هدف ایرنا گسترش اطلاع رسانی است. لذا انتشار این مطلب به معنای تائید محتوای آن نیست

مزیت‌های دیپلماسی متوازن

تهران- ایرنا- روابط ایران و پاکستان از زمینه‌های فرهنگی و مردمی خوبی برخوردار است. شبه‌قاره هند همسایه ایران است و پاکستان بخشی از شبه‌قاره محسوب می‌شود. سابقه رابطه ایران و شبه قاره هند به صدها سال پیش باز می‌گردد و همواره این رابطه در سطح بالایی قرارداشته است.

روزنامه اعتماد در ستون جهان به قلم محسن روحی‌صفت، آورده است: ارتباط‌ های کهن و در عین حال رابطه فرهنگی و علائق مشترک مذهبی، از سال‌های دور زمینه برقراری مناسبات را میان تهران و اسلام‌آباد ایجاد کرده است. محمد جواد ظریف، وزیر امورخارجه کشورمان که در یک سفر رسمی در صدر هیات بزرگ اقتصادی به اسلام‌آباد و کراچی رفته است، بر بهبود مناسبات تجاری و اقتصادی میان دو کشور تاکید کرده است. بعد از برجام مانند بسیاری از نقاط دیگر دنیا، مناسبات تجاری ایران با پاکستان هم با رشد مواجه شده است. در حال حاضر حجم مناسبات اقتصادی و تجاری میان دو کشور در سطح یک میلیارد و ٣٠٠ میلیون دلار قرار دارد و هدف‌گذاری شده است که این مناسبات تا ٥ میلیارد دلار افزایش پیدا کند. اما در رسیدن به این هدف موانعی وجود دارد. یکی از مهم‌ترین موانع موجود در روابط اقتصادی و تجاری دو کشور مسائل بانکی و مبادلات ارزی میان دو کشور است.

در حال حاضر بانک مشترکی میان ایران و پاکستان هنوز ایجاد نشده است و فقدان چنین بانک مشترکی یکی از اصلی‌ترین معضلات تجارت میان دو کشور همسایه است. در عین حال هنوز ضمانت‌های بانکی لازم برای مبادلات تجاری میان ایران و پاکستان عملی نشده است.

در سفر آقای ظریف به پاکستان با توجه به زمینه‌سازی‌ها و مذاکراتی که قبلا بین دو کشور انجام شده است، امیدوارم پیشرفت‌هایی در زمینه روابط بانکی، تاسیس بانک مشترک و تضمین‌های تجاری ایجاد شود تا مسیر رسیدن به سطح ٥ میلیارد دلار مبادلات سیاسی امکان‌پذیر شود.

در مورد روابط سیاسی، در حال حاضر حزب مسلم لیگ پاکستان به تنهایی بخش اعظم قدرت را در پاکستان در اختیار دارد و اکنون اکثریت سنای پاکستان نیز در اختیار این حزب قرارگرفته است. شاهد خاقان عباسی، نخست‌وزیر کنونی پاکستان در دوران نخست‌وزیری نواز شریف مقام وزارت نفت را بر عهده داشت. شاهد خاقان عباسی از جمله سیاستمداران بلندپایه پاکستان است که نسبت به رابطه با تهران حسن نظر دارد و به گسترش روابط دوجانبه علاقه نشان می‌دهد. امید من این است که در سفر جاری وزیر خارجه کشورمان به پاکستان، ساختارها و نهادهای مشترک لازم برای توسعه روابط میان تهران و اسلام‌آباد، با توجه به تمایل دو کشور، ایجاد شود.

گروهی ممکن است علاقه پاکستان به تهران را یک تاکتیک موقتی در پی ایجاد شکاف در رابطه میان اسلام‌آباد و واشنگتن توصیف کنند و ادعا کنند که پاکستان علاقه‌مند است از رابطه با تهران به عنوان یک برگ بازی برای فشار به ایالات متحده امریکا استفاده کند. چنین تحلیلی ممکن است بخشی از واقعیت را در خود نهفته باشد، اما تمام واقعیت نیست. با وجود اختلاف نظرها میان اسلام‌آباد و واشنگتن، مساله رابطه با ایران برای پاکستان به دلیل همسایگی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به گمان من رفت و آمد هیات‌های سیاسی و دیپلماتیک میان دو کشور، فرصت افزایش گفت‌وگوها و تبادل نظر را میان دو پایتخت ایجاد می‌کند و اجازه می‌دهد در منطقه‌ای که دستخوش تحولات سریع و ناگهانی است، زمینه‌های سوءتفاهم و اختلاف نظر بین دو کشور کاهش یابد و فهم مشترک در تفسیر تحولات سیاسی جاری افزایش پیدا کند.

با وجود اینکه در پاکستان ممکن است دیدگاه‌هایی نسبت به امریکا وجود داشته‌باشد که می‌توان از ایران به عنوان یک اهرم فشار استفاده کرد، اما نباید فراموش کرد که بخشی از نیروهای سیاسی در پاکستان هستند که فارغ از روابط اسلام‌آباد-واشنگتن، به رابطه با تهران به عنوان یک رابطه راهبردی و ویژه نگاه می‌کنند و از مزایای سیاست مستقل در برابر جمهوری اسلامی ایران باخبر هستند. افزایش فشارهای دولت دونالد ترامپ بر پاکستان عملا باعث شده است که اسلام‌آباد نگاه ویژه‌ای به ایجاد توازن دیپلماتیک در روابط خارجی خود ایجاد کند و به روابط با قدرت‌های جهانی، مانند چین و روسیه و قدرت‌های منطقه‌ای همچون ایران، برای ایجاد توازن در رابطه با امریکا روی بیاورد.

همزمان نباید فراموش کرد که موضوع افغانستان موضوعی مشترک بین ایران و پاکستان و همسایه دو کشور زمینه‌های همکاری بین‌المللی میان دو کشور را افزایش می‌دهد. استمرار مشکلات در افغانستان موضوعی است که دغدغه مشترک ایران و پاکستان است و همکاری برای حل این پرونده، یکی از زمینه‌های مهم همکاری میان تهران و اسلام‌آباد است.

تلاش جمهوری اسلامی ایران همواره این بود که رابطه متوازن با هند و پاکستان داشته‌باشد. جمهوری اسلامی ایران از ابتدای انقلاب تاکنون، همزمان هم روابط سیاسی و تجاری خود را با هندوستان ادامه داده است و هم روابط نزدیک امنیتی، سیاسی و تجاری با پاکستان دارد. ایران علاقه‌ای ندارد که سیاست‌های خود را به نفع کشور دیگری قربانی کند. حسن روحانی، رییس‌جمهور اسلامی ایران نیز اخیرا در سفر به هند گفتند که روابط تهران با دهلی نو علیه هیچ کشور دیگری در جهان نیست. همین بی‌طرفی و توازن روابط باعث می‌شود که دیگر کشورها از سیاست خارجی ایران احساس خطر نکنند. اکنون که آقای ظریف در پاکستان هستند، این نکته برای کشورهای دیگر روشن است که رابطه تهران با اسلام‌آباد تهدیدی علیه دهلی نو یا تهدیدی علیه واشنگتن نیست.

هیچ کشوری نباید تمام تخم‌مرغ‌های سیاست خارجی خود را در سبد یک کشور بگذارد و توازن در مناسبات بین‌المللی باید با همه کشورهای جهان رعایت شود. همزمان تهران نیز نباید انتظار داشته‌باشد که اسلام‌آباد تمام روابط اقتصادی، تجاری، نظامی یا امنیتی خود را با کشورهای دیگری که ممکن است مواضع خصمانه‌ای علیه جمهوری اسلامی ایران داشته‌ باشند، قطع کند. این یک انتظار غیرواقع‌بینانه است.

رعایت توازن و تعادل در روابط خارجی، باعث می‌شود که میزان اعتماد در روابط بین‌المللی افزایش پیدا کند، همان‌گونه که شاهد بودیم نسل جدید سیاستمداران در عربستان سعودی، تلاش کردند دیگر کشورهای اسلامی از جمله پاکستان را به موضع‌گیری خصمانه علیه تهران تشویق کنند، اما اجرای این سیاست با شکست مواجه شد و نتیجه‌ای جز سرافکندگی برای پادشاهی سعودی نداشت. نه‌تنها پاکستان، بلکه بسیاری از کشورهای اسلامی دیگر حاضر نشدند به خاطر عربستان روابط‌شان را با تهران قربانی کنند.

بر خلاف تعداد بسیار معدودی از کشورهای کوچک و کم‌اهمیت جهان اسلام، اکثریت کشورهای جهان با وجود روابط حسنه با ریاض، حاضر نشدند که رابطه‌شان را با تهران قربانی رابطه با کشور دیگر کنند. پاکستان در واقع از یک آزمایش دیپلماتیک سخت سربلند بیرون آمد. نباید فراموش کنیم فشارها و مشوق‌های عربستان برای موضع‌گیری خصمانه علیه تهران زمانی ایجاد شد که نواز شریف هنوز نخست‌وزیر این کشور بود و این سیاستمدار پاکستانی سال‌های تبعیدش را پس از کودتای پرویز مشرف، تحت‌الحمایه پادشاهی عربستان و در پایتخت این کشور گذرانده‌بود.

*منبع:روزنامه اعتماد،1396،12،22
**گروه اطلاع رسانی**1893**9131

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال