بازخوانی اندیشه امام خمینی(ره)

جایگاه زنان در جامعه ی ایران

تهران- ایرنا- «زنان در همه ی عرصه ها بسیار پر انرژی و فعال حضور پیدا کردند و تشکیلات حزبی یا سیاسی نداشتند اینها وارد شدند تغییراتی ایجاد کردند و در بحبوحه ی پیروزی انقلاب اسلامی و بعد از آن زنان به یاری انقلاب شتافتند و مردان هم نسبت به این حرکت تشویق می شدند.» (بخشی از سخنان امام خمینی درباره زنان)

امام خمینی متفکری بزرگ و رهبری فرزانه بودند که به مباحث مختلف علمی اشراف کامل داشتند و همین ویژگی ها اندیشه ایشان را از عمق، غنا و ماندگاری برخوردار کرده است. به طوری که می توان نوعی نظام اندیشه ای منسجم، جامع و منطقی در آرای ایشان یافت. از این رو بازخوانی و شناخت اندیشه ی چنین انسانی حایز اهمیت و راهگشای بسیاری از مسایل امروز جامعه ی اسلامی است.
شکل گیری جوامع بشری در جهان امروز برای تحقق مفاهیم و ویژگی هایی همچون عدالت، آزادی، برابری و ... مستلزم آن است که تمام افراد یک جامعه در آن نقش آفرینی کنند. در این نقش آفرینی سهم زنان به دلیل مولد بودن، انسان سازی و انتقال ارزش ها به نسل های بعدی اثر گذارتر و ماندگارتر به شمار می رود. از این رو در این گزارش اندیشه ی امام خمینی(ره) درباره جایگاه و نقش زنان بررسی شده است.
امام خمینی (ره) نمونه انسان کامل و تمامیت آنچه را باید برای یک زن قابل تصور باشد در وجود حضرت زهرا(س) می بیند و می فرماید:«تمام ابعادی که برای زن متصور است و برای یک انسان متصور است در فاطمه زهرا(س) جلوه کرده است، او یک زن معمولی نبوده است، یک زن روحانی یک زن ملکوتی، یک انسان به تمام معنا انسان، تمام نسخه انسانیت، تمام حقیقت زن...بوده است» ایشان همچنین در خصوص جایگاه زن فرمود:« زن مسـاوی مـرد است، زن مـاننـد مـرد آزاد است که سـرنـــوشت و فعالیت های خـود را انتخـاب کنـد...»
ایشان زن را در سه مرحله تاریخی در نظر گرفته اند و بررسی کرده اند:
1-عصر جاهلیت؛ امام خمینی موقعیت اسفبار زن را در عصرجاهلیت مورد اشاره قرار داده اند و فرموده اند: «در جاهلیت، زن مظلوم بود، و اسلام منت گذاشت بر انسان، زن را از آن مظلومیتی که در جاهلیت داشت بیرون کشید...»
2- پس از ظهور اسلام؛ دومین دوره پس از ظهور اسلام است. امام(ره) خدمت عظیمی را که اسلام به زن کرده این گونه توصیف کردند:«اسلام می خواهد که زن و مرد رشد داشته باشند. اسلام زن ها را نجات داده است از آن چیزهایی که در جاهلیت بود. آنقدری که اسلام به زن خدمت کرده، خدا می داند به مرد خدمت نکرده ... اسلام به شما آن قدر احترام قائل است که برای مردها نیست. شما نمی دانید که در جاهلیت زن چه بوده و در اسلام چه شده، اسلام به زن خدمتی کرده است که در تاریخ همچو سابقه ای ندارد. اسلام ... شخصیت به او داده ... درصورتی که در زمانی که پیغمبر اسلام آمد، زن ها را هیچ حساب می کردند، اسلام زن ها را قدرت داده است.»
3- انقلاب اسلامی ایران؛ هنر انقلاب این بود که زنان جامعه ما را متحول ساخت. امام در این باره می فرمایند:«من در جامعه ی زنها یک جور تحول عجیبی می بینم که بیشتر از تحولی است که در مردها پیدا شده است.» و نیز در جایی دیگر بیان می کنند:«در نهضت اسلامی به برکت اسلام چنان تحولی در نفوس زن و مرد به وجود آورده که ره صد ساله را یک شبه طی نموده است.»
در این ارتباط «پروانه مافی» رییس کمیته بانوان ستاد بزرگداشت ارتحال امام خمینی(ره) در گفتگو با پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا در خصوص تاثیر انقلاب اسلامی و اندیشه امام(ره) بر رشد و تعالی زنان گفت: اندیشه امام (ره) موجب احیای هویت زن مسلمان شد. آنچه در قبل از انقلاب اسلامی وجود داشت و آنچه در بعد از انقلاب بوجود آمد ظرفیت ویژه ای بود که در حقیقت امام (ره) ایجاد کرد. زنان قبل از انقلاب 2 گروه بودند. یکی گروه هایی که به خاطر رفتار های رژیم پهلوی و چالش های فرهنگی ، موافق فعالیت های اجتماعی آن زمان نبودند و ترجیح می دادند در گوشه خانه بمانند. دوم گروه هایی از زنان که به ترویج فرهنگی رژیم می پرداختند و در حقیقت عروسک های دست ساخته بودندو آن چیزهایی که آنها می خواستند انجام می دادند. این شرایط برای گروه اول با توجه به انقلاب اسلامی متفاوت شد و تحول روحی ، فکری و رفتاری در آنها بوجود آمد.
رییس کمیته بانوان ستاد بزرگداشت ارتحال امام خمینی(ره) ضمن اشاره به وظایف تربیتی و سازندگی زنان در خانواده و جامعه یادآور شد: امام تاکید زیادی داشتند که زنان جامعه اگر راه انحطاط رفتند و مسیر درست ترقی را طی نکردند مطمئن باشند آن جامعه هر چند هم مردانشان خوب باشد صدمه می بیندو جمله ی معروف امام که می فرمایند: «از دامن زن، مرد به معراج می رود» اشاره بر قداست خانواده و محوریت زن در خانه و خانواده دارد. از این گفته می توان به حساس بودن نقش زن در تربیت و قوام خانواده پی برد و اینکه به عقیده ی امام (ره) هیچ جامعه ای به موفقیت نمی رسد مگر اینکه زنانی پاک و صادق داشته باشد.
امام خمینی (ره) در خصوص نقش زنان در تربیت فرزندان می فرمایند: «دامن مادر بزرگ ترین مدرسه ای است که بچه در آن جا تربیت می شود. آن چه که بچه از مادر می شنود، غیر از آن چیزی است که از معلم می شنود. بچه از مادر بهتر می شنود تا از معلم. در دامن مادر بهتر تربیت می شود تا در جوار پدر، تا در جوار معلم. یک وظیفه ی انسانی، یک وظیفه ی الهی، یک امر شریف، انسان درست کردن است.» همچنین بیان می کنند که «شما می توانید بچه هایی تربیت کنید که ...حفاظت از آمال انبیا بکنند، شما هم خود حافظ باید باشید و هم نگهبان درست کنید... خانه ی شما باید خانه ی تربیت اولاد باشد...» و «یک مادر ممکن است که بچه را تربیت کند و خوب تربیت کند، و آن یک بچه یک امت را نجات بدهد و ممکن است که بد تربیت کند و موجب هلاکت یک امت بشود.»
**حقوق زنان
امام (ره) حقوقی را برای زنان در جامعه اسلامی قائل بودند که از جمله ی این حقوق، حضور پر رنگ زنان در صحنه های علمی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی جامعه بود. ایشان حضور زن در اجتماع را در ابعاد اخلاقی و تربیتی، سیاسی، فرهنگی و علمی، دفاعی و نظامی و ... پرارزش دانسته و فرمودند:«خانم ها حق دارند در سیاست دخالت بکنند، تکلیفشان این است.»
پروانه مافی در خصوص نظر امام(ره) درباره حضور زنان در جامعه اظهار داشت: حضرت امام(ره) به مشارکت زنان در عرصه های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، دینی، مذهبی و علمی اعتقاد داشتند. در تمام سخنان ایشان تاکید بر حضور زنان در عرصه های اجتماعی دیده می شود و فعالیت زنان را به عنوان وظیفه ی اصلی می دانند مثلاً امام در یکی از بیانات خود می فرمایند «زنان باید در مقدرات اساسی مملکت دخالت داشته باشند.»
از دیگر حقوقی که امام(ره) برای زنان قائل بودند حضور علمی و فرهنگی آنها در جامعه بود. ایشان این امر را از این جهت مهم می دانستند که برای ارتقای جامعه باید هم به ابزار تقوا و تربیت الهی مجهز بود و هم به علم روز،«اگر یک انسانی هم علم داشت و هم تربیت الهی داشت، این مفید خواهد شد برای مملکت خودش...»
بنابراین امام(ره) حضور علمی و فرهنگی را برای بانوان همانند سنگری می دانند که باید در آن سنگر نیز زنان حضور داشته باشند:«این فرهنگ را باید زنده کرد و شما خانم-ها همان طوری که آقایان مشغول هستند، همان طوری که مردها در جبهه علمی و فرهنگی مشغول هستند، شما هم باید مشغول باشید.» امام خمینی (ره) بی اعتنایی به حضور و نقش زنان در جامعه ی اسلامی را باعث زوال جامعه و خانواده و این امر را زمینه ساز فساد اجتماعی می دانستند و فرموده اند: « آن وقت می گفتند نیمی از جمعیت ایران که در پرده هستند دیگر کاری ازشان نمی آید؛ نه اینکه می خواستند کاری ازشان بیاید برای اینکه مردها را هم آن ها محروم کردند از کارهای فعال، بلکه می خواستند که آن ها را وارد کنند در جامعه به آن ترتیبی که خود آن ها و رفقا و همراهان آن ها بودند و به فساد بکشند جامعه».
همچنین ایشان در فرازی از وصیت نامه الهی- سیاسی ضمن تاکید بر حضور زنان فرمودند:«محرومیت های زنان را ناشی از تـوطئه دشمنان و نا آشنایـی دوستان از احکام اسلام و قـرآن و نیز ناشـی از خرافاتـی است که دشمنان برای منافع خـود به دست نادانان و بعضی آخـوندهای بی اطلاع از مصالح مسلمیـن به وجـود آورده بـودند.»

*نقل قول های مستقیم از منابع زیر است:
-صحیفه امام، تهران:موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)
-تبیان، دفتر هشتم، جایگاه زن در اندیشه امام خمینی(ره)، تهران:موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)
-غلامعلی رجایی، برداشت هایی از سیره امام خمینی(ره)، تهران:موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)
*گروه اطلاع رسانی
پژوهشم**م.ا**9131

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال