عطار، آموزگار عرفان فارسی است

شهرکرد – ایرنا – پهنه گسترده ادب پارسی بزرگان زیادی را در دامان خود پرورده است که در میان این سخن سرایان عطار نیشابوری از شاعران بلند آوازه و نام آور ایران و آموزگار عرفان فارسی است.

به گزارش ایرنا، محمد ملقب به فریدالدین با کنیه ابوحامد، فرزند ابراهیم کدکنی و رابعه، معروف به 'عطار نیشابوری' از شاعران و عارفان نام آور ایرانی در اواخر قرن ششم واوایل قرن هفتم هجری، به روایتی در سال 513 و به روایتی دیگر در سال 537 هجری قمری در روستای کدکن یا شادیاخ، از توابع نیشابور دیده به جهان گشود.
پدرش از عطاران و داروفروشان ماهر دوران خود بود که پس از فوتش، فریدالدین به جای پدر مشغول به عطاری و داروفروشی شد و همزمان با آن طبابت را فرامی گرفت.
فریدالدین همچنان به عطاری، داروفروشی و طبابت مشغول بود تا این که انقلابی روحی در وی ایجاد شد و این تحول عمیق، عطار را به یکی از شاعران و عارفان بزرگ ایران و جهان تبدیل کرد.
در خصوص تحول روحی عطار نیشابوری روایات مختلفی ثبت شده است در یکی از این روایتها آمده: روزی درویشی به مغازه عطار نیشابوری می آید و چندین مرتبه از وی طلب کمک می کند، اما فریدالدین چیزی به او نمی دهد.
درویش، ناراحت شده و به عطار نیشابوری می گوید: تو چگونه می خواهی از دنیا بروی؟ و فریدالدین پاسخ می دهد: همانگونه که تو از دنیا می روی!
درویس با تعجب از عطار نیشابوری می پرسد: یعنی تو می توانی مانند من بمیری؟ و فریدالدین پاسخ می دهد: آری، می توانم.
پس درویش کاسه چوبی خود را زیر سرش می گذارد و با گفتن کلمه جلاله 'الله'، جان به جان آفرین می سپارد که مشاهده این رویداد باعث تحول در عطار می شود.
عطار نیشابوری، پس از تغییر در حالات و احوالاتش، از محضر استادان و عارفان بزرگی همچون شیخ الشیوخ عارف رکن الدین اکاف و مجدالدین بغدادی بهره مند می شد.
فریدالدین، مدتی از عمر خود را نیز به سفر پرداخت و از مکه تا ماوراءالنهر را سفر می کند.
عطار نیشابوری، در دوران پیری و هنگام گوشه گیری به سرودن و نوشتن آثار منظوم و منثور خود مشغول می شود.
سخن عطار نیشابوری ساده و گیراست، او برای بیان مقاصد عرفانی خود از آوردن کلام ساده و بی پیرایه، بدون هرگونه آرایشی، استفاده کرده است.
آثار عطار نیشابوری، به دو دسته منظوم و منثور تقسیم می شود، آثار منظوم عطار نیشابوری، دیوان اشعار او غزلیات، قصاید و رباعیات را شامل می شود.
الهی نامه، اسرارنامه، مصیبت نامه، وصلت نامه، بلبل نامه، بی سرنامه، منطق الطیر، جواهر الذات، حیدرنامه، مختارنامه، خسرونامه، اشترنامه و مظهرالعجایب، از مثنویات عطار نیشابوری هستند.
همچنین معروف ترین اثر منثور عطار نیشابوری، تذکرة الاولیاست که در این کتاب، به معرفی 96 تن از اولیا، مشایخ و عرفای صوفیه پرداخته است.
یکی از استادان زبان و ادبیات فارسی درچهارمحال وبختیاری درباره جایگاه عطار نیشابوری در ادب پارسی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: این شاعر گرانقدر، سرآمد رهروان راه طریقت و چشم و چراغ عرفان ایرانی است.
همایون علیدوستی شهرکی گفت: عطار از پیشگامان ادبیات عرفانی بوده و تمامی اهل تحقیق بر این باورند که وی به عرفان، روح و کمال بخشیده است.
وی تأکید کرد: در دامن تربیتهای عرفانی عطار نیشابوری، شاعران بزرگی همچون مولانا جلال الدین رومی به جهان بشریت معرفی شدند.
علیدوستی شهرکی افزود: زبان عطار نیشابوری، زبان نمادها، رمزها و سمبل هاست و او با طرح منظومه منطق الطیر و داستان عارفانه 'سیمرغ و سی مرغ'، به شکلی جاودانه مراحل عرفان و سیر و سلوک را ترسیم کرده و 'هفت وادی عشق' یا 'هفت مرحله سلوک' را به گونه ای هنرمندانه به تصویر کشیده است.
این استاد رشته زبان و ادبیات فارسی بیان داشت: از دیگر شاهکارهای عارفانه عطار نیشابوری، کتاب تذکره الاولیای اوست که نثر زیبا و هنرمندانه باعث جاودانگی این اثر شده است.
وی اضافه کرد: سرگذشتها، تذکره ها و آموزه های اخلاقی و عرفانی در تذکره الاولیای عطار نیشابوری، باعث رجوع اهل تحقیق و معرفت به این کتاب شده است.
علیدوستی شهرکی عنوان داشت: عطار نیشابوری، آنگونه که شایسته این شاعر و عارف بزرگ است، شناخته نشده است.
وی اظهار کرد: مولانا در باره عطار چنین می گوید:
عطار روح بود و سنایی دو چشم او
ما از پی سنایی و عطار آمدیم
این مدرس زبان و ادبیات دانشگاه های چهارمحال و بختیاری ادامه داد: شاعران دیگری نیز در تاریخ ادبیات ایران و دنیا، ارادت و علاقه خود را به عطار نیشابوری ابراز داشته اند.
وی گفت: علامه اقبال لاهوری در وصف عطار نیشابوری می گوید:
مرا از گفته خود عار ناید
که در صد قرن، یک عطار ناید
علیدوستی شهرکی اظهار امیدواری کرد: عطار پژوهان و اهل هنر و تحقیق، با برپایی همایشهای ویژه، چهره عرفانی و معنوی این شاعر گرانقدر را بیشتر به جهانیان بشناسانند.
در مورد تاریخ فوت عطار نیشابوری، روایت های مختلفی بیان شده، به طوری که برخی وفات وی را در سال 627، بعضی در سال 632 و عده ای هم در سال 616 هجری قمری اعلام کرده اند.
تاریخ نویسان، در مورد مرگ عطار نیشابوری در زمان یورش مغولان به ایران، دو روایت مختلف ثبت کرده اند، براساس روایت نخست، گفته شده که هنگام یورش مغولان به نیشابور، اهالی این شهر، به دست لشکر جرار تاتار، قتل عام شدند و فریدالدین هم با ضربه شمشیر یکی از سربازان این لشکر، زخمی شد و زمانی که فهمید زمان مرگش رسیده، با خون خود، رباعی زیر را بر دیوار نوشت:
در کوی تو، رسم سرفرازی این است
مستان تو را، کمینه بازی این است
با این همه رتبه، هیچ نتوانم گفت
شاید که تو را، بنده نوازی این است
طبق روایت دوم، تاریخ نویسان آورده اند که پس از تسلط چنگیز خان مغول بر سرزمین خراسان، عطار نیشابوری به اسارت لشکر مغول درآمد.
براساس این روایت، یکی از مغولان می خواسته عطار نیشابوری را بکشد، که در این هنگام، شخصی می رسد و می گوید: این پیر را مکش، که به خون بهای او، هزار درم بدهم!
اما عطار نیشابوری در این هنگام به سرباز مغول می گوید: به این قیمت نفروش که مرا بهتر از این می خرند.
پس از ساعتی، شخص دیگری نزد سرباز مغول آمده و گفت: این پیر را نکش که به خون بهای او، یک کیسه کاه، به تو می دهم!
فریدالدین در این لحظه گفت: بفروش که بیش از این نمی ارزم!
سرباز مغول، از گفته عطار نیشابوری خشمناک شد و وی را از پای درآورد.
مقبره عطار نیشابوری که در زمان تیموریان، به فرمان امیر علی شیر نوایی، وزیر سلطان حسین بایقرا، مرمت و تعمیر شده در نزدیکی شهر نیشابور قرار دارد.
بسیاری از عطار پژوهان، عطار دوستان و اهالی عرفان، در زمانهای گوناگون، با حضور در مقبره عطار نیشابوری، یاد و خاطره این شاعر، عارف و آموزگار عرفان فارسی را گرامی می دارند.
25 فروردین در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران، به نام 'روز بزرگداشت عطار نیشابوری' نامگذاری شده است.
7362/6014/

انتهای پیام /*

ارسال دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه از فرم پایین صفحه استفاده کنید
فرستنده *
پست الکترونیک
کد امنیتی
ارسال یادداشت ارسال