روز درخشش ملت

رفتار انتخاباتی و سمت و سوی حرکت کشور

تهران- ایرنا- نتیجه هر انتخابات و پیامدهای آن در کوتاه مدت و درازمدت تابعی از شیوه تفکر، الگوی تصمیم گیری و رفتار انتخاباتی رای دهندگان است؛ شهروندانی که از رهگذر رفتار انتخاباتی خود سمت و سوی حرکت کشور در جهت تثبیت، تغییر یا اصلاح امور را مشخص می سازند.

به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا ، رفـتار انتخاباتی به عنوان کنش سیاسی - اجتماعی شهروندان، تحت تاثیر عوامل فردی و اجتماعی شکل گرفته و موجب ایجاد واکنش های متفاوتی در سطح جامعه می شود.
به طور کلی عوامل بسیاری بر رفتار انتخاباتی تاثیر می گذارد اما نـقش برخی عوامل کمتر و برخی دیگر از تاثیر گذاری بیشتری برخوردارند. در این زمینه نگاهی به تئوری ها و مکتب های فکری نشان از آن دارد که عوامل ایجاد کننده رفتارهای اجتماعی منشا فراوانی دارد که تحت تاثیرعوامل اجتماعی و فردی قرار خواهد گرفت.

1- نظریه «هویت حزبی» یکی از تئوری هایی است که در دنیای معاصر به خوبی به تبیین رفتارهای فردی و اجتماعی در تبلیغات انتخاباتی می پردازد. اساس این نظریه مبتنی بر برخی دلبستگی های سیاسی و بیشتر بر روی ویژگی های فردی تاکید می کند.
نظریه پردازان این مکتب اجتماعی باور دارند که مهمترین مولفه اجتماعی که رفتارهای فردی را در تبلیغات انتخابات سمت و سو می دهد نهادینه شدن برخی از باورها است.
برپایه مولفه های این نظریه ی سیاسی، موروثی شدن برخی از تفکرهای سیاسی در جامعه و وابستگی به یک تفکر خاص در چند نسل نشانه هایی از نهادینه شدن یک تفکر یا رفتار اجتماعی در فرد است.
در بحث هویت حزبی هر چند که فرد نخست برحسب ویژگی فردی تصمیم می گیرد اما در ادامه چند ویژگی مانند کم رنگ شدن فردیت، موروثی شدن رای، تصمیم های از پیش تعین شده و وابستگی شدید به تفکر حزبی در آنان نهادینه خواهد شد.

2- الگوی انتخاب عاقلانه یکی دیگر از نظریه هایی است که چرایی رفتارهای شهروندان را در مدت زمان تبلیغات انتخاباتی تبیین می کند. براساس این نظریه شهروندان و هواداران کاندیدها، انسان هایی مـحاسبه گر و عـقلانی هستند که تلاش دارند با هواداری از کاندیدا انتخاباتی هزینه ها را به با کمترین هزینه، به بیشترین منافع را بالاترین میزان دست پیدا کنند. دراین نظریه حضور شهروندان و تبلیغات انتخاباتی نقش مهمی در جذب آرای مردم بازی می کند.
کارشناسان رفتار قشرهای مختلف جامعه که از آنان به عنوان قشر خاکستری در انتخابات یاد می شود را زیر این نظریه تبیین می کنند زیرا در الگوی انتخاب عاقلانه رأی دهندگان سعی می کنند از میان تبلیغات نامزدها، به نامزد و برنامه ای واکنش مثبت نشان دهند که بیشترین منافع شخصی و اجتماعی برای آنان داشته باشد.

3- بررسی رفتار اجتماعی هواداران نامزدهای انتخاباتی در انتخابات های مختلف به ویژه در انتخابات ریاست جمهوری نشان از آن دارد که رای و نظر برخی از شهروندان تحث تاثیر تبلیغات انتخاباتی قرار نمی گیرد بلکه رای این افراد یک تصمیم از پیش تعیین شده است. کارشناسان این شیوه از تصمیم گیری در کنش های سیاسی را در قالب نظریه «ایدئولوژی مسلط» بیان کرده اند.
مهم ترین شاخص این نظریه این است که انتخاب فردی به شدت تحت تاثیر ایدئولوژی مسلط و رسانه های گروهی قـرار دارد. این افراد معتقدند حضور و رفتار آنان پیش از انتخابات به شدت بر کنش های سیاسی تاثیر دارد.

4- تغییر شیوه تبلیغات انتخاباتی از دیگر محرک هایی است که تاثیر فراوانی بر روی رفتار شهروندان دارد. در این زمینه تغییر شیوه های سنتی تبلیغات انتخابات و وارد شدن شبکه های اجتماعی به بحث تبلیغات موجب شد تا شیوه و رفتار هواداران کاندیدا نیز از شبکه های اجتماعی تاثیر پذیرد.
مشاوران نامزدها و برخی از جریان های سیاسی و اجتماعی با ایجاد موج انتخاباتی و تبلیغ آن در فضای مجازی سعی دارند آن را در یک سطح کلی بین هوادران تبلیغ کنند.
یکسان بودن رفتار، گفتار و دست نوشته های طرفداران مختلف کاندیدای ریاست جمهوری در استان های مختلف، نمونه های بارزی از تاثیر شبکه های اجتماعی بر روی رفتار اجتماعی هواداران است. تحلیل این شعار و رفتارها نشان می دهد چنین رفتاری خودجوش نیست بلکه رفتاری هدایت شده و تحت تاثیر هسته هایی است که در کانون تبلیغات هر نامزدی شکل خواهد گرفت.

5- هماهنگ کردن هواداران با استفاده از نمادهای مختلف یکی دیگر از محرک هایی است که می تواند به راحتی رفتار فرد و گروه را تحت تاثیر قرار دهد. یکی از این محرک ها انتخاب رنگ انتخاباتی است که در چند دروه گذشته در ایران رواج پیدا کرده است.
هر چند که بنا به ادعای برخی، انتخاب رنگ برای جمع کردن هواداران دنباله روی از یک تاکتیک غربی است که در برخی از کشورها به انقلاب مخملی منتهی شده اما تجربه انتخاب رنگ در ایران نشان می دهد که اسن شیوه از تبلیغات، شور و هیجان این کنش سیاسی را بیش از گذشته می کند.

6-رفتار انتخاباتی برخی کاندیدا در پاره ای از مواقع تحت تاثیر سن و تحصیلات نیز قرار می گیرد. انتخاب شعارهای اصلاح طلبانه یا محافظه کارانه می تواند میزان تحرک رفتاری را در بین هواداران مشخص کند. تحلیل رفتار انتخاباتی هواداران در چند دوره انتخابات ریاست جمهوری نشان می دهد که معمولا طبقات بـالا و مـتوسط بیشتر به جناح اصـلاح طلب و طبقات پایین بیشتر به جناح اصولگرا متمایل هستند.
**پژوهشم**2052**1601**خبرنگار: غفار میرزایی** انتشاردهنده: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما همراه شوید.
https://t.me/Irnaresearch

انتهای پیام /*

باشگاه مخاطبان ایرنا

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال