هامشی بر سخنان امروز رییس جمهوری در جشنواره فارابی؛

تقویت انسجام با ادبیات سیاسی مناسب

تهران- ایرنا- استفاده از ادبیاتی غیرسازنده و تخریبگرانه، رویه های غیراخلاقی، توهین سیاسی، تخریب شخصیت افراد، رقبا و ... در جامعه منجر به ترویج نگاه بدبینانه می شود. این درحالی است که بهره گیری از ادبیات سیاسی مناسب به تقویت انسجام و همدلی می انجامد.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، هر زمینه علمی دارای زبان مخصوص خود است، از این رو سیاست نیز از این مساله مستثنی نیست. بهره گیری از زبان و ادبیات سیاسی دارای ظرایف بسیاری است، خاصه آن که جایگاه بیان کننده آن بر میزان اثرگذاری های آن تعیین کننده است.
بر این اساس استفاده بهنگام و صحیح ادبیات سیاسی امری گریزناپذیر است و بی توجهی نسبت به آن خطری بزرگ به حساب می آید.
در همین زمینه حجت الاسلام «حسن روحانی » امروز 24 دی ماه در مراسم اختتامیه نهمین دوره جشنواره بین المللی فارابی گفت: به همه مردم باید احترام گذاشت؛ نباید به هر که خیابان آمد و مطالبه ای داشت، توهین کرد و اتهام بست.
رییس جمهوری همچنین ضرورت به رسمیت شناختن اختلاف فکری و نظری را مورد تاکید قرار داد و اظهار کرد: به تنوع و اختلاف نظر احترام بگذاریم؛ فشار و وحدت ماشینی برای انسجام جامعه خطرناک است.

در این زمینه به ذکر چند نکته می پردازیم؛
1- زبان چارچوب های معنایی را با شرح و تفسیر حوادث و موقعیت ها می سازد. به عبارتی دیگر زبان به مثابه ابزاری است که بخشی مهمی از کنش ورزی سیاسی را متجلی می سازد. بنابراین زبان سیاسی می تواند نماد گفتمان ، رویکرد و نگرش های سیاسی باشد. پس واژه گزینی های مناسب و متناسب امری گریز ناپذیر به حساب می آید. بنابر این کنشگران سیاسی سعی می کنند آن را به مثابه سرمایه ای ببینند که در خرج کردن آن دقت کنند.
امروز با گسترش رسانه ها و نشت سریع اخبار و بسامد آن، دقت در بیان و گزینش درست کلام نسبت به گذشته بسیار بیشتر شده است. پس دیگر نمی توان با بهره گیری از ادبیاتی چند پهلو، سخنانی طعنه آمیز به میان آورد و دست به تخریب دیگران زد.

2- یکی از مباحثی که در عرصه اجتماعی و سیاسی مطرح می شود، نقد و معیارهای آن است. این که برای طرد رقیب از ابزار تهمت و تخریب استفاده شود، عملی بر خلاف موازین شرع و قانون است. با این حال هراز چندگاهی در عرصه رسانه ای، اجتماعی و سیاسی شاهد بی اخلاقی هایی هستیم که نمی توان توجیهی برای آن داشت.
فرو غلتیدن به تخریب گری، آسیب های بزرگی را متوجه جامعه می کند. بنابر این رها کردن متن و پرداختن به حاشیه ها نمی تواند برای کشور مفید به فایده باشد. هر چند به نظر می رسد بهره بردن از ادبیات توهین آمیز ریشه در ذهنیت غیراصیل دارد و به عوام گرایی می انجامد.
براین اساس استفاده از ادبیاتی غیرسازنده و تخریبگرانه، رویه های غیراخلاقی، توهین سیاسی، تخریب شخصیت افراد، رقبا و ... در جامعه منجر به ترویج نگاه بدبینانه شده و تبدیل به هنجار می شود. همین امر حتی به پرخاشگری و تندی نسبت به دیگری می انجامد و آستانه تحمل در اجتماع را کاهش می دهد.
بنابراین اگر گروه های مرجع اجتماعی به این نکته توجه کنند که اخلاق مقدمه سیاست و پیش درآمد آن به شمار می آید و سیاست نه تنها راه رسیدن به قدرت بلکه وسیله تحقق و اجرای فضایل اخلاقی است، شاید کمتر شاهد استفاده از ادبیاتی توهین آمیز باشیم.

3- برخی کارشناسان معتقدند زبان و رفتارهای توهین آمیز ریشه در سویه های عوام فریبانه دارد که برخی با آشکارسازی و عرضه خود به دیدگان و افکار به نام مردم سخن می گویند، خود را به مثابه سخنگوی مردم می دانند و همه کارهای خود را به عنوان اموری در راستای خواست مردم برمی شمرند.
هر چند شاید هدف کسانی که چنین سخنانی را بر زبان می رانند عمدی نباشد و گاهی به طور سهوی چنین سخنانی به میان آید اما بازخورد و اثرات که در عرصه اجتماعی ایجاد می کند مخرب است.

4- بهره بردن از ادبیات متناقض در ادبیات سیاسی، نیز گاهی ریشه در اولویت گرفتن منافع گروهی و حزبی دارد. از این رو نگاه واقع گرایانه در عرصه سیاسی، توجه به قواعد بازی در میدان سیاست و مدنظر قرار دادن خط قرمزهای شرعی و عرفی می تواند به مثابه بازدارنده هایی باشد که نقش کنترل کننده ادبیات سیاسی پرخاشگرانه را ایفا کند.
پربیراه نیست که زبان سیاست نه تنها می تواند از تضادهای اجتماعی بکاهد بلکه همزمان می تواند بر فراختر کردن شکاف ها افزوده و گسل های اجتماعی و سیاسی را وسعت دهد.

پژوهشم**458**1601** خبرنگار: محمد ستاری** انتشار: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال