بررسی مطبوعات؛

ناخرسندی عربستان از نفوذ منطقه ای ایران

تهران- ایرنا- روزنامه های امروز ضمن اشاره به استعفای سعد حریری و حمله موشکی انصارالله یمن به فرودگاه ملک خالد ریاض؛ رفتارهای منطقه ای ولیعهد جدید عربستان را در این زمینه، واکنشی به افزایش قدرت و نفوذ ایران در منطقه توصیف کردند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، رفتارهای جدید سعودی ها در منطقه، راهپیمایی شکوهمند شیعیان جهان در اربعین حسینی و توقیف دو روزه روزنامه کیهان، از محورهای خبری و تحلیلی در روزنامه های امروز شنبه 20 آبان ماه 1396 بود.

** ارزیابی سیاست جدید عربستان در منطقه
به دنبال استعفای سعد حریری از سمت نخست وزیری لبنان در خاک عربستان سعودی و بالا گرفتن زمزمه ها پیرامون حمله احتمالی عربستان و رژیم صهیونیستی به لبنان برای رویارویی با حزب الله، روزنامه ها به ارائه گزارش ها و تحلیل هایی در خصوص رویکرد تازه عربستان در منطقه و در قبال ایران پرداختند.
روزنامه «ایران» در یادداشتی با عنوان «بازی تازه عربستان در جهان عرب»، نوشت: چگونگی و عمق تلاش‌های ریاض در فضای جدید مناسبات بین‌المللی در منطقه تابع مؤلفه‌ای به نام افزایش نفوذ ایران در حوزه‌های امنیتی و ژئوپلیتیکی عربستان پس از انقلاب‌های عربی است. «گستردگی حضور ایران» و «اهمیت همه جانبه مناطق تحت نفوذ تهران برای ریاض» دو عنصر تأثیرگذار جهت نوع تعامل سعودی‌ ها در این مناطق و حتی مقابله به مثل در سایر مناطق است و می‌توان ادعا کرد، عمده تناسب‌سازی ریاض با وجود ایجاد تنش‌های سیاسی در داخل و مرزهای عربستان، معطوف به این مورد است.
ایران افزود: در شرایط فعلی شاید بتوان مهم‌ترین جغرافیای مورد اهتمام ریاض را لبنان دانست که فعلاً خود را در قالب حذف یا حداقل تضعیف حزب‌الله از صحنه بازیگری و تأثیرگذاری معادلات این کشور و حتی منطقه نشان می‌دهد تا جایی که می‌توان یکی از دلایل مجبور ساختن سعد حریری برای استعفا از نخست‌وزیری این کشور، از سوی سعودی‌ها را عدم موفقیت وی در تحقق اهداف مورد انتظار ریاض یعنی مهار نفوذ ایران و تضعیف حزب‌الله تفسیر کرد.
روزنامه «اعتماد» هم در یادداشتی با عنوان «ضرورت گفت‌وگوی داخلی دربرابر تهدید خارجی»، نوشت: با شکست داعش در عراق و سوریه از طرفی و لغو تجزیه کردستان عراق از سوی دیگر ایران در موقعیت کم‌نظیر تاریخی در منطقه قرار گرفته است و بر همین اساس می‌توان تحولات جدید خاورمیانه را مورد ارزیابی قرار داد. رژیم سعودی رشته‌های خود را پنبه می‌بیند و اسراییل احساس می‌کند دیگر هیولایی مثل داعش وجود ندارد که ملت‌های منطقه را به خود مشغول کند. ماجرای استعفای نخست‌وزیر لبنان یک بحران تحمیلی است تا غرب آسیا دوره‌ای از آرامش و ثبات را تجربه نکند. در این میان کاملا روشن است که دشمنان و رقیبان ایران به ‌شدت عصبانی هستند و گاهی تعادل معمول خود را از دست می‌دهند و این احتمال وجود دارد که خیره‌سری کنند و ماجرایی بیافرینند.
اعتماد در ادامه با طرح این سوال که با این اوصاف ایران چگونه می ‌تواند از دام بلا برهد و توطئه‌های بدخواهان منطقه ‌ای و فرا منطقه ‌ای را با شکست کامل روبه ‌رو سازد؟، اضافه کرد: بهترین گزینه برای کشور مستقلی چون ایران که به هیچ ابرقدرتی باج نمی‌دهد این است که روی پای خود بایستد و با تکیه به ظرفیت‌های خود بر توان و قدرت و استحکام ملی بیفزاید و طمع بیگانگان را برکند.
به نوشته اعتماد، ما برای همدلی و وحدت و ثبات داخلی هیچ کم نداریم و می‌توانیم از طریق تفاهم و تعارف درونزا رکورد جدیدی در مناسبات سیاسی بین همه اقشار جامعه برسیم. اگر امکان گفت‌وگو میان ایران با ٦ قدرت جهانی وجود دارد و می‌توان یک بازی باخت –باخت را به بازی برد –برد تبدیل کرد مسلما این امکان در داخل کشور بیشتر است و با تن دادن به گفت‌وگو و لوازم و ضروریات آن بر اقتدار کشور افزود.
روزنامه «آرمان» هم در یادداشتی با عنوان «عمق استراتژیک ایران و سیاست وارونه عربستان»، نوشت: عربستانی‌ها از راهبرد عمق استراتژیک جمهوری اسلامی ایران تقلید وارونه می‌کنند. هرجا ایران حضور دارد، توام با ثبات و مقابله با تروریسم و آفاتی است که آمریکا و متحدانش در منطقه‌ ایجاد می‌کنند. ولی عربستانی‌ها تلقی وارونه‌ای از آن دارند و سعی می‌کنند با استفاده از نفوذ پولی و برخی مناسبات مالی و اقتصادی عمدتا فاسد با مقامات سیاسی منطقه عمق استراتژیکی برای خودشان تعیین کنند، اما آنها برخلاف رویکرد مثبت و ثبات‌زای ایران بیشتر به‌دنبال بی‌ثبات‌سازی هستند و موضوع لبنان در این رابطه قابل تامل است.
آرمان افزود: درست در ایامی که حضور قدرتمند و توام با دعوت ایران در منطقه در سوریه، لبنان و عراق باعث شد که بزرگ‌ترین جریان تروریستی سالیان اخیر، یعنی داعش با شکست مواجه شود، ما می‌بینیم که عربستانی‌ها الان سعی می‌کنند شرایطی منفی را به لبنان تحمیل کنند تا با ناآرام ساختن لبنان به‌نوعی جمهوری اسلامی ایران و متحدان آن را تحت فشار قرار دهند.
روزنامه «شرق» نیز در گزارش نخست خود با عنوان «نه جنگ نه صلح» سخنان «امانوئل مکرون» رییس جمهوری فرانسه درباره ایران در عربستان سعودی را بازتاب داد و به نقل از وی نوشت: مواضع سعودی درباره ایران بسیار تند است.
روزنامه «همدلی» هم در تحلیلی با عنوان «لبنان، گوشت قربانی سعودی ‌ها»، آورد: پس از حمله موشکی انصارالله یمن به فرودگاه ملک خالد ریاض در شنبه، 13 آبان، تنش میان ایران و عربستان به طرز غیرمنتظره‌ای بالا گرفته است. عربستان چنین حمله‌ای را اعلام جنگ ایران علیه خودش عنوان کرد و حق اقدام «تلافی‌جویانه» را برای خود محفوظ دانسته است. این در حالی است که ایران ارسال به موشک یمن را غیرممکن دانسته و هرگونه دست داشتن در این عملیات را رد کرده است.
این روزنامه افزود: در اتفاقی موازی، سعد حریری نیز همان روز در ریاض از نخست‌وزیری لبنان استعفا داد. او در بیانیه خود اتهاماتی علیه ایران و حزب‌الله بیان کرد. ایران و حزب‌الله در مقابل، چنین استعفایی را ناشی از فشار سعودی‌ها دانستند. استعفای حریری سوخت لازم برای حمله عربستان به حزب‌الله را فراهم کرد.
همدلی اضافه کرد: حال بسیاری از کارشناسان از این می‌گویند که با بسته شدن پرونده داعش در منطقه و تثبیت قدرت ایران در منطقه، عربستان با همکاری اسرائیل در حال ایجاد جبهه‌ای جدید علیه ایران، این‌بار در لبنان است. اقداماتی که گویا چندان باب میل اروپا و حتی آمریکا – این متحد بزرگ عربستان و اسرائیل در منطقه – نیست.
در این میان روزنامه «جوان» سخنان روز چهارشنبه «حسن روحانی» رییس جمهوری در جلسه هیات دولت خطاب به سران آل ‌سعود را در یکی از عنوان های خبری نخست خود برجسته کرد و به نقل از وی نوشت: «شاخ قلدرتر از شما را شکستیم، شما که چیزی نیستید»
این روزنامه افزود: این عبارت بخشی از مواضع صریح دکتر روحانی رئیس‌جمهور کشورمان در واکنش به مواضع ضدایرانی سران آل‌سعود بود که روز چهارشنبه در جلسه هیئت دولت بیان شد.

** نگاه روزنامه ها به راهپیمایی اربعین حسینی
راهپیمایی میلیونی شیعیان جهان در اربعین حسینی، در روزنامه های امروز مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت.
روزنامه ایران در یادداشتی با عنوان «راهپیمایی اربعین؛ جلوه‌گاه وحدت احسان و حماسه»، نوشت: رنگین کمان دل انگیزی که پرتو خورشید حسینی، اربعین هرسال، درخشانتر از سال پیش، در مسیر کربلا می‌آفریند، پدیده بی‌نظیر جامعه بشری در زمان ماست. هیچ جای دیگر جهان نداریم که بیش از بیست میلیون نفر از کشورهای مختلف، هرسال در زمان واحد، با احساسی مشترک، اینچنین پرشور و در هم تنیده، همگام مسیری واحد شوند و هریک به زبان خود، سرودی در این حماسه عظیم انسانی بسرایند و در یک نمایش چند میلیونی، در جغرافیای این دشت کوچک، تاریخ 14 قرن پیش را بازخوانی کنند.
این روزنامه افزود: اربعین، جلوه گاه وحدت، با مغناطیس حسینی است. وحدتی که تنوع‌نژاد و زبان و تفاوت سلیقه سیاسی را هضم می‌کند و نه فقط آشنایان، که ناآشناها را هم گرد هم می‌آورد و پیوند می‌دهد. در این مدار همبستگی، کانون وحدت، حسین بن علی است و شعار وحدت بخش، حماسه مظلومیت و حق‌جویی و ستم ستیزی اوست.
روزنامه شرق هم سخنان رییس ‌جمهوری درباره راهپیمایی اربعین، در جلسه هیات دولت را برجسته کرد و به نقل از وی در عنوان خبری نوشت: «حضور‌ میلیونی در اربعین پیام جدی به توطئه در منطقه است»
این روزنامه به نقل از روحانی افزود: «در روز اربعین جمعیت چند‌میلیون‌ نفری که شاید اجتماع چنین جمعیتی در تاریخ کم‌نظیر و بی‌نظیر باشد، با شکوه و عظمت فراوان برای احترام به سالار شهیدان در کربلا جمع می‌شوند و این در حقیقت احترام به آزادی، آزادگی، ‌ایثار و راه شهادت است. از دولت و ملت عراق، به‌خاطر میهمان‌نوازی‌شان در این ایام صمیمانه تشکر می‌کنم و از ملت بزرگ ایران نیز به‌خاطر اهمیتی که برای این روز قائل هستند، سپاسگزارم. ملت ایران نشان دادند که عاشق اهل بیت(ع) هستند و این عشق نجات‌دهنده و هدایتگر است».
روزنامه «شهروند» نیز از خدمت ‌رسانی هلال ایران در اربعین حسینی (ع) گزارش داد و نوشت: اربعین امسال بیشتر از هر زمان دیگری حضور فعال هلال ‌احمر به چشم همه آمد. درمانگاه‌ ها با تمام توان به زائران خدمات مختلفی را ارایه می‌دادند و مسئولان و داوطلبان این جمعیت در لحظه‌لحظه این مراسم پرشکوه هرساله حضور داشتند. این مراسم به اتمام رسیده است و زائران درحال برگشت به ایران هستند و خدمات جمعیت هلال‌احمر اما هنوز هم ادامه دارد. براساس آخرین آمار اعلام ‌شده به بیش از ٥٨‌هزار تن از هموطنان در مرزهای منتهی به کشور عراق امدادرسانی شده است.
روزنامه «رسالت» هم سخنان «حسن رحیم ‌پورازغدی» عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، درباره حضور ملیت‌ های مختلف در حماسه اربعین، در جمع زائران حسینی را بازتاب داد و به نقل از وی نوشت: حضور ملیت‌های مختلف در حماسه اربعین جلوه‌ای از بیداری اسلامی است. امام حسین علیه‌السلام بود که بعد از هشت سال جنگ و صدها هزار قربانی توانست میان ایران و عراق این محبت و علاقه را ایجاد کند. خادمی زائران امام حسین علیه‌السلام یک افتخار بزرگ برای آنهاست، این مردم کم‌نظیر بوده و به نظر بنده در این مورد از ملت ایران نیز مهمان ‌پذیرتر و فداکارتر هستند.

** تحلیل ها از توقیف دو روزه کیهان
توقیف دو روزه روزنامه «کیهان» به دلیل تیتری تحت عنوان «شلیک موشک انصارالله به ریاض هدف بعدی، دوبی» که شورای امنیت ملی آن را نافی امنیت ملی ایران دانسته است، امروز مورد انتقاد روزنامه های منتسب به طیف اصولگرا قرار گرفت.
روزنامه «سیاست روز» در سرمقاله خود با عنوان «امنیت ملی و دشمنی ‌های آل ‌سعود»، نوشت: اکنون آل‌ سعود، در حال تخریب و تضعیف امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران است، رفتار، سخنان و مواضعی که از سوی مقامات این رژیم علیه ایران اتخاذ می‌ شود، تهدید آمیز، جنگ‌ طلبانه و گستاخانه است. این رژیم نزدیک به 3 سال است که به یمن حمله نظامی‌کرده و در این مدت تاکنون نزدیک به 10 هزار نفر از مردم مظلوم این کشور را به شهادت رسانده و ده‌‌ها هزار نفر دیگر را مجروح کرده است، فاجعه‌ بارتر آن که بیش از 7 میلیون نفر از مردم این کشور به خاطر حملات نظامی سعودی و محاصره این کشور در شرایط قحطی شدید قرار دارند. حال چگونه تیتر یک روزنامه در دفاع از یمن می‌تواند امنیت ملی را به خطر بیندازد در حالی که همه روزنامه‌‌ها و رسانه‌‌های سعودی علیه جمهوری اسلامی ایران اخبار و گزارش‌‌های خود را منتشر می‌کنند؟! جای سوال دارد.
سیاست روز افزود: برخورد با روزنامه کیهان براساس قانون هر حکمی که صادر شده باشد، لازم‌الاجراست، اما آیا با دیگر موارد نیز چنین برخوردی شده است؟آیا با آنهایی که حضور ایران را در بحران غرب آسیا، به خطر انداختن امنیت ملی دانستند، برخورد شد؟ آیا آنهایی که در روزنامه خود، خبر شهادت سردار همدانی از فرماندهان دوران دفاع‌مقدس در سوریه را اینگونه تیتر زدند؛ «سرتیپ حسین همدانی در سوریه کشته شد» برخورد جدی صورت گرفت؟!آیا آنهایی که مصوبه شورای عالی امنیت ملی کشور را درباره حکم حصر سران فتنه نمی‌پذیرند و مدام این موضوع را در رسانه‌‌های خود و سخنانشان مطرح می‌کنند، نادیده گرفتن و تضعیف امنیت ملی تلقی نمی‌شود؟!
روزنامه جوان هم در یادداشتی با عنون «امنیت ملی معطل تیتر کیهان مانده بود؟!»، نوشت: کیهان روز دو‌شنبه تیتر یک و گزارش اصلی خود را به حمله موشکی از یمن به عربستان سعودی اختصاص داد و با توجه به جمله سخنگوی انصارالله که «بار‌ها تأکید کرده‌ایم که پایتخت‌های دشمنان در تیررس موشک‌های بالستیک ما قرار دارند» تیتر مذکور را انتخاب کرده بود. تفسیری که از این تیتر شد، گرا دادن کیهان برای حمله بود. جوان افزود: این تفسیر البته خنده‌دار می ‌نمود؛ چه آنکه مطلب کیهان استنباط از نقل قول یمنی‌ها بود و نه تحلیل شخصی؛ و از سویی آیا انصارالله تصمیمات نظامی اش را با خواندن کیهان می‌گیرد؟! جالب اما گره زدن امنیت ملی به تیتر کیهان بود. داخل ایران برخی‌ها آنقدر شلوغ کردند که حتماً تذکر به کیهان، رنگ و بوی برخورد جدی‌ تر و توقیف بگیرد و بعد همان‌هایی که با جمله «پناه می‌برم به خدا از بستن دهان منتقدان‌» سوت و کف می‌زدند، ذوق زده توقیف کیهان شدند. برخوردی که با کیهان شد البته در ایران به نسبت خطای صورت گرفته، نظیری ندارد؛ توقیف به خاطر تیتر تهدید کشور خارجی آن هم از زبان یک کشور خارجی دیگر واقعاً تاکنون نظیری نداشته است.
روزنامه «رسالت» هم در خبری با عنوان «توقیف کیهان به تسویه حساب سیاسی شبیه است»، به نقل از «حسن کربلایی» نائب ‌رییس انجمن روزنامه‌ نگاران مسلمان، نوشت: توقیف روزنامه کیهان شائبه اتخاذ تصمیمات نادرست با غرض‌ ورزی‌ های سیاسی را در بین مردم افزایش می ‌دهد و دولت باید پاسخگوی رفتارهای ضد روشنگرانه خود در مقابل مردم باشد. مطلب منتشر شده از سوی روزنامه کیهان در دفاع از مردم مظلوم و ستمدیده یمن موجب برخی حواشی و برداشت‌های نامناسب گردید که زمینه توقیف این روزنامه مردمی را فراهم کرد؛ این در حالی است که بسیاری از کارشناسان مسائل سیاسی و روزنامه‌نگاران برجسته بر درستی تیتر کیهان صحه گذاشته‌اند.

پژوهشم**9282**3050**تنظیم:مهتاب افشین نسب** فاطمه دوله
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال