تحریم های تازه و تقلای ترامپ در تخطی از توافق هسته ای

تهران- ایرنا- رییس جمهوری آمریکا در یک سال گذشته کوشیده است تا ناکامی خروج از برجام را از طریق وضع تحریم های مکرر علیه ایران و تخطی از اهداف و محتوای توافق هسته ای جبران کند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، «دونالد ترامپ» رییس جمهوری آمریکا شامگاه دیروز بیست و دوم دی ماه پس از کش و قوس های فراوان و برای بار سوم تن به امضای حکم تعلیق تحریم های هسته ای ایران داد.
رییس جمهوری آمریکا سه ماه پیش با خودداری از تایید تعلیق تحریم های هسته ای، کوشید مسوولیت تصمیم گیری درباره برجام را بر دوش کنگره بیاندازد اما با پایان موعد شصت روزه اعلام نظر و ابتکار عمل کنگره، بار دیگر ترامپ موظف شد تا به رغم لفاظی های پیشین برجام را تایید کند.
آنچه طی سه ماه گذشته در فضای سیاسی آمریکا و بین قانونگذاران و ساکنان کاخ سفید رخ داد نوعی پاسکاری مسوولیت در زمینه تایید یا رد برجام بود. به عبارتی هم دولت و هم کنگره آمریکا با اکثریت جمهوریخواه حاضر نشدند هزینه های خروج ایالات متحده از توافق هسته ای را متقبل شوند.
در کنار مخالفت افکارعمومی و بسیاری از نخبگان سیاسی آمریکا با لغو توافق هسته ای و همچنین فشار کشورهای اروپایی، چین و روسیه بر ترامپ برای پایبندی به توافقات بین المللی، متن حقوقی برجام نیز خود از عواملی بوده که نقشی بازدارنده در برابر اقدامات مخرب رییس جمهوری آمریکا داشته است؛ متنی که تنظیم آن با توجه به پافشاری، هوشمندی و دقت نظر تیم دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران و در راس آن وزیر امور خارجه سبب پیچیدگی و طولانی شدن مذاکرات هسته ای شد.
در مذاکرات هسته ای ایران و 5+1 که پس از روی کارآمدن دولت یازدهم، حدفاصل مهرماه 92 تا تیر 94 جریان داشت هیات دیپلماتیک ایران کوشید توافقی به نگارش درآید که ضمن تامین حقوق و مطالبات جمهوری اسلامی ایران، با رویکردی آینده نگرانه و منطقی مانع از زیاده خواهی احتمالی هر یک از طرفین توافق گردد. با این حال رییس جمهوری آمریکا از زمان ورود به کاخ سفید تلاشی بی وقفه و در عین حال غیرمتعارف و تعجب برانگیز را برای ویران کردن پایه های توافق هسته ای به کار بسته است.
در آستانه اعلام نظر دیشب ترامپ درباره برجام بود که وزارت خزانه داری آمریکا تحریم های تازه ای را علیه جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد؛ تحریم هایی که چند شخص و نهاد از جمله ریاست قوه قضاییه، شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی ایران، زندان رجایی ‌شهر و ... را هدف قرار داده است.
تحریم های اخیر و نسخه های پیشین آن که به بهانه تهدیدزایی اقدامات مشروع دفاعی جمهوری اسلامی ایران از سوی آمریکا وضع شده، نمود صریح تداوم و تشدید سیاست های خصمانه واشنگتن بوده است چنانکه از دید برخی صاحبنظران، کاخ سفید با حمایت تندروهای این کشور در سنا و مجلس نمایندگان آمریکا در شرایط کنونی نیز از فلسفه برجام عبور کرده و کوشیده ناکامی در بازگرداندن تحریم های هسته ای را با دیگر اقدامات خصمانه جبران کند.
همزمان با تصویب قانون موسوم به «مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها» که اواسط تابستان سال جاری در کنگره آمریکا صورت گرفت و سه کشور ایران، کره شمالی و روسیه را هدف تحریم هایی تازه قرار داد، «سیدعباس عراقچی» معاون وزیر امور خارجه و رییس ستاد پیگیری اجرای برجام از نقض برخی مفاد و بندهای توافق هسته ای خبر داد، از جمله بندهای 26، 28 و 29 برجام که به گفته عراقچی پس از امضای ترامپ پای مصوبه مذکور کنگره، آشکارا نادیده انگاشته شد.
بند بیست و ششم برجام تصریح می دارد که دولت واشنگتن موظف است تا نهایت تلاش خود را به کار گیرد تا توافق هسته ای و اجرای آن تداوم یابد و جمهوری اسلامی ایران از فرایند لغو تحریم های مشخص شده در توافق بهره مند گردد.
بر اساس همین بند و در چارچوب اختیارات قانونی رییس جمهوری و کنگره، حتی در صورت بروز اختلاف بین طرف های برجام تا زمان مشخص شدن نتیجه حل و فصل این اختلافات، هرگونه اقدام مقامات آمریکایی برای بازگرداندن تحریم های پیشین یا اعمال تحریم های جدید ممنوع اعلام شده است. همچنین تصریح شده در صورت وضع تحریم های تازه یا بازگرداندن تحریم های پیشین، ایران می تواند این اقدام را به منزله مبنایی برای توقف کلی یا جزیی اجرای تعهدات خود به شمار آورد.
بر اساس بند بیست و هشتم، مقامات کشورهای طرف توافق هسته ای ایران و 1+5 موظفند این توافق را با حسن نیت و در فضایی سازنده و نیز بر مبنای احترام متقابل اجرا کنند و از هرگونه اقدام مغایر با متن صریح، روح و اهداف برجام بپرهیزند. در این بند حتی موضع گیری های عمومی طرف های توافق علیه برجام در حکم نقض غرض فلسفه توافق اعلام شده است.
بند بیست و نهم نیز تاکید دارد هرگونه اخلالگری مستقیم یا غیرمستقیم در فرایند عادی سازی تجارت و روابط اقتصادی با ایران ممنوع بوده و به منزله نقض تعهد خواهد بود.
ترامپ به عنوان چهره ای که عملا بی اعتقادی و خصومت خود را با برجام علنی ساخته، برخلاف نص توافق هسته ای در جهت متضاد با حسن نیت و احترام متقابل گام برداشته و از همه اختیارات خود برای خروج از توافق سود جسته است.
رییس جمهوری آمریکا ضمن زیر پا گذاشتن تعهدات این کشور در بند بیست و ششم و بیست و هشتم، با اعمال فشار بر شرکت های آمریکایی و دیگر کشورها اصلی ترین موانع را پیش روی عادی سازی روابط تجاری و مالی جمهوری اسلامی ایران قرار داده است.
وضع تحریم های تازه نیز در عمل بیان تداوم دشمنی رهبران کاخ سفید با ایران و توافق هسته ای است که مشخصا به واسطه استیصال ترامپ و همراهانش به تایید مجدد رسیده اما تمامی محتوا و اهداف برجام را آماج انواع حملات قرار داده و آشکارا بخش قابل توجهی از آن را نادیده گرفته است.

پژوهشم** 9402**9279**خبرنگار: لیلا واحدی** انتشار: سیدمحمد موسی کاظمی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید

انتهای پیام /*

باشگاه مخاطبان ایرنا

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال