حکايت شکايت مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (ره) از روزنامه کيهان به اتهام «نشر اکاذيب و ايراد تهمت و افتراء و تشويش اذهان عمومي نسبت به بيت شريف حضرت امام و مسئولين و کارکنان اين مؤسسه» شايد در وهله اول براي کساني که دغدغه راه امام (ره) و آرمان هاي ايشان را دارند به عنوان اقدام اين موسسه در دفاع از آرمانهاي امام جلوه کند اما در عين حال، اين سؤال اذهان را مي نوازد که چرا در شرايطي که موج انحراف از انديشه هاي امام در يک دهه گذشته، فضاي رسانه اي کشور را آغشته به تمسخر انديشه هاي امام کرده بود؛ مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام (ره) گام در ميدان ننهاد و به تصحيح کج روي ها نپرداخت؟
موسسه تنظيم و نشر آثار و انديشه هاي امام (ره) در سال 1368 و به همت حاج سيد احمد خميني و با اجازه خود امام (ره) با هدف خدشه وارد نشدن به آثار و انديشه هاي امام و ترويج اين افکار راه اندازي شد. نفس تأسيس اين مؤسسه با عنايت به ترجمه ديدگاه ها و آثار امام براي خارجي زبانان و نيز جمع آوري منظم سخنان امام و تلاش براي ترويج افکار ايشان امري پسنديده بود چراکه از اين رهگذر، برنامه ريزي بر پايه انديشه هاي امام خميني آسان تر و دقيق تر مي گشت.
در همين پيوند، تفاسير و تأويلاتي که از سخنان امام (ره) پس از رحلت جانگداز ايشان صورت گرفت؛ نقش اين مؤسسه را به عنوان متولي اصلي در حفظ انديشه امام پر رنگ تر نمود ليکن کم توجهي مسئولين مؤسسه به جايگاه والاي اين نهاد و وارد کردن وابستگي هاي جناحي، منجر به سکوت اين مؤسسه در قبال رفتار بعضي گروه هاي سياسي و افرادي شد که به دنبال استحاله انديشه امام بودند؛ آناني که شعار نفي وابستگي به قدرت ها و خودکفايي را به تمسخر گرفتند، انديشه هاي امام را مناسب موزه ها دانستند و با نماينده و فرستاده امام به مخالفت پرداختند و حتي در زمان حضورشان در مجلس شوراي اسلامي، با چراغ سبز نشان دادن از درون خيمه نظام به دشمنان امام شرايط را براي حضور معنوي آنان به کشور آماده کردند.
ملت ايران خاطرات انحراف از مسير اصلي انقلاب و تحريف سخنان امام عزيز را از ياد نبرده است؛ آن هنگام که کاريکاتور موهني از امام (ره) در روزنامه "حيات نو" به چاپ رسيد، انديشه هاي خميني کبير به باد سخره گرفته شد و «متحجرانه» خوانده شد و .... متوليان مؤسسه تنظيم و نشر آثار و انديشه هاي امام، سکوت کردند و به جاي آنکه مقتدرانه در مقابل سيل اهانت ها به امام بايستند، با کم کاري و حتي عدم انتشار اسنادي که مي توانست برملا کننده جريان انحراف از خط امام (ره) در جامعه باشد، رفاقت و همنوايي سياسي و حزبي را بر مصلحت انقلاب و امام ترجيح دادند.
اين امر تا بدان پايه پيش رفت که وقتي رييس جمهوري اسلامي ايران فرمايش حضرت امام را در مورد حذف اسراييل تکرار کرد، عده اي او را نادان دانستند مگر همين امام (ره) نبود که فرمود: «اسرائيل بايد از صحنه روزگار حذف شود» ؛ هنگامي که دکتر احمدي نژاد انقلاب را متعلق به همه مردم بخصوص محرومان عنوان کرد و وقت خود را وقف آنان در دورافتاده ترين نقاط ايران نمود،‌ او را پوپوليست معرفي کردند مگر همين امام(ره) نبود که فرمود: «وارثان واقعي اين انقلاب پابرهنگان و مستضعفين و کوخ‌نشينان هستند»؛ وقتي مقابل آمريکا قاطعانه ايستاد و صدور قطعنامه‌هاي شوراي امنيت را بدون تأثير در عزم ملت ايران در مقاومت در برابر باج خواهي غرب عنوان کرد، او را ماجراجو و ناآشنا به مسائل ديپلماتيک ناميدند. مگر همين امام(ره) نبود که فرمود: «آمريکا هيچ غلطي نمي‌تواند بکند». همه اينها در حالي است که مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (ره) در مقابل اين هجمه ها سکوت پيشه کرد و از آرمان هاي امام عزيز دفاع نکرد در حالي که همه اينها برآمده از انديشه و سيره عملي امام عظيم الشأن محسوب مي شود.
توجه به اين نکته ضروري است که براي شناخت اصول و جهت گيري هاي عمده امام خميني (ره) در سياست خارجي و روابط بين الملل، التفات به مباني ديني و فقهي ايشان ضروري است چراکه رويکردهاي حضرت امام در اين حوزه، متأثر از اين اصول و مباني بوده است؛
الف) نفي سلطه بيگانگان يا تأکيد بر اصل نفي سبيل که يکي از قواعد مهم فقه بوده و بر اساس آن حق سلطه کافران بر مسلمانان نفي شده است (1)
ب) حفظ استقلال کشور و جلوگيري از وابستگي (اصل نه شرقي نه غربي) که حضرت امام از آن به عنوان يکي از بنيادهاي اسلام ياد مي کنند و آن را «اصلي غير قابل تغيير» دانسته که «سياست خارجي ما بايد بر مبناي حفظ آزادي و استقلال کشور و نيز حفظ مصالح و منافع ملت ايران باشد.» ايشان در همين ارتباط فرموده اند: ملت ايران بدون اتکا به غرب و شرق مي خواهد روي پاي خود بايستد و بر سرمايه هاي مذهبي و ملّي خود استوار باشد.(2)
پ) دفاع از کيان اسلام و مسلمانان که امام از آن به عنوان «برنامه سياست خارجي ايران» و «برنامه اسلام» ياد مي کنند: ما براي دفاع از اسلام و ممالک اسلامي و استقلال ممالک اسلامي در هر حال مهيا هستيم. برنامه ما برنامه اسلام است، وحدت کلمه مسلمين است، اتحاد ممالک اسلامي است.(3)
ت) اصل احترام متقابل و عدم دخالت در امور يکديگر ؛ حضرت امام در اين مورد قائل به اين نکته هستند که اسلام براي همه و دلسوز براي بشر است و ما همه تابع اسلام و دلسوز براي بشر هستيم. به اين معنا که « ملت ايران اجازه نمي دهد که هيچ مملکتي در امور داخلي او دخالت کند و آزادي و استقلال خودش را حفظ مي کند و با تمام کشورها هم به طور متقابل عمل خواهد کرد (4) و در جاي ديگري فرمودند: جمهوري اسلامي ما با تمام ممالک روابط حسنه دارد و به احترام متقابل قائل است در صورتي که آنها هم احترام متقابل، قائل باشند. (5)
ث) اصل نفي ظلم و حمايت از مظلوم که امام خميني (ره) با استناد به سيره ائمه معصومين، «مکتب اسلام» را شامل دو برنامه مي دانستند: ما نه ظلم خواهيم کرد و نه مظلوم واقع خواهيم شد (6) و يا به مناسبتي ديگر اشاره کردند: ما تحت رهبري پيغمبر اسلام اين دو کلمه را مي خواهيم اجرا کنيم: نه ظالم باشيم و نه مظلوم (7)
اين قصورات آن هنگام اسف بار تر مي شود که "موسسه تنظيم و نشر آثار حضرت امام" و " پژوهشکده امام خميني و انقلاب اسلامي " در چند سال گذشته بعضاً اقدام به درج مطالب عناصر ضدانقلاب فراري در نشريات خود نموده اند؛ درج نوشته هاي "افسانه نجم آبادي" از مسئولان فصلنامه ضد انقلابي "نيمه ديگر" چاپ آمريکا و همچنين چاپ مقاله "هادي سمتي" از افراد مورد حمايت "خانه آزادي" (وابسته به سازمان سيا) و از مفسران تلويزيون فارسي "صداي آمريکا" و نيز از تحليلگران بنياد "نيکسون" ايالات متحده در پژوهشنامه "متين" متعلق به «پژوهشکده امام خميني و انقلاب اسلامي» و يا بکارگيري اعضاي حلقه "کيان" و افرادي نظير عماد الدين باقي که بيشترين اهانت ها را همراه با آقاي منتظري به يادگار امام (ره) روا داشته و عمده ترين تحريفات از تاريخ انقلاب اسلامي را در کتاب هاي خود نگاشته است، در جايگاه هاي بالاي دفتر نشر آثار امام خميني و نيز انتشار اشعار "نعمت ميرزا زاده" متخلص به "آزرم" عضو سازمان مجاهدين خلق و ملک الشعراي مسعود رجوي در ويژه نامه "حضور" که به مناسبت سالگرد ارتحال حضرت امام در سال 1382 به چاپ رسيد، نمونه اي از صدها موارد اهانتي محسوب مي شود که به امام بزرگوار روا شده است.
از سوي ديگر، زماني که يوسف صانعي در تقابل آشکار با انديشه هاي امام ادعا کرد «دشمني زياد با دشمنان به صلاح مصالح و منافع نظام نبوده و نيست» (8) مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام در سکوتي معنا دار، به دفاع از افکار امام (ره) مبني بر « هميشه با بصيرت و با چشماني باز به دشمنان خيره شويد و آنان را آرام نگذاريد که اگر آرام گذاريد، لحظه اي آرامتان نمي گذارند » (9) برنخواست و يا در جايي ديگر، هنگامي که سيدمحمد خاتمي مدعي شد «بعضي متأسفانه مي گويند دو جريان بيشتر نداريم يکي به معيارهاي اصلي و خدا و پيغمبر و ارزش هاي انقلاب معتقد است جدا از اين جريان هم عده اي را خارج از دايره مي دانند که نبايد در عرصه حضور داشته باشند ... اين تقسيم بندي اگر شد بدانيد نشانه يک انحراف بزرگ در جامعه ماست. اين که اجازه دهيم در عرصه سياست اين مرزبندي ها وارد شود من در اين زمينه اعلام خطر مي کنم»(10) مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام؛ عامدانه، اعتراضي به اين نوع نگاه نکرد درحاليکه حضرت امام (ه) در شکل دهي به فرآيند حاکميت دين و توسعه بيداري اسلامي، همواره بر اينکه ما يک «اسلام» نداريم تأکيد مي کردند و قائل به «اسلام آمريکايي» که در مسير قدرت هاي استعماري، جهان سرمايه داري، تحجر و ... قرار داشته و «اسلام ناب» که در مسير حمايت از مستضعفين، رنجديدگان تاريخ، عارفان مبارزه جو و ... حرکت کرده است، بودند و از آن با عباراتي نظير «اسلام پابرهنگان و محرومان»، «اسلام مستضعفان»، «اسلام رنجديدگان تاريخ»، «اسلام عارفان مبارزه جو» ياد نموده اند و در فرازي ديگر، صراحتاً يادآور شدند که « مردم شجاع ايران با دقت تمام به نمايندگاني رأي دهند که متعبد به اسلام و وفادار به مردم باشند و در خدمت ‏به آنان احساس مسئوليت کنند و طعم تلخ فقر را چشيده باشند و در قول و عمل مدافع اسلام پابرهنگان زمين، اسلام مستضعفين، اسلام رنج ديدگان تاريخ، اسلام عارفان مبارزه جو، اسلام پاک‏طينتان عارف‏ و در يک کلمه مدافع اسلام ناب محمدي باشند و افرادي را که طرفدار اسلام سرمايه داري، اسلام مستکبرين، اسلام مرفهين بي درد، اسلام منافقين، اسلام راحت طلبان، اسلام فرصت طلبان و در يک کلمه اسلام آمريکايي هستند طرد نموده و به مردم معرفي نمايند.» (11)
اين همه، آن هنگام شدت بيشتري به خود گرفت که در روزهاي تبليغات انتخابات رياست جمهوري دهم با عنوان "موج سوم" که از سوي حاميان مشترک خاتمي و ميرحسين موسوي برگزار شد، يکي از بي سابقه ترين توهين ها به ساحت مقدس حضرت امام خميني(ره) در حضور همين آقايان اتفاق افتاد؛ در اين مراسم، کليپي با عنوان "از گذشته تا امروز" به نمايش درآمد که تصاوير چهره هاي برجسته سياسي و انقلابي از زمان مشروطه تا انقلاب اسلامي و برخي اصلاح طلبان پخش شد. زمان پخش تصاوير مربوط به خبر اعلام ارتحال ملکوتي امام خميني (ره) جوانان حاضر در سالن با شنيدن صداي گوينده خبر که گفت: "روح بلند پيشواي مسلمانان و رهبر آزادگان جهان، حضرت امام خميني به ملکوت اعلا پيوست" يک صدا شروع به سوت و کف زدن کرده و به شادي و پايکوبي پرداختند که آقايان مدعي حمايت از خط امام هيچ واکنشي از خود نشان ندادند.
با اين وصف، مشخص مي شود سکوت هاي مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (ره) در قبال اظهارنظراتي که آشکارا به دور از شاکله فکري امام راحل بوده و در موارد بسياري هم، اهانت به ساحت مقدس آن عزيز از دست رفته محسوب مي شود؛ به دليل حضور برخي نيروهاي داراي سلايق خاص سياسي در آن مؤسسه بوده و بدون ترديد، بيت شريف امام بزرگوار از اين آلودگي ها به دور مي باشد و ضروري است رياست محترم مؤسسه که از سلاله پاک آن مقام عالي قدر مي باشد، با تدبيري شايسته و ايجاد تحولي در خور توجه، به پالايش آن نهاد پرداخته تا از اين رهگذر، به دور از اعمال سليقه هاي سياسي، انديشه هاي حضرت امام حراست و پاسداري شود.


پانوشت ها----------------------------------------------------------------
(1) : مأخوذ از سوره مبارکه نساء ، آيه شريفه 141 : لن يجعل الله للکافرين علي المومنين سبيلا (خداوند هيچگاه براي کافران، نسبت به اهل ايمان راه تسلط باز نخواهد کرد)

(2) : مصاحبه امام خميني (ره) با روزنامه اونيتا، ارگان حزب کمونيست ايتاليا (1/10/62) صحيفه نور، ج4، ص 195

(3) : بيانات امام خميني(ره) در جمع کليه سفرا، کارداران و نمايندگان ايران در کشورهاي خارجي (18/11/62) صحيفه نور، ج18، ص 221

(4) : مصاحبه خبرنگار روزنامه دانمارکي (5/9/57) صحيفه نور، ج22، ص 146

(5) : مصاحبه خبرنگار مجله آمريکايي تايم (30/9/57) صحيفه نور، ج 22، ص 156

(6) : صحيفه نور، ج14، ص 68

(7) : همان، ص 66

(8) : http://saanei.org/?view=01,01,02,79,30

(9) : صحيفه نور، ج 21 ، ص 109

(10) : سخنراني سيد محمد خاتمي در جمع اعضاي شوراي مرکزي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه گيلان در محل مؤسسه تنظيم و نشر آثار حضرت امام(ره) ، در :
http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=53199

(11) : صحيفه نور، ج‏20 ، ص 194