واشنگتن-اسلام آباد روی خط تنش

تهران- ایرنا- در حالی که پاکستان از گذشته تاکنون مهمترین شریک آمریکا در منطقه به ویژه در زمینه مقابله با تروریسم به شمار می رود اما بتازگی انتظارات بیش از حد «دونالد ترامپ»، موجب تنش در روابط دو کشور و بروز جنگ لفظی تند میان آن ها شده است.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، رئیس جمهوری آمریکا در یکی از نخستین اقدامات خود در سال 2018 توئیتی را در مورد یکی از متحدان دیرین خود در آسیا منتشر کرد که با واکنش های گوناگونی روبرو شد.
ترامپ در مورد پاکستان پیامی را با این مضمون منتشر کرد: «ایالات متحده با رویه ای احمقانه در 15 سال گذشته 33 میلیارد دلار به پاکستان کمک کرد، در مقابل آن ها با این تصور که رهبران آمریکا نادان هستند اقدامی به جز دروغ و فریب انجام ندادند. پاکستانی ها به تروریست‌ هایی پناه می دهند که ما در افغانستان در تعقیب آن ها هستیم. آن ها کمک چندانی نمی کنند؛ دیگر کافی است.
با اینکه اسلام آباد در دوره های گذشته رابطه نزدیکی با واشنگتن داشت و به نوعی شریک استراتژیک آمریکا به شمار می رفت اما از ابتدای ریاست جمهوری ترامپ شرایط تغییر کرد
ترامپ در چند مرحله انتقادات تندی را خطاب به مقام های پاکستان بیان کرد و آن ها را به کم کاری در مقابله با تروریست ها متهم ساخت و اوج این انتقادها نخستین پیام ترامپ در سال 2018 بود که موجب بروز تنش و تحلیل های گوناگونی شد.

**جنگ لفظی واشنگتن- اسلام آباد
رئیس جمهوری آمریکا حتی پاکستان را عامل برخی بی ثباتی ها و رشد تروریسم در جنوب شرق آسیا می داند. چند ماه قبل هم که راهبرد آمریکا در مورد شرق آسیا اعلام شد، واشنگتن خواستار همکاری واقعی اسلام آباد برای مقابله با تروریسم شد.
«مایک پنس» معاون رئیس جمهوری آمریکا هم دسامبر سال 2017 (آذرماه گذشته ) در بازدید از بزرگترین پایگاه نظامی ایالات متحده در افغانستان اعلام کرد: ترامپ پاکستان را در وضعیت هشدار قرار داده است.
تارنمای شبکه تلویزیونی «ان.دی.تی وی» در گزارشی از اعلام وضعیت هشدار برای پاکستان در ایالات متحده خبر داد و به نقل از کاخ سفید، پاکستان را به اتخاذ بازی دوگانه متهم کرد. کاخ سفید اعلام داشت به زودی برای فشار بر پاکستان اقدامات بیشتری را انجام می دهد.
سخنگوی کاخ سفید نیز با بیان اینکه پاکستان باید اقدامات بیشتری را انجام دهد تا از کمک های مالی کاخ سفید بهره ببرد، افزود: ما از پاکستان می خواهیم که در زمینه مقابله با تروریسم رویکرد تازه ای را در پیش بگیرد.
نیکی هیلی نماینده آمریکا در سازمان ملل با بیان کاهش کمک های آمریکا به پاکستان ابراز کرد: پاکستان دوگانه عمل می کند یک بار با ما کار می کنند و از سوی دیگر به تروریست هایی پناه می دهند که در افغانستان به نیروهای آمریکایی حمله می کنند.
روزنامه «ایندیپندنت» نوشت در یکی از نخستین اقدام ها در پی رویکرد ترامپ، هیلی اعلام کرد که آمریکا کمک 225 میلیون دلاری خود به اسلام آباد را انجام نمی دهد. وی گفت: دلایل واضحی برای توقف پرداخت های آمریکا وجود داشته است.
در واکنش به سخنان نماینده آمریکا در سازمان ملل، «ملیحه لدهی» سفیر پاکستان در سازمان ملل هم عنوان داشت که اسلام آباد بزرگترین عملیات ها علیه تروریسم را انجام و تلفات بسیاری داده است.
وی گفت: اگر از این اقدامات قدردانی نشود ما می توانیم در همکاری های خود بازبینی کنیم.
بنا به اعلام شبکه تلویزیونی «الجزیره»، وزیر دفاع پاکستان نیز در پیامی توئیتری به ترامپ این گونه پاسخ داد که پاکستان برای 16 سال متحدی بود که زمین، آسمان و پایگاه های نظامی و همکاری اطلاعاتی را برای نابودی القاعده، رایگان در اختیار ایالات متحده قرار داد. اما آن ها چیزی جز پرخاش و بی اعتمادی نداده اند. آن ها از معبرهایی که تروریست ها از آن برای عبور و کشتن پاکستانی استفاده کرده اند، چشم پوشی می کنند.
«خواجه آصف» وزیر امور خارجه پاکستان هم عنوان داشت به زودی به توییت ترامپ پاسخ خواهد داد و به دنیا حقیقت و تفاوت بین واقعیت و خیال را نشان می دهد.
خبرگزاری «رویترز» اعلام کرد : کمیته امنیت ملی پاکستان پس از تحولات چند روز اخیر تشکیل جلسه داد و در بیانیه ای آورد: اظهارات و تفسیرهای اخیر رهبران آمریکا غیرقابل درک است زیرا کاملا بر خلاف واقعیت هستند و اعتماد میان دو کشور را که در طول نسل ها ایجاد شد، هدف گرفته است.

**واکنش متفاوت همسایگان بزرگ پاکستان
رسانه های هندی از سخنان و رویکرد جدید ترامپ در مورد رقیب سیاسی خود استقبال و آن را مثبت ارزیابی کردند اما در مقابل چین واکنش متفاوتی نشان داد. پکن عملکرد پاکستان را قابل دفاع دانست و از افزایش همکاری های خود با این کشور سخن گفت.
تارنمای روزنامه «اکونومیک تایمز» هند رویکرد دونالد ترامپ در مورد پاکستان را واقع گرایانه تر از رهبران پیشین آمریکا توصیف کرد.
دیگر رسانه خرسند از این شرایط شبکه تلویزیونی ان.دی.تی.وی هند است که در توجیه این شرایط نوشت: در سال 2011 اسامه بن لادن رهبر القاعده در پاکستان به دست نیروهای آمریکایی کشته شد؛ در سال 2016 هم پهپادهای آمریکایی ملا منصور رهبر طالبان را در همین کشور هدف قرار دادند.
اما واکنش چین به این تحولات متفاوت بود. شبکه تلویزیونی «سی.ان.بی.سی» در گزارشی آورد : تنش در روابط آمریکا و پاکستان باعث تقویت ارتباط پکن و اسلام آباد خواهد شد. یکی از مهمترین نشانه های بروز چنین شرایطی آن است که تنها 24 ساعت پس از اقدام ترامپ، بانک مرکزی پاکستان دلار را از چرخه تجارت و سرمایه گذاری خود با چین خارج و اعلام کرد یوآن را جایگزین این ارز می کند.
همزمان با این اقدام سخنگوی وزارت امور خارجه چین نیز با دفاع از خط مشی ها و سابقه اقدامات ضد تروریستی اسلام آباد، عنوان داشت که جامعه بین المللی فداکاری ها و عملکرد اسلام آباد را شاهد بوده است.
این شبکه آمریکایی با بیان اینکه چین از گذشته خواستار همکاری بیشتر و نزدیکی با پاکستان بود، افزود: پکن همیشه نگاه دقیقی به روابط پاکستان و آمریکا داشته و اکنون نیز به دنبال تحکیم روابط خود با اسلام آباد است تا بتواند سرمایه گذاری های موفقی را در زمینه بهره برداری از منافع ژئوپلتیکی ابتکار جاده ابریشم کسب کند. یکی از مهمترین سرمایه گذاری های چین به ارزش حدود 60 میلیارد دلار در حوزه های دریایی و زمینی پاکستان برنامه ریزی و آغاز شده است.
در این زمینه روزنامه دولتی «گلوبال تایمز» چین نیز اعلام کرد چین و پاکستان از مشارکت راهبردی در همکاری های دوجانبه استقبال می کنند. پکن بدون تردید اسلام آباد را رها نمی کند.

**شکنندگی روابط در آینده
تحلیلگران مسائل منطقه اعتقاد دارند همانگونه که وزیر امور خارجه پاکستان اعلام کرد همکاری این کشور با آمریکا ادامه می یابد. واشنگتن به همکاری اسلام آباد برای رفع نگرانی ها در مورد افغانستان و ایران نیاز دارد. از این رو رسانه های آمریکایی درصدد توجیه و ترجمه پیام ترامپ بر خواهند آمد.
تارنمای الجزیره نیز توئیت ترامپ را باعث تشدید جنگ لفظی دوطرف دانست و نوشت: وزیر امور خارجه پاکستان اعتقاد دارد ترامپ در تلاش است پاکستان را به خاطر شکست سیاست های آمریکا در افغانستان سرزنش کند.
وی گفت «ما به آمریکا اعلام کرده ایم که بیشتر از این نمی توانیم اقدامی انجام دهیم. برای ما واژه «کافی است» ترامپ، هیچ اهمیتی ندارد».
تحلیلگران اعتقاد دارند روزهای تاریکی در روابط دو کشور پیش رو خواهند بود. «زاهد حسین» تحلیلگر امنیتی در پاکستان اعتقاد دارد: مدت زمانی است که تنش در روابط دو کشور ایجاد شده و آن ها به دشمن تبدیل شده اند. ناراحتی آمریکا به علت نداشتن دستاورد و نبود ثبات در افغانستان پس از 16 سال جنگ است.
« مایکل کوگلمن» از کارشناسان اندیشکده ویلسون در واشنگتن هم ضمن غیردیپلماتیک خواندن توئیت ترامپ در تحلیل شرایط ابراز داشت: اظهارات تند به معنای اتخاذ سیاست های تند در آینده است که یکی از آن ها کاهش چشمگیر کمک های نظامی می تواند باشد. در هر صورت روابط دو کشور در یک مسیر بسیار ناهموار در حال حرکت است. آمریکا خواسته های بیشتری دارد و پاکستان می گوید در حد توان خود اقدام کرده است. چنین شرایطی روابط را در مسیر برخورد قرار می دهد.
به اعتقاد تحلیلگران، به نظر نمی رسد که روابط دو کشور به طور کامل قطع شود زیرا هر دو منافعی را از آن کسب می کنند اما روزهای تاریکی در پیش خواهد بود.

پژوهشم**9130**1601** خبرنگار: حسین عباسی نسب **انتشار: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearch همراه شوید.

انتهای پیام /*

باشگاه مخاطبان ایرنا

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال