نگاه سیاسی و اقتصادی روزنامه ها

امیرکبیر دوران؛ عنوانی که روزنامه ها در وداع با هاشمی برگزیدند

تهران- ایرنا- آیت الله هاشمی رفسنجانی امروز صفحه نخست روزنامه ها را به تسخیر خود درآورد؛ این بار نه با مواضع اعتدالی و اطمینان بخش یا نتیجه انتخاباتی که در آن بارها خود را در معرض قضاوت و رای مردم نهاد بلکه خبر درگذشت این چهره بی نظیر انقلاب و جمهوری اسلامی، صفحه نخست مطبوعات را سیاه پوش کرد. امروز بسیاری از اصحاب رسانه هاشمی را امیرکبیر دوران خواندند.

این گزارش به سرخط اصلی خبرها و همچنین نوشته های سرمقاله نویسان و نویسندگان روزنامه های امروز دوشنبه 20 دی 1395 خورشیدی در حوزه های سیاسی و اقتصادی نگاهی انداخته و مهم ترین موضوع های مورد توجه این روزنامه ها را بررسی کرده است.

**ایران در سوگ امیرکبیر زمان
قلب آیت‌الله «اکبر هاشمی رفسنجانی» رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام عصر دیروز پس از 82 سال تپندگی در راه مبارزه و تحکیم مبانی مردمسالاری دینی در کشور از حرکت ایستاد؛ این رخداد به کانون توجه همه رسانه های فارسی زبان به ویژه مطبوعات ایران تبدیل شد.
در همین پیوند، روزنامه «دنیای اقتصاد» «در سوگ هاشمی» نوشت: راوی «امیرکبیر» در سالگرد شهادت او، آسمانی شد؛ آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی که دوستدارانش او را به نام سردار سازندگی می‌شناسند، 165 سال پس از میرزا تقی‌خان امیرکبیر که دل در گرو پیشرفت ایران داشت، مقارن با شب شهادت او، دعوت حق را لبیک گفت و به دیار باقی عروج کرد تا 19 دی برای جمهوری اسلامی ایران یادآور روزهای تلخ 14 خرداد 68، هفتم تیر و هشتم شهریور 1360شود؛ زیرا یار دیرین امام راحل و رهبری به‌صورت ناگهانی با انقلاب و امت وداع کرد و ایران را در بهت فرو برد.
«هاشمی زنده است» عنوان روزنامه «قانون» بود که در این گزارش آمده است: امیرکبیر خطابش می کردند، مردی را که آیت ا... بود و درسال های مختلف پس از انقلاب ایران نقش های مهمی را بنا به موقعیت های خاص کشور برعهده گرفت. از ریاست مجلس تا ریاست جمهوری و عضو شورای انقلاب، وی هیچ گاه خود را ازانقلابی که برای به ثمر رسیدن آن تلاش کرده بود جدا ندید. در سال های سخت پس از پایان جنگ بود که وی ردای ریاست جمهوری ایران را برتن کرد و در 8 سال دوران ریاست جمهوریش، برای آبادانی کشور تلاش کرد. تلاش هایی که آن دوران را تبدیل به دوران سازندگی کرد و مرد عرصه های سخت انقلاب و نظام را به لقب امیرکبیر دوران ملقب کرد.
روزنامه «تعادل» هم درباره «رحلت سردار سازندگی» آورد: مرد سرد و گرم چشیده انقلاب اسلامی مردم ایران در عصر سالروز حادثه 19دی که نخستین حرکت جدی مردم ایران برای یک انقلاب مردمی محسوب می‌شد و در فصل سرما نهضت انقلابی ایرانیان را گرمایی دوباره بخشید، روی در نقاب خاک کشید.
روزنامه «شرق» هم با عنوان نخست «خداحافظ مرد مصلحت» و عکسی از هاشمی رفسنجانی به بازتاب خبر درگذشت وی پرداخت.
سرمقاله شرق هم «در مرگ راحت مردی بزرگ» به قلم «مهدی رحمانیان» مدیر مسوول این روزنامه بود و در آن می خوانیم: آیت‌الله روزی دعوت حق را لبیک گفت که سالروز قتل دولتمرد محبوبش، امیرکبیر، بود؛ همان مردی که آیت‌الله در آغاز راه مبارزه‌اش کتابی در منش و روش او با نام «امیرکبیر قهرمان مبارزه با استعمار» نوشت؛ هم او که الگویش در مدیریت بود و آرزویش چونان امیرکبیر ساختن ایرانی آباد و آزاد بود.
«محمد علی وکیلی» مدیر مسوول روزنامه «ابتکار» هم در سرمقاله این روزنامه با عنوان «رحلت امیرکبیرزمان درشب رحلت امیرکبیر!» آورد: سینه او پر بود از رازهای گفتنی و نگفتنی انقلاب؛ خاطرات منتشره او یکی از اصلی ترین منابع جهت خوانش آن سال های پر تحول است. او را از این نظر می توان «راوی انقلاب» نیز نامید.«راوی انقلاب» البته سینه ای پر از رازهای مگو و سری پر از سودای آرمان های بزرگ داشت. همانند امیرکبیر، غم پیشرفت کشور به دل داشت و مانند هم او، بسیار پایش به راه و دستش به کار می رفت؛ چندان که سردار سازندگی می نامیدندش. همین چندی پیش بود فیلمی از او منتشر شد که با بردن نام امیرکبیر، هاشمی منقلب گشته بود. چه می دانست که قرار است در سالگرد وفات امیرکبیر، او نیز دعوت حق را لبیک بگوید. گویا قراری است که امیر کبیرها بسانِ هم زندگی کنند و به ساعت هم درگذرند! به احترام روح آن مرد بزرگ از پای برمی خیزم و کلاه از سر برمی دارم.
روزنامه «تجارت» در سرمقاله خود با عنوان «عروج مرد صبور انقلاب» نوشت: خبر سهمگین و شوک آور بود. استوانه صبور انقلاب پس از عمری مجاهدت چشم از جهان فانی فروبست و به ملکوت اعلی پیوست. با او تاریخ انقلاب مبنا و روایت می شد. مردی که در برابر تندباد حوادث و ناملایمات صبوری کرد تا کشتی انقلاب به ساحل امن سیاست و اقتصاد برسد.بیش از نیم قرن مجاهدت در راه اسلام و انقلاب تاریخ کوچکی نیست که بشود چشم از آن فروبست یا از کنار آن به سادگی عبور کرد.
در یادداشتی از روزنامه «جهان صنعت» هم می خوانیم: آمدن و رفتن اگرچه کنش و واکنش‌ روزگار است اما اینکه آمدن و رفتن مربوط به چه کسی باشد پیامد آن با دیگران فرق می‌کند. شخصیت‌هایی هستند که با آمدن و رفتن‌شان تاریخ را ورق می‌زنند. به ‌اکبر هاشمی‌رفسنجانی از هر دریچه‌ای نگاه کنیم، موافق او باشیم یا مخالف، نامش با انقلاب اسلامی عجین شده و می‌ماند. شخصیت‌های هستند که در تاریخ، بود و نبودشان هر دو می‌تواند منشا دگرگونی باشد. دقیقا این همان واقعیت تاریخی است که از امروز پیامدهای خود را در آینده جمهوری اسلامی نشان خواهد داد.
در بخشی دیگر از این یادداشت آمده است: با رفتن اکبر هاشمی‌رفسنجانی انقلاب ایران به دوره پس از او تقسیم می‌شود که بدون تردید نمی‌تواند در روند حرکتی جناح‌های متفاوت صحنه سیاسی کشور و آینده آنها بی‌اثر باشد. هاشمی‌رفسنجانی در تاریخ انقلاب ایران جای خاصی دارد به این معنا که نه یکسره می‌توان او را تقدیس و نه می‌توان نامش را حذف کرد. هاشمی‌رفسنجانی اگرچه در سال‌های اخیر کمتر حرمت دید اما بدون تردید رفتنش درست مانند بودنش می‌تواند در شکل‌گیری رویدادهای سیاسی کشور موثر باشد.
روزنامه «همدلی» هم درگذشت هاشمی را «پرواز آخر ققنوس» عنوان کرد و آورد: او مسیر خود را رفته بود، اما جهان هنوز منتظر بود تا از او خبری برسد. خبر رسید و پایان 55 سال مبارزه و سیاست‌ورزی مردی برخاسته از دل کویرهای ایران را اعلام کرد.
«ققنوسی برخاسته از خاکستر سیاست» هم عنوان سرمقاله روزنامه همدلی به قلم «فضل الله یاری» بود که در این یادداشت می خوانیم: نگاهی به سیاست‌ورزی 55ساله این مرد او را در هیئت ققنوسی به یاد می‌آورد که هربار از آتش شکست خود برمی‌خیزد و بال‌ها را به هم می‌زند و اوج می‌گیرد. نه فحاشی افراطیون او را از راه درست خود بازداشت و نه غوغای هواداران او را از مسیر اعتدال بیرون برد.
روزنامه «جمهوری اسلامی» هم در یادداشتی آورد: در سال‌های اخیر، هاشمی رفسنجانی تحت عظیم‌ترین فشارهای روحی و تبلیغاتی برای ساکت ماندن و رانده شدن، به انزوا قرار گرفت ولی او همچنان در میدان باقی ماند و صحنه تاثیرگذاری در جامعه را ترک نکرد. گرچه چند سالی بودکه مردم دیگر سخنان و صدای او را از خطبه‌های نماز جمعه تهران نمی‌شنیدند ولی آزادیخواهان، با اشتیاق بیشتری به دیدگاه‌های او که در جمع‌های محدودی بیان می‌شد از طریق شبکه‌های مجازی و اجتماعی توجه می‌کردند.
«فیروز نعیم محبوبی» مدیر مسوول روزنامه «نوآوران» هم در سرمقاله این روزنامه به «ایران بدون حضور آیت‌الله» اشاره کرد و نوشت: مهم‌ترین نکته‌ای که چه هواداران و دوستداران آیت‌الله و چه منتقدین و مخالفین ایشان شدیداً باید به آن توجه داشته و همواره آویزه گوش خود نمایند این است که پس از مقام معظم رهبری، متنفذترین، خیرخواه‌ترین و صبورترین مقام کشور دیگر در میدان رویارویی‌ها و شاخ و شانه کشیدن‌های شخصیت‌ها، جناح‌ها و جریان‌های سیاسی حضور ندارد و هرگونه رفتار ناسنجیده و برخلاف منافع ملی کشور و ایجاد تنش می‌تواند به قیمتی گزاف و چه بسا جبران‌ناپذیری برای ایران اسلامی تمام شود.
روزنامه «سیاست روز» هم خبر درگذشت هاشمی رفسنجانی را این گونه اعلام کرد: «قلب یار امام و رهبر انقلاب از تپش ایستاد.» روزنامه «جوان» هم «مرد روزهای سخت مبارزه و یار امام و رهبری به دیدار خدا شتا‌فت» را عنوان نخست قرار داد.

**تسلیت رهبر انقلاب در فقدان یار دیرین
پیام تسلیت رهبر انقلاب در سوگ آیت الله هاشمی رفسنجانی، «رفیق دیرین، و همسنگر و همگام دوران مبارزات نهضت اسلامی» رهبری دیگر موضوع برجسته روزنامه های امروز بود.
در همین راستا، روزنامه «فرهیختگان» به بازتاب پیام تسلیت رهبری پرداخت. به نوشته فرهیختگان، در بخشی از پیام رهبری آمده است: فقدان همرزم و همگامی که سابقه‌ همکاری و آغاز همدلی و همکاری با وی به پنجاه و نه سال تمام می‌رسد، سخت و جانکاه است. چه دشواری‌ها و تنگناها که در این ده‌ها سال بر ما گذشت و چه همفکری‌ها و همدلی‌ها که در برهه‌های زیادی ما را با یکدیگر در راهی مشترک به تلاش و تحمل و خطرپذیری کشانید.
روزنامه «ایران» این بخش از پیام تسلیت رهبر معظم انقلاب را که «با فقدان هاشمی اینجانب هیچ شخصیت دیگری را نمی شناسم که تجربه مشترک و چنین درازمدت را با او در نشیب و فرازهای این دوران تاریخ ساز به یاد داشته باشم» برجسته کرد.
روزنامه سیاست روز در بازتاب این پیام تسلیت، ی عنوان را که «او نمونه‌ کم نظیری از نسل اول مبارزان ضد ستم شاهی و از رنج دیدگان این راه پرخطر و پرافتخار بود» برجسته ساخت.
رهبر انقلاب در بخشی از پیام خود به مناسبت درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی نوشت «هوش وافر و صمیمیت کم‌نظیر او تکیه‌گاه مطمئنی برای همه به ویژه اینجانب بود»؛ فرازی که روزنامه «کیهان» آن را عنوان قرار داد و در ادامه آورد: هوش وافر و صمیمیت کم‌نظیر او در آن سالها، تکیه‌گاه مطمئنی برای همه‌ کسانی که با وی همکار بودند به ویژه برای اینجانب به شمار می‌آمد. اختلاف‌نظرها و اجتهادهای متفاوت در برهه‌هایی از این دوران طولانی هرگز نتوانست پیوند رفاقتی را که سرآغاز آن در بین‌الحرمین کربلای معلّی بود به کلی بگسلد و وسوسه‌‌ خناسانی که در سال‌های اخیر با شدّت و جدیت در پی بهره‌برداری از این تفاوتهای نظری بودند، نتوانست در محبت شخصی عمیق او نسبت به این حقیر خلل وارد آورد.

**بازتاب گسترده رحلت سردار سازندگی
درگذشت ناگهانی آیت‌الله هاشمی، موجی از واکنش‌ها در سراسر کشور و دنیای خارج به دنبال داشت. در همین پیوند، روزنامه «وقایع اتفاقیه» در گزارشی از واکنش های داخلی و خارجی به خبر درگذشت هاشمی رفسنجانی پرداخت. به نوشته این روزنامه، «حسن روحانی» رییس‌جمهوری در پیامی توییتری نوشت: «روح بزرگمرد انقلاب و سیاست، مظهر صبر و استقامت به آسمان عروج کرد.» هیات‌دولت هم در اطلاعیه‌ای ضمن تسلیت این ضایعه «به مناسبت تجلیل از این یار دیرین امام و رهبری، سه روز عزای عمومی و روز سه‌شنبه 21 دی 1395 را تعطیل عمومی اعلام» و «ملت قدر شناس ایران را به شرکت باشکوه و تاریخی در مراسم تشیع پیکر پاک ایشان» دعوت کرد.
در بخشی دیگر از گزارش این روزنامه، درباره واکنش های خارجی به درگذشت رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام می خوانیم: واکنش رسانه‌های خارجی نیز در این میان، فوری و قابل‌توجه بود. اشپیگل با تیتر «رئیس‌جمهوری سابق ایران درگذشت» این خبر را مخابره کرد. گاردین در سرمقاله‌اش، او را از بزرگ‌ترین سیاستمداران ایرانی دوره معاصر خوانده است. در واکنشی دیگر، نخست‌وزیر هند از طرف یک میلیارد و 250 میلیون نفر از هموطنانش، عمیق‌ترین تسلیت‌ها را برای درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به ملت ایران گفت. آسوشیتدپرس، رویترز، بلومبرگ، بی‌بی‌سی، ایندیپندنت، واشنگتن‌پست و... این خبر را بازتاب دادند. گاردین در سر مقاله خود، آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی را بزرگ‌ترین سیاستمدار ایرانی دوره معاصر خوانده است.
روزنامه «مردم سالاری» هم در «بازتاب گسترده ارتحال آیت‌الله‌هاشمی رفسنجانی» نوشت: در پی این فاجعه‌، خبرگزاری‌های فرانسه، رویترز، آسوشیتدپرس، بی.بی.سی، نشریات ایندپندنت و نیویورک تایمز و دیگر رسانه‌های بین‌المللی و تصویری از جمله الجزیره بلافاصله خبر درگذشت آیت‌الله رفسنجانی را به سرعت بازتاب دادند.
به نوشته مردم سالاری، خبرگزاری آسوشیتدپرس در این رابطه با اشاره به اینکه آیت‌الله رفسنجانی عصر یکشنبه به علت عارضه قلبی در بیمارستان بستری شده بود، نوشت‌: وی که از سال 1989 تا 1997 در مقام ریاست جمهوری فعالیت کرده، از جمله سیاستمداران پیشرو و با نفوذ ایرانی بوده است.
**گروه پژوهش و تحلیل خبری
خبرنگار: فاطمه دهقان نیری**انتشاردهنده: سیدمحمد موسی کاظمی**پژوهشم**9294** 9279

انتهای پیام /*

باشگاه مخاطبان ایرنا

برای ارسال نظرات از فرم پایین صفحه استفاده کنید.
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال