ایرنا گزارش می دهد؛

بازداشت و مالیات ستانی، دو ابزار دلال زدایی از بازار ارز

تهران - ایرنا - بازداشت اخلالگران بازار ارز و ارسال فهرست خریداران عمده ارز به سازمان مالیاتی و مسدود کردن حساب های آنها، دو روشی است که دستگاه های نظارتی برای کوتاه کردن دست دلالان در پیش گرفته اند.

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، با اینکه بانک مرکزی تلاش داشت فاصله میان نرخ ارز مبادله ای با نرخ ارز آزاد را در یک بستر آرام و متناسب با نرخ تورم کم کند، رشد صعودی نرخ ها از آذرماه آغاز شد و در ماههای دی و بهمن نیز ادامه یافت.
رشد حدود 400 تومانی دلار در دی ماه و 280 تومانی آن از ابتدای ماه بهمن که سبب شده دلار طی حدود 55 روز از کانال 4100 تومانی به محدوده 4900 تومانی برسد، نشان از حرکت دست های پنهان و فعالیت عیان دلالان در بازار ارز دارد که به تکرار بحران ارزی سال 90 و سه برابر شدن قیمت ارز چشم امید دوخته اند.
داستان بسیار ساده است؛ معاملات کاغذی و شبانه در پاساژ افشار یعنی محفل اصلی قیمت گذاری بازار آزاد، انجام «معاملات فردایی» بی آنکه خرید و فروشی انجام شود، استفاده از اشخاص مختلف به عنوان بازوهای ایجاد اخلال در بازار و بالا نگه داشتن قیمت ها و صف کشیدن در مقابل صرافی های منتخب بانک مرکزی برای خرید ارز با نرخ های کمتر و عرضه نکردن آن به بازار، در هفته های گذشته بارها در رسانه ها تکرار شده است.
نکته قابل تامل اینکه همه فعالان ارز که به خوبی یکدیگر را می شناسند و از روش های بالا نگهداشتن قیمت ها نیز خبر دارند، انگشت اتهام را به بازیگر اصلی تامین ارز یعنی بانک مرکزی نشانه می روند و می گویند که تزریق ارز به اندازه کافی انجام نمی شود.
اما نتیجه این محفل های شبانه و تلاش برای بالا نگهداشتن قیمت ها یک چیز است: «کاهش ارزش ریال که در نتیجه آن تر و خشک با هم گرفتار می شوند و سپرده ها و سرمایه های همه سوخت می شود.»
کافی است به خیابان فردوسی که راسته اصلی استقرار صرافی های بانک ها، صرافی های مجاز و حتی غیرمجاز است، سری بزنید و می بینید که در زمان هایی که نوسان در بازار شدت می گیرد، صرافی ها قیمت فروش را از تابلو جمع می کنند و دیگر ارز نمی فروشند و حتی از اعلام نرخ به مشتری هم خودداری می کنند.
در این شرایط آنهایی که به ارز نیاز دارند، مجبور می شوند دست به دامن دلالانی شوند که قیمت ها را بالا نگه داشته اند یا اینکه پشت در صرافی های منتخب بانک مرکزی صف بکشند.
فاصله زمانی 10 صبح تا 12 ظهر که هنوز نرخ ارز مداخله ای مشخص نشده، زمان طلایی دلالان است که با عرضه نکردن ارز به بازار، قیمت ها را بالا ببرند؛ علت اینکه در این زمان نرخ ها مشخص نیست، اختلاف زمانی میان بازار ایران و بازارهای کشورهای دیگر است که هنوز نرخ برابری ارزهای عمده در بازارهای جهانی مشخص نشده است.
پس از اتمام معاملات روزانه و بسته شدن بازار نیز فرصت دوم برای دلالان شکل می گیرد تا با معاملات فردایی قیمت ها را بالا نگه دارند؛ معاملات فردایی دلار که اغلب از سوی دلالان انجام می شود، در زمان هایی که تقاضای عرضه بر بازار فشار می آورد، سبب می شود که با وجود تزریق ارز مورد نیاز به بازار، قیمت ها همچنان بالا بماند.
به همین دلیل از ابتدای بروز نوسان ها در بازار ارز، موضوع دستگیری و برخورد با دلالان نیز از سوی مراجع ذی ربط دنبال شد؛ عباس جعفری دولت آبادی اوایل بهمن ماه جاری از دستگیری 6 نفر از اخلالگران بازار ارز خبر داد و یادآور شد که در بحران ارزی سال 91 نیز در مجموع 40 متهم بازداشت شدند.
امروز (چهارشنبه) نیز پلیس آگاهی تهران بزرگ با هماهنگی بانک مرکزی دور جدید دستگیری اخلالگران بازار ارز را کلید زد که به گفته سردار حسین رحیمی فرمانده نیروی انتظامی تهران بزرگ، در این عملیات 90 نفر از دلالان دستگیر شدند.

** نقش آفرینی 427 صرافی غیرمجاز
در کنار دلالان بازار ارز، وجود 427 صرافی غیرمجاز که بسیاری از آنها در همان چهارراه استانبول مستقر هستند، بر مشکلات بازار افزوده است؛ بسیاری از این صرافی ها با نصب عنوان «با مجوز اتحادیه سکه و صراف تهران» در واحد صنفی خود را بازنگه داشته اند در حالی که چنین اتحادیه ای وجود خارجی ندارد و صرافی های مجاز فعالیت صنفی خود را با عنوان «کانون صرافان ایران» انجام می دهند و برای فعالیت باید از بانک مرکزی مجوز بگیرند.
آمارهای بانک مرکزی از وجود 427 صرافی غیرمجاز حکایت دارد؛ از اواخر دی ماه دور جدید برخورد با صرافی های غیرمجاز با همکاری نیروی انتظامی آغاز شد و تعدادی از این واحدها که در محدوده خیابان فردوسی تهران فعالیت داشتند، پلمپ شدند.
در برخورد امروز نیز نیروی انتظامی 10 صرافی را پلمپ کرد و به 16 صرافی دیگر اخطار داد.

** ضربه مالیاتی اخلالگران
گام سومی که نهادهای ناظر برای بازگرداندن آرامش به بازار داشتند، استفاده از اهرم مالیات بود؛ این شیوه پارسال هم انجام شد؛ سال گذشته فرشاد حیدری معاون نظارت بانک مرکزی از ارسال اسامی 124 معامله گر عمده بازار ارز به سازمان مالیاتی خبر داد تا اگر این افراد در فضای کسب و کار قانونی فعالیت کرده باشند، مالیات درآمد حاصله را بپردازند.
دو روز پیش نیز ولی اله سیف رئیس کل بانک مرکزی فهرستی از معامله گران عمده بازار ارز را به سازمان امور مالیاتی ارسال کرد.
بانک مرکزی به عنوان تامین کننده اصلی بازار ارز، برآورد نیاز عرفی بازار به ارزهای عمده که اغلب با مقاصد درمان، امور دانشجویی و مسافرتی خریداری می شود را در اختیار دارد اما در زمان هایی که بازار با افزایش غیرواقعی تقاضا رو به رو می شود، ردپای دلالان روشن می شود.
شناسایی خریدهای غیرمتعارف از آنجا که هرگونه خرید در سیستم صرافی ها با کد ملی انجام می شود، به راحتی قابل انجام است و از این رو آنگونه که محمدعلی کریمی مدیر روابط عمومی بانک مرکزی گفته است، از ابتدای امسال تا میانه دی ماه امسال نشان می دهد تعداد محدودی از معامله‌گران شامل اشخاص حقیقی و برخی اشخاص حقوقی حجم بالایی از معاملات دلار را انجام داده اند و دلارهایی خریداری کرده اند که بعضاً به چرخه بازنگشته است.
این موضوع را هفته گذشته ولی اله سیف در گفت و گو با ایرنا رسانه ای کرده و به برخی نهادهای عمومی و حاکمیتی که در هفته های اخیر به سرمایه گذاری در بازار ارز روی آورده اند، هشدار داده بود که در صورت ادامه این رفتار با برخوردهای تنبیهی مواجه خواهند شد.
وی این گونه فعالیتها را سوداگرانه و مخرب در فضای اقتصادی کشور توصیف و یادآوری کرد قبل از هرگونه اقدام در این زمینه به محدودیت های اتخاذ شده در بخشنامه سازمان امور مالیاتی در زمینه تراکنش های ارزی توجه کنند تا دچار هزینه های مضاعف مالیاتی نشوند.

*صرافی ها چه می گویند؟
بررسی میدانی بازار ارز نشان می دهد که صرافی های مجاز از وضعیت فعلی حاکم بر بازار گلایه دارند؛ آنها به دنبال یکسان سازی نرخ ارز هستند تا هرگونه فاصله بین نرخ ارز دولتی و ارزش واقعی آن از بین برود و عده ای نتوانند از رانت ناشی از این شکاف استفاده کنند.
یکی از صرافان فعال در حوالی خیابان منوچهری تهران می گوید: دولت بیش از حد در یکسان سازی نرخ ارز تعلل کرده است؛ شاید اگر نرخ ها را طی چند سال گذشته متعادل می کرد، امروز شاهد حضور پررنگ دلال ها در بازار نبودیم.
یک صرافی دیگر که نرخ ها را از روی تابلوی خود جمع کرده است، درباره اینکه چقدر امید دارید با دستگیری دلالان بازار آرام شود، بیان داشت: بسیاری از این دلال ها برای چند نفر خاص کار می کنند؛ با جمع کردن این افراد، کسان دیگری را به کار می گیرند تا راه خود را ادامه دهند.
یکی دیگر از صرافی ها درباره اینکه نقش صرافی های غیرمجاز را در بروز نوسان در بازار چقدر می دانید، می گوید: بسیاری از آنها همکاران قدیمی ما هستند که نتوانسته اند خود را با مقررات بانک مرکزی وفق دهند و مجوز بگیرند؛ البته دست آنها در داد و ستدهای ارزی بازتر از صرافی های مجاز است و نظارتی هم بر آنها نیست.
صرافی دیگری که در محدوده میدان فروسی فعال است و بر خلاف دیگر همکارانش ارز هم می فروشد، می گوید: بانک مرکزی 80 درصد ارز بازار را تامین می کند و بقیه ارز حاصل از پتروشیمی هاست؛ اگر پتروشیمی ها ارز خود را مرتب به بازار تزریق نکنند، نوسان پیش می آید.
وی بر این باور است که تنها راه علاج بازار ارز، شناور شدن قیمت هاست و دولت در نهایت باید این کار را انجام دهند و هرگونه تاخیر در این کار به معنی فشار بیشتر بر اقتصاد ایران، به صرفه شدن واردات و از بین رفتن تولید است.

**افزایش نرخ ارز، سرمایه ها را سوخت می کند
محمدحسین ادیب پژوهشگر حوزه ریسک با بیان اینکه به هر میزانی که ارز گران شود، ارزش سرمایه سپرده گذاران سوخت می شود، در گفت و گو با ایرنا به مردم توصیه کرد: با افزایش نرخ ارز اغوا نشده و به امید سود کوتاه مدت راهی بازار نشوند.
وی با بیان اینکه بسیاری از افراد به امید کسب سود کوتاه مدت این روزها به بازار ارز مراجعه کرده و سبب افزایش قیمت ها در بازار شده اند، گفت: توجه صرف به سود کوتاه مدت بدون توجه به ریسک، نتیجه ای جز ورشکستگی و از دست دادن سرمایه ندارد.
وی توضیح داد: برخی تصور می کنند با خرید ارزهای عمده و با روند افزایشی آن سود می کنند اما در بلندمدت چیزی جز ضرر و زیان عاید آنها نمی شود.
عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی اصفهان با تاکید بر اینکه سرمایه گذار نباید تنها به سود کوتاه مدت و فوری بیاندیشد، گفت: در حالی که عده ای به دنبال کسب سودهای بالای 20 درصد هستند که اقتصاد ایران ظرفیت پرداخت سود بالاتر از هشت درصد را ندارد.
وی گفت: کسانی که این روزها به امید کسب سود روانه بازار ارز می شوند، باید بدانند که آنچه بر سر آن قمار می کنند، نرخ ارز نیست بلکه ثروت آنهاست زیرا به هر میزانی که ارز گران می شود، سپرده آنها بی ارزش خواهد شد.
وی به مردم توصیه کرد که با افزایش اسمی و کاغذی نرخ ارز در هفته های اخیر اغوا نشوند و سرمایه خود را به دلالان بازار نسپارند زیرا در نهایت با کاهش ارزش پول ملی، همه از آن متضرر می شوند.

اخبار اقتصادی ایرنا در تلگرام: IRNAeco@
اقتصام*2025
گزارش: لیلا جودی**انتشاردهنده: فرهاد راستی

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده*
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال