به نوعی که این مراکز اجازه استفاده به دیگر سلیقه های سیاسی را نیز نمی دهند. این رویه ممکن است به کلیت روحانیت منتسب شود که و جایگاه روحانیت را مورد خدشه قرار دهد.اما اگر مردم تفاوت سلیقه ها از زبان روحانیون بشنوند، ذهنیت منفی در این زمینه نسبت به روحانیت ایجاد نمی شود.

**روحانیت پس از انقلاب هم پیشرفت داشته است و هم پسرفت
اگر بخواهیم کلیت روحانیت را یکپارچه به جامعه نشان دهیم و این یکپارچگی را روی یک جناح سیاسی خاص متمرکز کنیم، طبیعتا خطری که متوجه آن سلیقه سیاسی، است، روحانیت را نیز متوجه خود می کند و این مساله برای آینده روحانیت نتیجه خوبی نخواهد داشت.
وی در پاسخ به این پرسش که «روحانیت تا چه اندازه رسالت و نقش واقعی خود را در متن سیاست و فراغ از جناح بندی های سیاسی به انجام رسانده است؟» گفت: در اتفاقاتی که پس از انقلاب روی داده است، هم پیشرفت داشته ایم و هم پسرفت.
به گفته درایتی، پیشرفت ها با ورود به عرصه سیاسی وظایف گسترده تری را متوجه خود ساخته است و این بسط وظایف موجب تحولات و تحرکاتی در اندیشه دینی در کشور به وجود آورده است و از این جهت نمی توانیم وظایف و تاثیرگذاری آنان را نادیده بگیریم.
وی در ادامه با بیان اینکه «از جهاتی نیز ما پسرفت داشته ایم به این ترتیب که روحانیت را به عنوان یک نهاد دینی در خدمت قدرت گرفته ایم.»، تصریح کرد: در خدمت قدرت قرار گرفتن روحانیت با فراز و فرود قدرت دچار نوسان می شود. این نوسان باعث می شود که تاثیرگذری و تاثیرپذیری آن را دچار تغییر کند.

** نهاد روحانیت نه در اختیار قدرت بلکه ناظر بر قدرت است
درایتی با تاکید بر اینکه «وحانیت نباید در نهاد قدرت مستهلک شود»، عنوان کرد: اگرچه در ظاهر همه دست اندرکاران این حرف را می زنند اما در عمل این گونه نیست و نهاد روحانیت به نحوی مقهور قدرت حاکمیت سیاسی شده و از این جهت به عنوان ابزاری در اختیار حکومت قرار گرفته است از این رو محدودیت هایی هم به لحاظ فکری و هم تاثیرگذاری اجتماعی برای خود ایجاد کرده است. لذا گاه از خطراتی سخن گفته می شود که امروز و فردا ممکن است برای روحانیت پیش بیاید.
به گفته این فعال سیاسی، محدودیت ها رسالت روحانیت را تحت تاثیر خود قرار داده است و از این رو لازم است تا جایی که ممکن است ترتیبی اتخاذ شود که نهاد روحانیت رابطه و فاصله خود را با قدرت حفظ کند به طوری که فاصله برای جامعه مشخص باشد به این عنوان که نهاد روحانیت در اختیار قدرت نیست بلکه ناظر بر قدرت و در کنار مردم است؛ رویه ای که از ابتدا داشته و رسالت واقعی آن است.
وی تصریح کرد: ما اشتباهات بسیار نگران کننده ای را مرتکب شده ایم که نه تنها هیچ عزمی برای بازگشت آن نمی بینم بلکه گاهی اظهار نظرهایی را می شنویم که دنبال افزایش این پیچیدگی ها هستند. رسالت روحانیت درهمه دنیا تحت تاثیر خطر قدرت نوسان داشته و این خاصیت قدرت است و این گونه نیست که بتوانیم آن را کنترل کنیم با این اوصاف رسالت روحانیت در متن واقعی خود جریان داشته باشد و روحانیت باید از نهادهایی که به شدت دچار نوسان و تغییر می شود، فاصله خود را حفظ کند.

پژوهش**3050**

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده*
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال