روابط تهران- دهلی نو روی ریل توسعه -احمدعلی خلیل نژاد*

حسن روحانی رئیس جمهوری کشورمان روز فردا (پنجشنبه) برای سفری سه روزه و به دعوت رسمی نخست وزیر هند وارد این کشور جنوب آسیا می شود.

روحانی در این سفر که در پاسخ به سفر خرداد سال گذشته نارندرا مودی نخست وزیر هند به ایران انجام می شود ابتدا به حیدرآباد در جنوب هند سفر می کند و سپس راهی دهلی نو پایتخت این کشور می شود.
نخست وزیر هند درخرداد سال گذشته پس از 15 سال به ایران سفر کرد و با رهبر معظم انقلاب ،رئیس جمهوری و مقامات عالیرتبه کشورمان دیدار و گفت وگو کرد.
در این سفر 12 سند همکاری اقتصادی، سیاسی و فرهنگی بین دو کشور امضا شد که مهمترین آنها توافقنامه سه جانبه ترانزیتی چابهار، بین ایران، هند و افغانستان در تهران بود.
دیدار با علمای مسلمان حیدرآباد و جنوب هند ، بازدید از مراکز فرهنگی و مذهبی و دیدار با ایرانیان و دانشجویان مقیم از مهمترین برنامه رئیس جمهوری در حیدرآباد است .
مراسم استقبال رسمی و مشترک از روحانی توسط رئیس جمهوری و نخست وزیر هند صح شنبه در دهلی نو برگزار می شود و پس از مذاکرات مشترک هیات های عالیرتبه دو کشور، اسناد و تفاهمنامه های متعدد همکاری در حضور مقامات ارشد ایران و هند مبادله می شود.
دراین سفر تجار و بازرگانان بخش خصوصی دو کشور نشست مشترکی را برای بررسی ظرفیت ها و فرصت های همکاری و توسعه روابط تجاری برگزار می کنند.

**ظرفیت های روابط ایران و هند
تهران و دهلی نو در شرایط جدید و با سیاست نگاه به شرق هند و ایران از ظرفیت های زیادی برای توسعه روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی برخوردارند که در صورت توجه ویژه به آنها دو کشور بیش از پیش می توانند به عنوان شرکای برازنده ای برای هم محسوب شوند.
گسترش همکاری ایران و هند می تواند باعث اتصال شبه قاره و غرب آسیا و فعال شدن کریدور شمال جنوب شود که این اتصال، برای هند، ایران و کشورهای منطقه دستاوردهای عظیمی به همراه خواهد داشت .
با متصل شدن بندر جواهرلعل نهرو و کاندالا در جنوب هند به چابهار و بندرعباس بازاری بیش از 400 میلیون نفر فراروی تجار هندی قرار می گیرد .
به گفته تجار هندی هزینه حمل و نقل و زمان انتقال کالا از طریق کریدور شمال و جنوب به کمتر از یک سوم کاهش می یابد و این امر باعث سود بیشتر تجار و رونق اقتصادی کشورهای منطقه خواهد شد .

**کاهش تحریم و افزایش مناسبات با برجام
روابط ایران و هند پس از برجام و کاهش تحریم ها و محدودیت های بانکی رو به گسترش یافت هرچند که هندی ها در دوران تحریم نیز در برابر فشارهای آمریکا ایستادگی کردند و پس از چین همچنان به عنوان دومین وارد کننده نفت از ایران بودند .
هندی ها پس از برجام برای عقب نماندن از رقبای خود مانند چین، اروپا و دیگر کشورها، تلاش گسترده ای برای سرمایه گذاری در بخش های مختلف درایران ازجمله طرح توسعه بندر چابهار، طرح توسعه میدان گازی فرزاد ب و سرمایه گذاری در زمینه پتروشیمی آغاز کردند و پیشنهاد سرمایه گذاری 20 میلیارد دلاری دراین بخش ها را دادند که تاکنون بنا به دلایلی ازجمله محدودیت های بانکی به کندی پیش می رود.
هم اکنون محدودیت انتقال پول یکی از بزرگترین موانع توسعه اقتصادی روابط دو کشور است که مقامات اقتصادی ایران و هند برای رفع این مشکل پیشنهاد گشایش شعبی از بانک های ایرانی و هندی را مطرح کردند .
بسیاری از بانک های ایرانی مدت هاست که درخواست افتتاح شعبه در شهرهای مختلف هند از جمله دهلی نو را داده اند که در نوبت رسیدگی قرار دارند و به نظر می رسد توجه ویژه به این مسئله باید یکی از مهمترین اولویت های دو طرف باشد.
هند با جمعیتی بیش از یک میلیارد و 200 میلیون نفر وبا داشتن چهارمین اقتصاد بزرگ جهان که در دو دهه گذشته رشدی بالای 5.8 درصد داشته از فرصت های زیادی برای گسترش روابط با ایران برخوردار است.
کارشناسان اقتصادی رشدی 10 درصدی را در سالهای آینده برای هند پیش بینی می کنند که این مهم می تواند این کشور را به یکی از قطب های بزرگ اقتصادی جهان تبدیل کند.
از سوی دیگر هند به دلیل برخورداری از موقعیت ژئوپلتیکی ویژه ازجمله احاطه بر اقیانوس هند و همجواری با کشورهای پاکستان و چین به عنوان بازیگران مهم منطقه و با مساحتی حدود دو برابر ایران از صنعت، اقتصاد و تجارت پویایی برخوردار است .
این کشور که به عنوان بزرگترین دموکراسی جهان مشهور است دارای مجموعه ای از ادیان، مذاهب، نژادها و اندیشه های سیاسی است، با جای دادن 200 میلیون مسلمان که بیش از 30 میلیون آن شیعه هستند، اهمیت دوچندانی برای گسترش روابط برخوردار است .
هند در زمینه فناوری نیز از کشورهای سرآمد درجهان است که می توان با گسترش روابط با این کشور گام مهمی در همکاری علمی و انتقال فناوری برداشت .
** روابط ایران و هند
روابط سه هزار ساله ایران و هند درطول تاریخ سیری نسبتا کم نوسان داشته که یکی از دلایل آن را می توان در ریشه نژادی، فرهنگی دو کشور جستجو کرد.
این روابط پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با سفر مقامات عالی رتبه دو کشور در زمینه های اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی گسترش یافت.
بعضی از صاحب نظران اقتصادی و انرژی معتقدند که با توجه به نیاز روزافزون هند به انرژی بویژه گاز، سفر قریب الوقوع روحانی به دهلی نو می تواند فرصتی مناسب برای احیای مذاکرات گازی میان دو کشور و بررسی احداث خط لوله انتقال گاز ایران به این کشور جنوب آسیا از بستر دریا باشد.
عضویت در جنبش عدم تعهد، سازمان همکاری شانگهای، همکاری در زمینه انرژی و فرهنگی از جمله مواردی است که باعث نزدیکتر شدن روابط دو کشور شده است .
علاوه بر این تشابهات فرهنگی و رواج زبان فارسی به عنوان دومین زبان رسمی هند به مدت هفت قرن ، وجود بیش از یک میلیون نسخه خطی به زبان فارسی و تحصیل چند هزار دانشجوی ایرانی در هند از دیگر عوامل پیوند عمیق بین دو کشور محسوب می شود.
به نظر می رسد جمهوری اسلامی ایران در کنار توجه به گسترش روابط تجاری و اقتصادی با هند باید بیش از پیش به حفظ و ترویج زبان فارسی که در سالهای اخیر رو به افول گذاشته ،توجه ویژه داشته باشند.
بسیاری از صاحب نظران و استادان زبان فارسی در هند برای تقویت این زبان خواستار اعزام استادان زبان فارسی از ایران به این مراکز هستند.
بدون تردید روابط دو کشور بزرگ ایران و هند با سفر رئیس جمهوری کشورمان به دهلی نو و اهتمام مسئولان عالیرتبه دو کشور برای توسعه روابط وارد مرحله جدیدی خواهد شد .
*کارشناس شبه قاره

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال