کد خبر: 82501035 (5935009) | تاریخ خبر: 01/02/1396 | ساعت: 17:59|
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

به مناسبت اول اردیبهشت یادروز سعدی

ترویج اخلاق و اعتدال در افکار و اندیشه های سعدی

شیراز- ایرنا - یاد روز سعدی فر‌صتی برای تبیین آثار ، افکار و اندیشه های شیخ اجل فراروی صاحبنظران و فرهنگوران قرار داده است ، ترویج اخلاق و اعتدال در افکار و اندیشه های استاد سخن از جمله مولفه هایی است که در آثار سعدی شیرازی برجسته است ، یاد روز سعدی می تواند مبدایی برای یاد آوری این آموزه های معنوی و فرهنگی در دنیای امروز باشد .

به گزارش روز جمعه خبرنگارایرنا ، اول اردیبهشت ماه که بر اساس اسناد معتبر برگرفته از آثار شیخ اجل سعدی شیرازی زاد روز تولد این شاعر شیرین سخن است، از سال 1376 به عنوان یاد روز سعدی نامگذاری شده است.
هر سال در آیین های ویژه که از سوی مجامع فرهنگی برگزار می شود یاد و نام این شاعر بلند آوازه ایران زمین گرامی داشته می شود.نکته ای که در آغاز ممکن است در اذهان بنشیند این است که چه ضرورتی دارد که هر سال نام سعدی را در اول اردیبهشت ماه زنده کنیم و شهروندان مانوس با زندگی ماشینی امروز چه نیازی به یاد آوری نام و یاد سعدی دارند؟ چرا سعدی را دوست می داریم و نصایحش را به گوش جان می شنویم ؟
واقعیت این است که طراوت اشعار سعدی و همچنین دوراندیشی و حکمت حکایت های این شاعر بلند آوازه ایران زمین آنقدر متعالی است که هر کسی بدون هیچ چون و چرایی مسحور کلام موزون و متعادل سعدی می شود.
روح متعادل و مروج اعتدال در سعدی شیرازی موجب شده که به شیرینی سخن این شاعر شهیر افزوده شود و هر کس در همان ابتدا که نیم نگاهی به گلستان و بوستان سعدی می اندازد خود را فریفته شعر سعدی می بیند و شیرینی کلام استاد سخن بر دلش می نشیند.
از این رو برگزاری یاد روز سعدی صرفا همایش و آیینی تجملاتی و از روی شکم سیری و فراغت بال نیست بلکه ضرورتی اجتناب ناپذیر است که بر ذهن خسته شهروند امروزی تلنگر می زند و او را به خویشتن دعوت می کند. اگر چه خواندن شعر و کلام سعدی ممکن است موجب فرح روحیه و انبساط خاطر نیز شود.
اما هیچگاه نباید به برگزاری آیین یاد روز سعدی به عنوان ابزاری برای فرح خاطر نگاه کرد بلکه دست اندرکاران این همایش باید تدابیری بیندیشند که هرسال شگون و شکوه این آیین ادبی و فرهنگی بیش از پیش باشد.
بدون شک برگزاری آیین های فرهنگی و همچنین آیین یاد روز سعدی ضرورتی فرهنگی است که فرهنگدوستان در همه نقاط کشور و فارس باید برای آن برنامه ریزی اصولی کنند.
نخستین دستاورد برگزاری آیین یاد روز سعدی آن است که نسل جوان و معاصر را با گفتار پند آموز و ناصحانه سعدی آشنا می کند و موجب می شود که هر شهروندی در منش و روش زندگی خود روش مسالمت آمیز گفتار و کردار سعدی را در پیش گیرد.
کمترین موهبت این موضوع آن است که می توان با بهره گیری از تسامح در گفتار و رفتار سعدی،رویکردی متعادل به زندگی روزمره داد و ریشه بسیاری از منازعات و کشمکش ها را در جامعه خشکاند.
پرهیز از ستیزه جویی و جدل در گفتار و کردار و روی آوردن به ملاطفت و مشی آرام در رفتار چیزی است که جامعه امروزی بشر بیش از پیش به آن نیاز دارد و یک بیت از شعر سعدی کافی است تا انسان را به دنیایی رهنمون شود که ثمره آن همزیستی با هم نوعان و مدارا با دیگران است.
همایش سعدی شناسی و بزرگداشت نام این شاعربلند آوازه همچنین موجب تکریم فارس و ایران زمین در همه نقاط جهان می شود و یاد آور غرور و عظمت تاریخی ملت بزرگ ایران در عرصه فرهنگ و تمدن است.
شکی نیست که بسیاری از شاعران و فرهیختگان فرهنگی در همه جهان از سعدی و شعر او الهام گرفته اند و گرمی کلام سعدی ره توشه آنان برای فتح قله های ادب وفرهنگ بوده است از این رو زنده نگه داشتن نام سعدی مترادف با اهتزاز پرچم پرشکوه ایران زمین در قله های ادب و فرهنگ است که نام کهن فارس را برای همه دوستداران فرهنگ و ادب تداعی می کند.
تعظیم و تکریم فارس ،تکریم همه ایران زمین و ایرانیان است که با نام سعدی نام شیراز ، فارس ، ایران و همه مجموعه فرهنگ و تمدن شناخته می شود.
احترام به سعدی احترام به فضیلت، انسانیت و آزادگی در جهان است، این ها مولفه هایی است که بشر امروزی بیش از هر زمان دیگر به آن نیاز دارد و برای دستیابی به آن گاه از جان خویش نیز مایه گذاشته است.
بنابر این توجه به آثار واخلاق سعدی و الهام گرفتن از شخصیت برجسته استاد سخن، لازمه و ضرورت زندگی امروزی است. از سویی توجه به آثار و اندیشه های شیخ اجل موجب بازشناسی فرهنگ غنی ایرانی می شود ، جامعه ایرانی باید به این موضوع بیندیشد که چگونه گذشته افتخارآمیز هنر، فرهنگ و ادبیات ایرانی را پاس دارد و محفوظ نگاه دارد.
از سوی دیگر تاثیر فرهنگی وادبی سعدی تاثیری جهانی است و این گستره حتی سیاستمداران جهان را نیز در بر می گیرد و موجب می شود که هر کس با هر سلیقه بتواند از دریای کلام سعدی بهره کافی گیرد.
در عین حال سخن مشترک و پیام ارزشمند همه شاعران پارسی گو و ایرانی، از جمله سعدی رسیدن به یگانگی و وحدت ملی است.
از این رو وحدت ملی و رسیدن به هویت یگانه بیش از هر گاه باید مورد توجه قرار گیرد و بیش از هر چیز باید ایران شناسی را تقویت کرد تا به وحدت ملی رسید.
توجه به سعدی و شعر موزون او پا را از این نیز فراتر می گذارد و جهان رابرای رسیدن به یگانگی و وحدت آماده می کند ، فضایلی چون آزادگی، عدالت، مهرورزی و احترام متقابل به اندیشه های گوناگون و از همه مهمتر توجه به حقوق بشر مقوله هایی نیست که خاص یک ملت باشد این مولفه ها جهانی است و مورد احترام همه جهانیان بنابر این پرداختن به آن می تواند جهانیان را به سمت یگانگی و وحدت سوق دهد.
یکی از ابعاد شخصیت سعدی توجه به درون و توجه به دل است که این بعد در روحیه ایرانی نیز نهفته است و مورد توجه قرارداد بنابر این پرداختن به شعر و یاد سعدی موجب تقویت بعد معنوی زندگی انسان و استفاده از مواهب آن می شود.
همچنین توجه به اخلاق و فرزانگی نیز مورد تاکید سعدی بوده است که این بعد نیز در بین ایرانیان جایگاه متعالی دارد از این رو اصحاب فرهنگ ایرانیان را به بعد اخلاق شهره می دانند.
سعدی را در فشرده ترین توصیف می توان شاعر زندگی دانست. او زندگی را با تمام فرازها و نشیب ها با هنرمندی تصویرسازی می کند و عجیب این که جامعیت نگاه سعدی در کمتر شاعری پیدا می شود.
هشدار سعدی در مورد کمیت و کیفیت زندگی انسان بسیار صریح و جدی است آنجا که گفته است : غافل اند از زندگی مستان خواب/ زندگانی چیست؟ مستی از شراب / تا نپنداری شرابی گفتمت/ خانه آبادان و عقل از وی خراب / از شراب شوق جانان مست شو/ کانچه عقلت می برد، شر است و آب
استاد سخن سعدی همچنین معلم اخلاق عملی است. تعلیم شاعرانه اخلاق شگرد اصلی اوست. او به زیبایی در قالب تمثیل و حکایت انسان ها را درمعرض موقعیت های اخلاقی قرار می دهد. او با بیان روان شناسی فردی و جمعی ایرانی به بازسازی تنش های اخلاقی و گزارش هنجارها و ناهنجاری های اجتماعی و فرهنگی جامعه خود می پردازد.
البته خوب می داند که نصیحت خشک و خشن نتیجه معکوس در پی دارد به همین دلیل داروی تلخ نصیحت به شهد ظرافت برآمیخته است.
امسال هم برنامه های جامعی از سوی ستاد برگزاری یاد روز سعدی برای بزرگداشت این شاعر گرانمایه ایران زمین تدارک دیده شده است .
دکتر حسن روحانی میهمان ویژه یاد روز سعدی در سال جاری است ، تاکید رییس جمهوری اسلامی بر اخلاق و اعتدال رویکرد و برداشت مشترکی از آموزه های معنوی در آثار سعدی و نقطه امیدی برا ی نجات دنیای آشوب زده امروزی است .
شاید برجسته ترین ویژگی فکری و متمایزکننده اندیشه سعدی رعایت اعتدال باشد. تعلیمات اخلاقی او با دقت تمام بر مدار میانه روی می چرخد و بی گمان شاه کلید فهم آموزه هایش اعتدال گزینی در کارهاست:
مگوی و منه تا توانی قدم/ از اندازه بیرون و زاندازه کم/ نه کوتاه دستی و بیچارگی/ نه زجر و تطاول به یک بارگی.
تاثیرگذاری شگفت انگیز آموزه های اخلاقی سعدی ناشی از تجربیاتی است که خود آزموده و بی واسطه لمس کرده است به همین دلیل بر دل و جان خواننده نیز می نشیند.
در نظر سعدی هدف، اهمیت بسیار بیشتری نسبت به شخصیت ها دارد. در گلستان، نحوه برخورد فرد در مقابل اجتماع، فرد در مقابل خداوند و فرد در مقابل فرد دیگر با گونه های مختلف بیان شده است. مواد خامی که سعدی آنها را به شیوه حکایت یا در قالب نظم درآورده حاصل جهان بینی اوست.
در گلستان و بوستان مهم نیست که شخصیت حکایت چه کسی باشد، وقتی سعدی قصد دارد هدف خاصی را دنبال کند، از افراد حقیقی یا اسطوره ای و یا زمان و مکان خیالی و فضاهای مناسب، استفاده می کند تا بتواند مقصود خود را بیان کند.
دکتر کاووس حسن لی سعدی پژوه و استاد دانشگاه شیراز در گفت و گو با ایرنا با بیان برخی از ویژگی های فکری و نظری استاد سخن سعدی شیراز اظهارداشت : سعدی به این دلیل که سفرهای بسیار رفته و یا عمر زیاد داشته و یا زندگی شخصی او چگونه بوده، معروف نشده، بلکه شهرت او برآمده از آثار درخشانی است که آفریده است.
حسن لی اضافه کرد : سعدی یکی از نام دارترین سخن سرایان جهان است که بسیاری از اندیشمندان را به ستایش واداشته است. شاعری که اندیشه های نورانی و افسون گری های هنری او در سخن چنان رستاخیزی برپا کرده که او را در زمان ها و در مکان ها به شایستگی گسترده است. تنوع آثار سعدی و چیره دستی مسلّم او در میدان های گونه گون سخن، نام او را به عنوان سخن وری توانا و اندیشه ورز در سراسر دنیا گسترانیده است .
این سعدی پژوه و استاد دانشگاه اضافه کرد : سعدی سلیقه های مختلف را به سوی خود کشیده و بسیاری را به پیروی واداشته است. آوازه سعدی در همان زمانه پرآشوب وخون بار مغول، به شایستگی گسترش یافته و بخش هایی از آثار او به دست بسیاری از اهل ادب و معرفت افتاده است. نشانه های این آوازه گسترده و ذکر جمیل را هم در سخن خودِ سعدی به روشنی می توانیم ببینیم و هم در آثاربرخی از معاصران او.
امید است برنامه های یادروز سعدی که هر سال در شیراز و سایر شهرهای کشور و حتی برخی از شهرهای فرهنگی جهان برگزار می شود بتواند بیش از پیش به تبیین شخصیت متعالی سعدی و بهره گیری از روح بلند این شاعر گرانمایه ایران زمین بپردازد.
بر اساس اعلام روابط عمومی مرکز اسناد و کتابخانه ملی مرکز فارس، برنامه های یادروز سعدی در سال جاری شامل نشست های علمی است که پنجشنبه 31 فروردین ماه در تالار مرکز اسناد و کتابخانه ملی مرکز فارس برگزار شد .
در برنامه سخنرانی این آیین استادانی چون اصغر دادبه پیرامون (رندی در شعر سعدی)، محمد جعفر محلاتی پیرامون (صلح در سپهر اندیشه سعدی)، ضیاء موحد پیرامون (ترجمه های سعدی)، احمد سمیعی گیلانی پیرامون (جدال سعدی با مدعی)، یدالله کابلی خوانساری پیرامون (سی سال با سعدی) و کاوه بهبهانی پیرامون (سعدی و اخلاق فضیلت) قرار داشتند.
همزمان با این نشست علمی، نمایشگاه خوشنویسی (سی سال با سعدی) که روایت سی سال همنشینی یدالله کابلی، استاد سرآمد خط شکسته فارسی با اشعار سعدی است، برگزار خواهد شد.
ابو محمد مصلح الدین بن عبدالله، نامور به سعدی شیرازی و مشرف الدین در سال 568 یا به برخی از روایت ها در 588 خورشیدی تولد یافت. آوازه این شاعر و نویسنده پارسی گوی ایران زمین بیشتر به خاطر نظم و نثر آهنگین ، گیرا و قوی اوست.
جایگاه این شاعر نام آور سده هفتم هجری نزد اهل ادب تا بدان جاست که به وی لقب استاد سخن و شیخ اجل داده اند. آثار معروفش کتاب گلستان در نثر و بوستان در بحر متقارب و نیز غزلیات و دیوان اشعار اوست که به این سه اثر کلیات سعدی می گویند.
شیخ اجل سعدی به سیاحت و جهانگردی علاقه بسیاری داشت و به شهرهای خاور نزدیک و خاورمیانه، هندوستان، مصر و شمال آفریقا سفر کرد و این جهانگردی به روایتی 30 سال به طول انجامید.
گزارش از: نیکنام خشنودی ** انتشاردهنده: سیداحمد نجفی
6113 / 1876 / 2027

انتهای پیام /*

باشگاه مخاطبان ایرنا

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
فرستنده: *  
پست الکترونیک:
نظر:
ارسال یادداشت:
 
کد امنیتی
ارسال