چرخ سفالگری دیگر خوب نمی چرخد

اصفهان - ایرنا - ظرفهای سفالی از نخستین دست ساخته های بشر برای نگهداری آب و غذاست که به تدریج به جلوه گاه ذوق و هنر مردم مناطق مختلف جهان نیز مبدل شد.

به گزارش ایرنا، انسانها از زمانی که خاصیت چسبندگی گل رس را شناختند، ساخت سفالینه ها را برای استفاده در زندگی روزمره آغاز کردند و با گذشت زمان و گسترش زندگی، سفالگری نیز تکامل یافت و انسان های هنرمند و خلاق با دستهایشان به گلهایی که بر چرخها می چرخید نقش و نگارها زدند و آنها را با رنگهای گوناگون آراستند.
ایران زمین یکی از نخستین و شاید نخستین منطقه جهان است که در آن ساخت سفالینه ها برای استفاده روزمره مردم رایج و بتدریج با هنر قوم ایرانی آمیخته شده است.
اکنون نیز در بسیاری نقاط ایران همچون درمند گناباد، لالجین همدان، میبد یزد، زنوز آذربایجان، کلپورگان سیستان و بلوچستان، جویبار مازندران، سیاهکل گیلان و شهرضا در استان اصفهان، ظروف سفالین تهیه می شود.
وسایل و محصولات سفالی و سرامیک در هر یک از این نقاط با اختلافی اندک در نوع مواد اولیه، رنگ و طرح تهیه می شود و به همین دلیل محصولات هر ناحیه به خوبی قابل تشخیص از فرآورده های سایر نقاط است.
در شهرضا در جنوب استان اصفهان به عنوان یکی از مراکز تولید سفالینه ها اکنون 30 کارگاه تولید ظرفهای سفالی با حدود 200 شاغل فعال است.
همچنین حدود 200 نفر هم به صورت خانگی کار طراحی و نقاشی روی این محصولات را انجام می دهند.
استاد مرتضی فخار سفالگر شهرضایی که سالیان دراز دست در گل و رنگ دارد از آینده این هنر صنعت نگران است و این نگرانی را در چهره اش به خوبی می توان حس کرد.
این استاد سفالگر به خبرنگار ایرنا گفت: سفالگری بخشی از میراث فرهنگی اصیل ماست و باید به آن توجه ویژه شود ولی آنقدر مورد بی مهری قرار گرفته که حتی برخی از فرزندان ما تمایلی به ادامه این کار ندارند.
وی آموزش این هنر در هنرستان ها و مراکز آموزش فنی وحرفه ای، بدون توجه به کارگاههای سنتی و محیط عملی را بدون نتیجه پیش بینی کرد و گفت: هنرجویان این رشته باید بخش زیادی از این هنر را در محیط کارگاهی و عملی یاد بگیرند.
استاد سفالگر شهرضایی، عشق و علاقه را از مهمترین انگیزه های یک سفالگر خواند و تصریح کرد: در این رشته تمایل خانمها و علاقه آنها معمولا بیشتر است.
استاد فخار نبود مکانی مشخص به عنوان شهرک سفال و سرامیک را یکی از مهمترین مشکلات سفالگران شهرضا برشمرد و گفت: در سالهای گذشته محلی را برای احداث این شهرک در مسیر شهرضا- اصفهان اختصاص دادند و حتی مراسم کلنگ زنی با حضور مسئولان استانی برگزار شد ولی اکنون وضعیت مشخص و روشنی ندارد.
وی گفت: 70درصد از خاک زمینهای شهرضا برای ساخت سفال مناسب است و این یکی از دلایل گسترش این هنر صنعت در این شهرستان است.
وی ضمن اظهار بی اطلاعی از میانگین میزان تولیدات این محصول در شهرضا گفت: تولیدات شهرضا به بیشتر کشورهای حوزه خلیج فارس و شهرهای جنوبی کشور ارسال می شود.
این استاد سفالگر از ورود کالاهای مشابه چینی و تایوانی به کشور ابراز نگرانی کرد و گفت: دولت و برنامه ریزان محلی باید توجه داشته باشند که با احیای این هنر و توجه به تولیدات داخلی می توان بخشی از مشکلات اشتغال را حل کرد.
هنرمند سفالگر شهرضایی نبود سختی کار در ساختار بیمه تامین اجتماعی برای سفالگران، پرداخت عوارض و مالیات و نداشتن شرکت تعاونی سفالگران و ضعف فناوری در بخش تولید سفال را از مهمترین مشکلات سفالگران بیان کرد.
استاد باقر سهیلی یکی دیگر از هنرمندان بنام شهرضا که فوت کوزه گری را نزد پدر آموخته و به فرزندش مهدی و نوه اش مبین نیز آموزش داده است نیز از نامهربانی برخی مسوولان گلایه دارد.
وی گفت: مشکلات سفالگران و هنرمندان این رشته بسیار است و توجهی هم به حل آنها نمی شود.
وی مشخص شدن وضعیت و احداث شهرک سفال و سرامیک را یکی از مهمترین نیازها و خواسته های سفالگران شهرضایی اعلام کرد و از مسوولان خواست تا در این خصوص مساعدت لازم را داشته باشند.
استاد سهیلی ضمن تشکر از حمایت های معاون اداره کل صنایع دستی استان اصفهان گفت: بی شک حمایتهای آقای ادیب طی سالیان گذشته نقش موثری در احیا و ماندگاری این هنر داشته است.
سفالگری و دیگر صنایع دستی به دلیل نیاز کم به سرمایه و مواد اولیه وارداتی، به راحتی قابل گسترش است و از این طریق می توان شغل های زیاد در کشور ایجاد کرد.
مشکلات صنایع دستی کشور در حالی است که انواع صنایع دستی و یا کالاهای نیمه صنعتی تزیینی وارداتی به نام صنایع دستی در بازار شهرهای مختلف به فراوانی عرضه می شود و ایرانیان با خرید این کالاها به اشتغال مردم دیگر کشورها کمک می کنند.
تامین امکانات لازم برای سفالگران و هنرمندان دیگر رشته های صنایع دستی و ترغیب آنها به تولید محصولات بازار پسند از طریق شناخت نیازهای بازار در گسترش این صنایع موثر است.
سفالگری ساختن ظروف با گل است و به ظرف ساخته شده از این طریق سفال می گویند. قبل از رواج شیشه سفالینه ها رایج ترین مظروفات بشر بودند و از مشهورترین سفالینه ها می توان به کوزه و پیاله سفالین اشاره کرد.
مرغوب ترین خاک در صنعت سفالگری خاک رس است که بدلیل وجود مقادیر بالای آهن در آن، به رنگ سرخ است.
خاستگاه سفالگری به درستی آشکار نیست ولی از روی یافته های کهن سرزمین باستانی سومر را خاستگاه این هنر صنعت می دانند، اما به تازگی کشف تمدن جیرفت تردیدهایی در مورد این نظریه ایجاد کرده است.
در ایران قدمت سفالینه ها به بیش از ده هزار سال می رسد.
قدیمی ترین چرخ سفالگری و کوره پخت سفال در جهان در تپه سیلک کاشان یافت شده و قدیمی ترین ظروف سفالی منقوش مربوط به ایران است.
شهرضا در 80 کیلومتری جنوب اصفهان واقع است.
ت/ 7144/607

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال