نگاهی به شهرداری 12 ساله قالیباف؛

از مدیریت منسجم تا ناپایداری توسعه شهری

تهران-ایرنا- قضاوت درباره مدیریت شهری شهردار سابق بر کلان شهر تهران به ظاهر امری ممکن و آسان به نظر می رسد، اما این امر نیازمند واقع نگری به دور از سوگیری های سیاسی است.

به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا، به رغم همه اما و اگرهایی که درباره جایگاه شهرداری تهران مطرح بود، شهرداری 12 ساله محمد باقر قالیباف کلان شهر تهران به پایان رسید و با صدور حکم وزارت کشور به تصدی «محمد علی نجفی» بر شهرداری تهران؛ دوره دیگری از مدیریت شهری پایتخت آغاز شده است؛ مدیریتی که هرگونه اظهار نظر درباره آن نیازمند گذشت زمان است.
اما عملکرد شهردار سابق با نگاهی به عملکرد 12 ساله او در مدیریت پایتخت، گویای بسیاری از برنامه ریزی ها و سیاستگذاری های ریز و درشتی است که در کلان شهر تهران به اجرا درآمده است. عملکردی که عده ای آن را پذیرفتنی و درخشان می خوانند و گروهی دیگر نیز غیر قابل قبول و حتی پاشنه آشیل قالیباف در انتخابات 96 می دانند. به هر روی نمی توان یک طرفه قضاوت کرد و عملکرد 12 ساله شهردار سابق را سیاه یا سفید دانست .

** تهران؛ کلان شهری آلوده و پرترافیک
از مشکلاتی که در سال های اخیر گریبانگیر کلان شهر تهران بوده، معضل ترافیک و آلودگی هوا است؛ مساله ای که افزون بر چالش سازی در مدیریت شهری، مسائل زیست محیطی فراوانی را برای شهروندان به وجود آورده است.
معضل آلودگی هوا به ویژه در فصل زمستان و با بروز پدیده وارونگی هوا، از مرز هشدار گذشته و به تهدیدی برای سلامت و آسایش شهروندان تبدیل شده؛ معضلی که تهران را به عنوان یکی از شهرهای آلوده جهان معرفی کرده است. این معضل که قصور در فرهنگ سازی استفاده از وسایط نقلیه عمومی نیز در آن نقش دارد، با افزایش بی رویه خودروهای شخصی و تردد در خیابان ها و بزرگراه های تهران، گسترده تر شده و معضلی با محوریت حمل و نقل شهری در کلان شهر تهران را رقم زده است.
ترافیک و آلودگی در تهران که دارای رابطه مستقیم و علت و معلولی هستند، گاه به اندازه ای حاد می شود که شرایط زندگی را در این کلان شهر سخت می کند. گویا آلودگی هوا مشکل لاینحلی است که بوستان سازی ها و ایجاد فضاهای سبز در مدیریت شهری 12 ساله شهردار سابق نیز نتوانسته است از آن گره گشایی کند.

**ناپایداری توسعه شهری؛ از تراکم سازی تا معماری غیر ایرانی
تهران در حالی به یک کلان شهر مدرن تبدیل شده است که ناموزونی و ناهماهنگی های توسعه شهری از پشت زرق و برق مراکز خرید، بوستان ها و فضاهای سبز، آسمان خراش ها، پل ها و اتوبان های آن به خوبی نمایان است؛ ناهمگونی هایی که از سیاستگذاری و برنامه ریزی های به ظاهر بلندمدت و آینده نگر برخاسته و تهران را به عنوان یک شهر مدرن مطرح ساخته است.
تهران هم اکنون شهری به ظاهر مدرن اما به دور از الزامات توسعه پایدار شهری قرار دارد. مسائل ومعضلات زیست محیطی در این کلان شهر پرجمعیت فراتر از مرزهای هشدار رسیده است. افزون بر مساله محیط زیست، برج سازی بی رویه و انبوه سازی هایی است که با مجوز شهرداری تهران به رودخانه ها و کوه ها نیز کشیده شد.
نوسازی بافت های فرسوده نمودی دیگر از ناپایداری های شهری تهران است که اگر چه سیاستی در راستای توسعه شهری بوده و برخی آن را جزو سوابق درخشان شهرداری تهران در 12 سال اخیر می دانند؛ اما ساخت و سازهای به دور از استاندارد و غیر اصولی نه تنها به پایداری توسعه در پایتخت کمکی نکرده بلکه چالش آفرینی پیوسته در بستر مشکلات و مسائل پایتخت به شمار می آید.
از سویی اتوبان سازی ها و خیابان کشی ها در کلان شهر تهران در حالی توسعه به شمار می رود که به ازای ساخت هر اتوبان و جاده، درختان بسیاری قطع شده و باغات فراوانی به برج ها و ساختمان های بلند تبدیل شده اند.
مشکل دیگری که در کلیت تهران به عنوان یک کلان شهر خودنمایی می کند، معماری غیر ایرانی و تاکید بر برج سازی و ساخت و ساز به سبک معماری غربی است. به رغم برخورداری از ظرفیت های فراوان، طراحی شهری در پایتخت به جای آنکه به سمت پایداری معماری ایرانی حرکت کند؛ نمودی از معماری به ظاهر مدرن و بیگانه با فرهنگ ایرانی شناخته می شود.

**روی خوب مدیریت شهری 12 ساله
تهران امروز شهری زیبا با برج و آسمان خراش های زیبا، اتوبان ها و بزرگراه های کارشناسی شده، حمل و نقل گسترده شهری و ... شناخته می شود، شهری که فرسودگی از چهره آن رخت بربسته و ساختمان های نو، بوستان های بسیار و ...منظر تازه آن را شکل داده اند.
به رغم کاستی ها و مشکلاتی که در مدیریت شهری تهران به آنها اشاره شد، اما نمی توان موفقیت ها و دستاوردهای مدیریت 12 ساله شهرداری تهران را به یکباره نادیده گرفت. مدیریت شهری در تهران با وجود معضلات مختلف در حوزه های مختلف زیست محیطی، ترافیک، حمل و نقل و ...مدیریتی منسجم بوده است؛ اگرچه همه برنامه ریزی ها بر مبنای پایداری انجام نشده، اما در مرحله اجرا به خوبی پیاده سازی شده اند.
برخی دیدگاه ها بر این است که ایجاد بوستان و فضاهای سبز به ویژه درحاشیه اتوبان ها، ایجاد عدالت در توزیع فضاهای سبز، فرهنگسراها و کتابخانه ها باتوجه به امکانات و ظرفیت های موجود از رعایت عدالت در مدیریت شهری شهردار سابق حکایت دارد؛ بوستان بزرگ ولایت، بوستان بزرگ آزادگان، بوستان بانوان نرگس، بوستان پردیس بانوان و ده ها بوستان بزرگ دیگر نمونه هایی از فضا سازی گسترده شهردار سابق به ویژه در مناطق جنوبی شهر تهران،گویای این موضوع است.
از طرفی به رغم بزرگراه هایی که از پیش از مدیریت آقای قالباف در شهر تهران وجود داشت، اما با توسعه فزاینده شهر و افزایش بی رویه جمعیت این کلان شهر، اتوبان های موجود، پاسخگوی نیازهای این کلان شهر نبود در حالیکه در دوران مدیریت شهردار سابق تکمیل شبکه بزرگراهی را شاهد هستیم.
سخن آخر آنکه اگر بخواهیم حق کلام و انصاف را در مدیریت 12 سال محمدباقر قالیباف بر کلان شهر تهران در نظر بگیریم، در این مقال نمی گنجد. بیان کاستی ها و امتیازاتی که در این مدت طولانی به دست آمده است. هر مدیریتی که بر سر کار می آید؛ اعم از شهری، سیاسی، اقتصادی و ... نیازمند ترسیم چشم انداز بر مبنای امکان سنجی و آینده نگری است، این موضوع که شهردار سابق در مدیریت شهری کلان شهر تهران چه دستاوردهای مثبتی داشته و چه آثار منفی بر جای گذاشته است، به بررسی عمیق و بدون تعصب نیازمند است.

پژوهشم**3050**1601**خبرنگار: فاطمه دوله ** انتشار: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال