در گفت وگو با خالق مجسمه خیام در آمریکا

برای ساخت تندیس خیام به شرق و غرب جهان سفر کردم

تهران - ایرنا - هنر و هنرمند ایرانی همواره در طول تاریخ موجب تقدیر و تحسین بوده است و با تورق تاریخ تمدن جهان می توان به سادگی به آثار هنرمندان ایرانی در تمامی ادوار اشاره و استناد کرد.

هر چند بسیاری از کارشناسان اوج درخشش هنر ایرانی را متعلق به قرن سوم تا دوازدهم هجری قمری می دانند اما هنرمندان کشورمان در دهه های معاصر نیز بارها ثابت کرده اند که وقتی به صرف فعل خواستن اقدام کنند هیچ مانعی نمی تواند سد راه تحقق اهداف آنها شود.
در همین راستا بار دیگر استاد حسین فخیمی تنها پروفسور ایرانی در رشته مجسمه سازی که پیش از این علاقه مندان به هنر وی، تندیس صلح ساخته دست او را در مقر سازمان بین المللی یونسکو به نظاره نشسته بودند، شاهد ارسال مجسمه ای از خیام نیشابوری شاعر، عارف، فیلسوف، ریاضی دان و منجم برجسته ایرانی به سفارش شهرداری منهتن ایالت نیوروک ایالات متحده آمریکا برای نصب در این شهر بودند.
استاد فخیمی متولد سال 1324 هجری شمسی در شهرستان ابهر استان زنجان است.
وی تنها ایرانی دارای مدرک پروفسور طراحی و مجسمه سازی از دانشکده هنرهای زیبا مادرید کشور اسپانیا است و همچنین از «دن خوان آوالوس» مجسمه ساز شهیر و بین المللی اسپانیان نیز گواهی مجسمه سازی دریافت کرده است.
وی علاوه بر این مدارک، دارای مدال و نشان استادی از دانشکده هنرهای زیبای مادرید، گواهی ریخته گری و ساخت مجسمه از برنز از آرپولسای کشور اسپانیا و گواهی طراحی و مجسمه سازی از استاد حسین شیخ از نام آوران هنرستان کمال الملک نیز است.
ساخت مجسمه های مادر شهید، تولد مادر و فرزند در مرکز گفت و گوی تمدن ها و تندیس صلح که شامل دو قوی سپید که نمادی از عشق و صلح حضرت علی(ع) است که در مرکز بین المللی مقر یونسکو نصب شده است از دیگر آثار ماندگار استاد فخیمی است.
به بهانه ساخت مجسمه خیام و ارسال آن به کشور آمریکا گفت و گویی با این استاد به نام مجسمه سازی انجام دادیدم که حاصل آن در ادامه از خاطر شما می گذرد.

** س: جناب فخیمی؛ مجسمه خیام ساخته ذهن هنرمند و دستان خلاق شما با سفارش شهرداری منهتن ایالت نیویورک آمریکا، 10 شهریور ماه برای نصب در این شهر ارسال شد، آیا این مجسمه با دو مجسمه قبلی خیام که با دستان شما ساخته شده است تفاوتی دارد؟

- خیر، در حقیقت وقتی تصمیم به ساخت مجسمه خیام گرفتم از این تندیس سه نسخه را طراحی و تولید کردم که نخستین مجسمه آن در اردیبهشت سال جاری و همزمان با سالروز تولد خیام در شهر نیشابور به عنوان زادگاه این شاعر، عارف و منجم و ریاضی دان ایرانی نصب شد.
نسخه دوم آن طبق صحبت های صورت گرفته برای نصب به شهر فلورانس در کشور ایتالیا ارسال خواهد شد و سومین نسخه آن نیز به سفارش شهرداری منهتن ایالت نیویورک کشور آمریکا برای نصب ارسال شد.

**س: ساخت این مجسمه ها چه پروسه ای را طی کرد و چقدر زمان برد؟
- کار مطالعاتی، پژوهشی و تحقیقاتی درباره ساخت این مجسمه ها دو سال زمان برد و در نهایت با اتمام کارهای تحقیقاتی منجر به ساخت سه نسخه از این مجسمه دو متری شد و در آن خیام را به گونه ای طراحی کردم که نشسته است و با گویی از جهان در حال تفکر و تعمق است.

**س: یکی از اصلی ترین ویژگی هایی که هنرمندان طراح و مجسمه ساز در ساخت مجسمه های انسانی و چهره های ماندگار و شناخته شده از آنها بهره می برند استفاده از ویژگی های شخصیتی آن افراد در کار طراحی و ساخت مجسمه است، آیا ساخت مجسمه خیام نیز از این امر تیعیت کرده است؟

- بدون شک این گونه بوده است. خوب به خاطر دارم وقتی کار طراحی و ساخت این مجسمه به من سپرده شد بیشترین شناخت من از خیام به عنوان یک شاعر و عارف بزرگ ایرانی بود. اما تصمیم گرفتم پیش از طراحی مجسمه به شناخت کامل و کافی از این چهره بزرگ فرهنگ و تمدن ایران دست پیدا کنم و به همین دلیل طی شش ماه به شکل مستمر به کار پژوهشی و تحقیقاتی درباره شخصیت خیام نیشابوری پرداختم.
در این سیر مطالعاتی تمامی جنبه های شخصیتی و ویژگی های رفتاری و علمی وی را مورد تحقیق قرار دادم و پی بردم که وی علاوه بر تسلط بر شعر و عرفان در ستاره شناسی، نجوم، علم ریاضی و فلسفه نیز از بزرگان زمان خود و تاریخ جهان به شمار می رود و حتی در بسیاری از متون کهن و معاصر از خیام به عنوان پدر علم جهان نام برده شده است.
در ادامه تحقیقات در گفت و گو با اساتیدی چون ابراهیم دینانی، بابک خرمشاهی، حسین الهی قمشه ای و مهدی سمسار با ابعاد دیگری از شخصیت خیام نیشابوری آشنا شدم و در نهایت با وجود فراز و فرودهای بسیار بعد از دو سال بالاخره توانستم ساخت این مجسمه را به پایان ببرم.

** س: جنس و نحوه انتخاب ماده یا موارد برای ساخت این مجسمه از چیست؟

- بعد از اتمام کارهای پژوهشی و با طراحی های صورت گرفته بهترین متریال برای ساخت این مجسمه را در سنگ دیدم و به همین دلیل چیزی حدود 18 ماه را برای سفر به معادن کشورهای مختلف آسیایی و اروپایی صرف کردم اما در نهایت با توجه به این اصل که ریشه خیام از خاک ایران سرچشمه گرفته است تصمیم گرفتم تا از سنگ معادن ایران برای ساخت این مجسمه استفاده کنم.
در نهایت سه نسخه این مجسمه ها از 42 تن سنگ (دو قطعه سنگ 12 تنی و یک قطعه سنگ 18 تنی) از معادن ایرانی طراحی و ساخته شد که طول هر کدام از آنها دو متر است.

** س: مجسمه خیام در نیشابور نصب شده است، آیا طراحی محیطی خاصی برای نصب این مجسمه در نظر گرفته شده است یا به صورت مجسمه های میدانگاهی به شکل واحد استفاده خواهد شد؟

- این مجسمه 28 اردیبهشت ماه همزمان با روز تولد و بزرگداشت خیام نیشابوری در شهر زادگاه این شاعر و عارف و ریاضی دان بزرگ ایرانی نصب شده است و من به متولیان این شهر پیشنهادی برای طراحی بقعه ای در خور این شاعر و محلی برای جذب گردشگران وتوریست ها ارائه دادم.
در حقیقت سعی کردم در طراحی این بقعه خصوصیات مهم این بزرگمرد ایرانی به ویژه در علم ریاضی و نجوم را در نظر بگیرم و به مسئولان پیشنهاد دادم تا در شکل طراحی معماری این بقعه از معماری دوران سلجوقی، زمانی که خود این شاعر و فلیسوف وریاضی دادن در آن زیست می کرده است بهره ببرند و محلی را برای عرضه کتاب های خیام در نظر بگیرند و در مرکز آن با نصب آب نما محلی را بالای آب نما برای نصب مجسمه طراحی کنند.
همچنین با توجه به ارتباط خیام با ستاره شناسی و علم نجوم پیشنهاد دادم تا سقف این بقعه را آسمان نگاری کنند و با طراحی اجرام و ستاره ها و سیاره ها فضایی ملموس و مرتبط با زندگی وی فراهم کنند تا بیشترین ارتباط را مخاطبان در شکل بصری از تمام وجوه زندگی خیام نیشابوری با مراجعه به این بقعه به دست آورند.
حکیم عمر خَیام نیشابوری متولد 28 اردیبهشت 427 خورشیدی در نیشابور و متوفی در 12 آذر 510 خورشیدی در نیشابور، فیلسوف، ریاضی دان، ستاره شناس و رباعی سرای ایرانی در دورهٔ سلجوقی است.
با وجود آنکه درجه علمی خیام برتر از جایگاه ادبی وی به شمار می رود و لقبش «حجةالحق» بوده؛ ولی آوازه وی بیشتر به واسطهٔ نگارش رباعیاتش است که شهرت جهانی دارد. از آنجایی که رباعیات خیام به اغلب زبان های زنده ترجمه شده اند این شهرت شکل بین المللی نیز به خود گرفته است.
یکی از برجسته ترین کارهای وی را می توان اصلاح گاهشماری ایران در زمان وزارت خواجه نظام الملک، که در دوره سلطنت ملک شاه سلجوقی بود، دانست. وی در ریاضیات، علوم ادبی، دینی و تاریخی استاد بود. نقش خیام در حل معادلات درجه سوم و مطالعات اش درباره اصل پنجم اقلیدس نام او را به عنوان ریاضی دانی برجسته در تاریخ علم ثبت کرده است.
گفت وگو از : امین خرمی
فراهنگ**9266**1601**

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال