خون دل ایرانیان از چهارشنبه سوری - محمود رئیسی*

شهرکرد- ایرنا- مادران نگران و پدران نگران تر؛ تمام تلاش شان این شده است که سه شنبه شب آخر سال که معروف به چهارشنبه سوری است فرزندان آنان در کوچه خیابان نروند.

صدای ترقه ها آنقدر زیاد است که حتی دزدگیر ماشین دو سه کوچه بالاتر را نیز به صدا در می آورد.
ترقه های چینی محفل گرم کن این شب هستند که صدای برخی از آنها از انفجار نارنجک میدان جنگ نیز بیشتر است و اگر به کسی برخورد کند، آسیب جدی به او می رسد.
بدون شک بخشی از 2 هزار میلیارد یوان صادرات چین به کشورهای جهان مربوط به ترقه یا وسائل آتش بازی است که به بیش از نیمی از کشورهای جهان صادر می شود.
وسائل آتش بازی و ترقه نیز در جهان مانند سایر کالا دارای تاریخ انقضا است و باید پیش از پایان تاریخ انقضا این کالاها از بازار جمع آوری شود.
همین یکی دو هفته پیش شبکه های اجتماعی فیلمی را منتشر کردند که در یکی از خیابان های شانگ ها مغازه داری به دلیل پایان تاریخ انقضا ترقه ها بیش از یک میلیون ترقه را در وسط خیابان به آتش کشید.
از سوی دیگر بخشی از این ترقه ها و وسائل آتش بازی نیز به صورت قاچاق وارد بازار ایران و بدون تاریخ انقضا به مناسبت چهارشنبه سوری در اختیار جوانان و نوجوانان قرار می گیرد.
این وسائل آتش سوزی از جمله ترقه، فشفشه، زنبوری، منور، بمب، شکلات، ذغال به صورت قاچاق کنار خیابانی در شهرهای بزرگ به فروش می رسد و نوجوانان و جوانان بدون اطلاع داشتن از زمان انقضا آن اقدام به استفاده می کنند که گاهی منجر به انفجار ناقص و آسیب دیدگی شدید نوجوان و جوانان ایرانی می شود.
از سوی دیگر هزینه های مالی ترقه بازی در چهارشنبه سوری به میلیاردها تومان می رسد که روی دست خانواده ها تنها برای یک شب پر سر و صدا می گذارد.
علاوه بر این آسیب های صوتی ناشی از ترقه بازی که باعث تولید انفجارهای صوتی 20 هرتز تا 20 کیلوهرتز می شود و وحشت انسان از صدای بیش از 100 تا 120 دیسیبل زخمی روحی و جسمی ناشی از چهارشنبه سوری مبتلا به ترقه بازی است.
از سوی دیگر به غیر از ترقه های کارخانه ای و صنعتی، ترقه های دست ساز از سوی جوانان نیز شبیه نارنجک های دستی در شامگاه سه شنبه پایان سال مورد استفاده قرار می گیرد.
شدت صدای این ترقه های دست ساز یا نارنجک های دست ساز بالای 115دیسیبل است که بدون شک به شنوایی گوش انسان آسیب می رساند.
به هم ریختگی چرخه طبیعت با صدای بیش از حد مجاز و ایجاد آلودگی صوتی از معضلات دیگری است که چهارشنبه سوری این روزها با خود همراه دارد.
شادی چند ساعته در چهارشنبه سوری با ترقه و دود در تضاد با مفاهیم تمدنی نوروز است و از اساس این ترقه بازی با ماهیت زمانی و مکانی نوروز تفاوت دارد.
آنچه در گذشته در بین ایرانیان از زمان باستان رایج بود، آیینی به نام 'جشن سوری' بوده و عده ای در تاریخ آتش افروزی را نیز به آن افزودند.
ایرانیان از زمان باستان به حیات پس از مرگ اعتقادی راسخ داشتند و بر همین اساس در اواخر هر سال با خانه تکانی و پاکیزگی و روشن کردن بوته ای کوچک یا شمع در خفا یا در جمع های خانوادگی به استقبال نوروز و روز رستاخیز طبیعت می رفتند.
ایرانیان پاکیزگی را نشانه ای از منزه بودن خداوند می دانستند و بر این عقیده بودند، که باید برای ورود به سال جدید پاکیزه و مطهر بود و آتش را نیز یکی از مطهرات و پاک کننده های گناه در دنیا مادی بر می شمردند.
آنان براساس اعتقاد به حیات پس از مرگ و روح، در پایان سال با بوته هایی خشک بر پشت بامها آتش افروزی می کردند، تا به مردگان و درگذشتگان خویش که در آسمانها جایگاهشان بوده، اعلام کنند که خانه هایشان مطهر و پاکیزه است چرا که خداوند انسان را پاک و مطهر آفریده است.
ایرانیان باستان هرگز چهارشنبه را روز نحس نمی دانستند و هر روز خداوند را روزی مبارک می دانستند و آنان آتش را مطهر و پاک کننده سیاهی ها می پنداشتند و بر همین اساس آتش را در 'جشن سوری' برای ایجاد نشاط و شادابی و تازگی بر می افروختند.
در آخرین هفته هر سال ایرانیان به جشن سوری می پرداختند و این جشن در نزد ایرانیان که با عنوان 'ینش فره وشی' معروف بود، که جشنی همراه با پاکیزگی همراه شد.
در عصر باستان برافروختن آتش در پشت بامها به منزله آمادگی خانواده ها برای نوروز و 'عید اموات' بود و هرگز کسی از روی آتش نمی پرید چرا که پریدن از روی آتش نوعی اهانت تلقی می شد.
عده ای از کارشناسان تاریخ بر این عقیده اند که پس از اسلام نیز 'نوح بن منصور' پادشاه سامانی اقدام به احیای جشن سوری کرد، ولی به دلیل آتش افروزی، کاخ او در آتش سوخت و خاکستر کاخ نوح بن منصور به طرف 'جوی مولیان' پراکنده شد.
پس از آن بود که برای برخی از افراد چهارشنبه روز نحسی قلمداد شد و اقوام غیر ایرانی دیگر نیز بر نحوست چهارشنبه تاکید داشتند و به دلیل تطبیق آن با جشن سوری از آن پس چهارشنبه سوری در بین مردم رونق گرفت در حالی که ایرانیان با برپایی جشن های آتش بازی در آخرین روزهای سال نو مخالف بوده اند.
برخی از افراد نیز با تحریف این جشن اقدام به پریدن از روی آتش و به هم زدن نظم عمومی با واسطه ترقه بازی می کنند، که این درست نیست.
به هر دلیلی انتساب ناهنجاریهای اجتماعی به سنت ملی، زیر سووال بردن سنتهای ملی است.
چهارشنبه سوری از قدیم به عنوان یک دورهمی اجتماعی به محفلی برای وفاق و همدلی مطرح بوده است که برخی از جوانان این روزها آن را به شب ترقه بازی تبدیل کرده اند.
خانواده ها اکنون بیش از همه نگران این شب هستند که مبادا به دلیل جوانای به بچه هایشان آسیب برسد و از این رو عبور از این شب و رسیدن به عید را در سلامت و صحت همواره خواستارند.
*خبرنگار مرکز شهرکرد

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال