هدف ایرنا گسترش اطلاع رسانی است. لذا انتشار این مطلب به معنای تائید محتوای آن نیست

کد خبر: 82447265 (5861458) | تاریخ خبر: 10/12/1395 | ساعت: 10:42|
نسخه چاپی | ارسال به دوستان

بازگشت اکو به هویت اصلی

تهران- ایرنا- قرار است در ١١ اسفند ١٣٩٥ (١ مارس 2017)، اجلاس سران سازمان همکاری­های اقتصادی «اکو»، پس از توقف 6ساله در پاکستان برگزار شود. این خبر مسرت‌بخشی برای منطقه ما خواهد بود. با انقلاب اسلامی در ایران و تعلیق فعالیت سازمان عمران منطقه ای (RCD) و سپس علاقه ایران به جدا شدن از دو کشور «وابسته» به آمریکا یعنی ترکیه و پاکستان در سال 1359 سازمان مزبور منحل اعلام شد.

روزنامه آرمان در یادداشتی به قلم حسین ملائک سفیر سابق ایران در چین‏، آورده است: متعاقبا با بلوغ افکار انقلابی موضوع همکاری‌های منطقه‌ای در سیاست‌های کشور ارزش بیشتری پیدا کرد و روابط با همسایگان خصوصا آنها که به هر نحوی در خلال جنگ ایران و عراق ابزاری برای خروج از محاصره و تنگنا بودند در اولویت و چهارچوب مشخص‌تری قرار گرفت.

بنابراین با پیگیری وزارت خارجه ایران و حمایت طبیعی ترکیه و پاکستان بار دیگر ساختاری تحت عنوان «سازمان همکاری اقتصادی» (اکو) برای تقویت و توسعه همکاری بین سه کشور ایران، پاکستان و ترکیه از سال 1363 بنا نهاده شد. با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و استقلال شش جمهوری در منطقه آسیای مرکزی و قفقاز، این فرصت در اختیار بنیانگذاران «اکو» قرار گرفت که با پذیرفتن اعضای جدید، سازمان را گسترش دهند.

اهمیت آسیای میانه در تنظیم قدرت جهانی بر هیچ یک از اقطاب قدرت جهان پوشیده نیست؛ چین این کشورها را به عنوان یک منطقه حائل بین خود و روسیه در نظر گرفته و تلاش دارد که ضمن داشتن سلطه انحصاری بر بازار این کشورها و گسترش نفوذ خود به این کشورهای محصور در خشکی، خود را به‌عنوان ناجی و حامی اقتصادی معرفی کند.

روسیه از جانب دیگر با حس نوستالژیکی نسبت به قدرت گذشته خود علاقه‌مند است این کشورها را در مدار سیاسی و امنیتی خود قرار داده و با تشکیل«اتحادیه اقتصادی اوراسیا» پیوستگی مزبور را بار دیگر تحت ساختاری نوین حتی به‌صورت رقیق اعاده نماید. سایر کشورهای آن منطقه برای داشتن استقلال سیاسی احتمالی مورد علاقه خود باید توانایی ارتباط با خارج از منطقه را جدا از حوزه نفوذ چین و روسیه داشته باشند.

غرب نیز تلاش­ دارد راه‌های جایگزینی برای کاهش نفوذ چین و روسیه در آن منطقه پیش پای این کشورها قرار دهد. عمده تلاش غرب در این نکته نهفته است که قزاقستان به نحوی به آذربایجان و از آن طریق به گرجستان و نهایتا به اتحادیه اروپا و در آخر به ناتو متصل شود. در صورت تحقق این امر عملا تئوری«هارتلند» مکیندر را توانسته‌اند به‌صورت دیگری تعریف نمایند. البته این سیاست باعث بروز درگیری‌های زیادی در منطقه خواهد شد و تحقق آن نیز قدری بعید است.

اما «اکو» نیز می‌تواند به نوبه خود برای کشورهای آسیای مرکزی راه خروجی غیر از روسیه و چین پیشنهاد دهد که حساسیت آنها را همانند طرح‌های غربی برنخواهد انگیخت.ظرفیت «اکو» (به‌عنوان مجموعه‌ای که هیچ کدام قدرت و توانایی برتری طلبی و هژمونی نسبت به یکدیگر ندارند و تنها همکاری‌های مکمل با یکدیگر می‌توانند داشته باشند) در آن است که:

١- می‌تواند استقلال نسبی سیاسی کشورهای آسیای مرکزی را از قدرت‌های بزرگ و فرا منطقه‌­ای چون چین، روسیه و آمریکا تامین نماید.

٢- همبستگی منطقه‌ای را تامین می‌نماید. از آنجا که افراط گرایی در این منطقه با افراط گرایی در مناطق عربی متفاوت است؛ با «اکو» می‌توان راه حل مبارزه با افراط گرایی درون منطقه بدون دخالت و سوءاستفاده کشورهای بزرگ را تامین کرد.

٣- با «اکو» امکان به وجود آوردن توسعه هماهنگ در منطقه و جلوگیری از مهاجرت بی‌سرانجام اتباع کشورهای عضو به کشورهای خارج از منطقه را می‌توان فراهم نمود، در چند سال گذشته توجه به «اکو» در سایه سیاست‌ها و فشارهای آمریکا که «هر انتخابی بدون ایران» را حمایت می‌کرد توسط اعضا کم و کمتر شد و این مجموعه تا مقدار زیادی به محاق رفت. از همه مهم‌تر آنکه خود ایران نیز پیگیری همکاری‌های منطقه‌ای در قالب «اکو» را از اولویت خود خارج کرد و این سازمان در 7-6 سال گذشته نتوانست اقدامی جمعی به نفع منطقه را سازمان دهد.

«اکو» اکنون در دو سطح می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. یکی رابطه بین ایران، ترکیه و پاکستان به‌عنوان بنیانگذاران و دیگری امکاناتی است که «اکو» به‌صورت استراتژیک در اختیار کشورهای آسیای مرکزی قرار می‌دهد. مسئولان سیاسی کشور«بازاریابی مجدد» برای «اکو» را باید به ترکیه و پاکستان در مرحله اول و سپس به کشورهای آسیای مرکزی توصیه کنند و سپس به اعضای مردد نشان دهند که این سازمان می­‌تواند تامین کننده نیازهای سیاسی و تا حدودی اقتصادی آنها باشد. دست آخر اینکه رقابت ایران و ترکیه در«اکو» اگرچه سازنده نیست اما از سایر انتخاب‌ها برای صلح منطقه‌ای و جهانی مفیدتر است.

*منبع: روزنامه آرمان، 1395.12.10
**گروه اطلاع رسانی**2059**9131**انتشار دهنده: شهربانو جمعه

انتهای پیام /*

باشگاه مخاطبان ایرنا

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
فرستنده: *  
پست الکترونیک:
نظر:
ارسال یادداشت:
 
کد امنیتی
ارسال

 

گالری تصاویر

پربیننده ترین ها

جدیدترین مطالب سایت

«ترزا می» بار دیگر با برگزاری همه پرسی دوم استقلال اسکاتلند مخالفت کرد

در آستانه رأی گیری در پارلمان اسکاتلند درباره همه پرسی استقلال؛

«ترزا می» بار دیگر با برگزاری همه پرسی دوم استقلال اسکاتلند مخالفت کرد

موضوعات مرتبط