انتخابات رياست جمهوري دهم به عنوان اولين انتخابات در دهه چهارم انقلاب اسلامي که از سوي مقام معظم رهبري دهه "عدالت و پيشرفت" نام گرفته، با وجود موج بي سابقه هجمه هاي بي امان رسانه اي و فضاي مسموم تبليغاتي عليه دولت اصولگرا با عنايت به تلاش بي وقفه دولت نهم جهت بسط گفتمان "عدالت" در کشور و تأکيد بر اضمحلال وابسته گرايي و تغلب گفتمان "استقلال خواهي" در سپهر گفتمان هاي ايراني؛ يکي از مهم ترين فصول تاريخ ايران را رقم زد .
در اين ميان، دولت نهم که کوشيده بود سياست ورزي را در افق "تداوم آرمان هاي انقلاب اسلامي" و با نگاهي متفاوت به قدرت سياسي که بر پايه هاي "صداقت" و مطالبات تاريخي مردم استوار شده، دنبال کند؛ توانست هويتي متمايز را بر پايه بنيان هاي ارزشي و تاريخي ملت شکل دهد.
راهبرد دولت نهم در تمهيد فراهم کردن زمينه سياسي لازم براي تحکيم ثبات و توسعه اقتصادي کشور و استفاده بهينه از توانمندي ها و اهرم هاي اقتصادي و فرهنگي و نيز تأکيد بر اصلاح ساختاري، اداري و مديريتي کشور؛ کوششي به منظور ترسيم افق روشني از آينده ايران اسلامي در حوزه هاي گوناگوني است که مبناي آن "توسعه ملي" باشد. هرچند در اين ميان، دولت با مخالفت هاي آشکار و پنهان طيف هاي مختلف سياسي که شناسايي درست و دقيقي از توسعه بومي کشور ندارند، مواجه شد اما با تأکيد بر توسعه سرمايه اجتماعي به عنوان پيش شرط و مقوم توسعه اقتصادي و نوسازي اجتماعي کوشيد با درک نيازهاي محلي نسبت به متغيرهاي ملي، تصميمات کلان را منطبق با استعدادها و منابع محلي و بومي اتخاذ کند تا از اين رهگذر؛ از يکسو موجبات توسعه گام به گام را فراهم آورد و از سوي ديگر، انتظارات بافت اجتماعي مناطق مختلف را با دريافت نيازهاي حقيقي آنها برآورده سازد.
اين همه را مي توان از لا به لاي سخنان مقام معظم رهبري در مناسبت هاي مختلف به خوبي دريافت. در واقع، نقشه راهي که ايشان براي ملت ترسيم کردند و به تناسب زمان پيرامون شرايط کشور و اهميت انتخابات رياست جمهوري سخن به ميان آوردند، انتخاب "کانديداي اصلح" را سهل کرد. ايشان در جمع مردم شيراز ضرورت کسب «استقلال» را اصلي ترين هدفي دانستند که مردم را به قيام عليه حکومت پهلوي واداشت : هدف ملت ايران - از هر کسي که سؤال مي‏کرديم، به زبانهاي گوناگون اين هدف را مي‏گفت - اين بود که بتواند در سايه اسلام، استقلال و آزادي به دست بياورد. اين شعار «استقلال، آزادي، جمهوري اسلامي» که در دوران انقلاب رائج بود، حرف دل مردم بود و مردم اين را مي‏خواستند.(1) بايد توجه داشت آنچه موجبات تکوين خيزش اجتماعي عليه حکومت پهلوي دوم را فراهم آورد؛ تأکيد بر سنت، بومي گرايي و اسلام خواهي بود که بسيج طبقات عليه حکومت را موجب شد. همانگونه که از بررسي هاي تاريخي مستفاد مي شود، انقلاب ايران شورشي عليه نوسازي آمرانه و وابسته دولت پهلوي بود که با پيدايش بورژوازي وابسته، تنش هاي اجتماعي جامعه را دوچندان ساخته بود. هرچند دولت ها در آغاز استقرار جمهوري اسلامي در ايران، سياست هاي اقتصادي و اجتماعي خود را با عنايت به شرايط اين دوره و متأثر از پافشاري جامعه بر "استقلال" تنظيم کردند اما دولتي که پس از پايان يافتن جنگ تحميلي و خارج شدن از فضاي اختصاص سرمايه ها و منابع کشور به امور دفاعي، قدرت را به دست گفت به دليل غلبه نگاه وابسته گرايانه به توسعه، بيشتر از آنکه به الزامات بستر سازي براي تحقق "دولت اسلامي" ، گسترش عدالت اجتماعي و بازپخش ثروت در جامعه تأکيد کند همت خود را بر تدوين استراتژي پيشرفت و احياي زيرساخت هاي اقتصادي با الگو برداري از سير تکوين ترقي در جوامع غربي مصروف داشت و آشکارا نسبت به مدل توسعه مبتني بر مقتضيات بومي و شاخصه هاي اسلامي غفلت ورزيد و برنامه هاي خود را بر تعامل با نظام سرمايه داري جهاني به منظور جذب سرمايه گذاري هاي خارجي استوار ساخت. اين رويکرد را مي توان در برنامه اي که در سال 1368 از سوي رهبران اقتصادي دولت پنجم در قالب برنامه "تعديل اقتصادي" طرح ريزي شد، مشاهده کرد.
پيدايش ساختار ناموزون اقتصادي و چندگانگي هاي صورت بندي اجتماعي با در نظر داشتن تفاوت هاي نظام سرمايه داري نسبت به جوامع پيراموني؛ دولت را با ناسازگاري هاي مختلفي مواجه نمود که در صورت تشديد آن، خود را در قالب ستيز اجتماعي با حاکميت نمايان مي ساخت. نکته در خور تأمل، توجه به گرانيگاه مشترک تغييرات شکلي دولت ها و تلاش براي ممانعت از بر هم خوردن سامان اقتصادي و اجتماعي اين جريان است که مي کوشيد با ايجاد پايندگي و ثبات در سيستم، فرماسيون اجتماعي مورد نظر را شکل دهد. اين مسئله بارها از سوي مقام معظم رهبري مورد نقد قرار گرفته و ايشان در ديدار با اساتيد و دانشجويان دانشگاه علم و صنعت، با اشاره به اهداف انقلاب اسلامي و آرمان هاي آن، نظام جمهوري اسلامي را داراي يک «نفي» و يک «اثبات» دانستند و فرمودند: نفي استثمار، نفي سلطه‏پذيري، نفي تحقير ملت به وسيله‏ قدرتهاي سياسي دنيا، نفي وابستگي سياسي، نفي نفوذ و دخالت قدرتهاي مسلط دنيا در کشور، نفي سکولاريسم اخلاقي، اباحيگري؛ اينها را جمهوري اسلامي قاطع نفي مي کند. يک چيزهائي را هم اثبات مي کند: اثبات هويت ملي، هويت ايراني، اثبات ارزشهاي اسلامي، دفاع از مظلومان جهان، تلاش براي دست پيدا کردن بر قله‏هاي دانش؛ نه فقط دنباله‏روي در مسئله‏ دانش، و فتح قله‏هاي دانش؛ اينها جزو چيزهائي است که جمهوري اسلامي بر آنها پافشاري مي کند.(2)
در همين راستا، معظم له در ابتداي سال جاري، انتخابات را مجراي « بالا بردن توان کشور و براي آبرومند کردن ملت » دانستند و به همه نامزدهاي انتخاباتي توصيه کردند که « به اين [مسئله] اهميت بدهند و اين را در تبليغاتشان، در اظهاراتشان و در حضورشان رعايت کنند » (3)
رهبر فرزانه انقلاب يک ماه مانده به برگزاري انتخابات، ضمن تأکيد بر اينکه «مردم سعي کنند صالح‏ترين را انتخاب کنند» شاخصه هاي انتخاب اصلح را اين چنين برشمردند: بهترين، آن کسي است که درد کشور را بفهمد، درد مردم را بداند، با مردم يگانه و صميمي باشد، از فساد دور باشد، دنبال اشرافيگري خودش نباشد.(4)
ايشان در تکميل معيارهاي انتخاب صالح ترين فرد جهت تصدي پست رياست جمهوري افزودند: اگر در پي انتخابات، کساني در مراکز گوناگون سياسي و اقتصادي روي کار بيايند که به جاي ادامه راه امام و ترويج اصول و ارزشهاي امام و انقلاب، بخواهند با تملق گويي دولتهاي مستکبر غربي، به خيال خود موقعيتي براي ايران دست و پا کنند، اين براي ملت يک مصيبت است.(5)
رهبر انقلاب در فرازي ديگر، فرمودند: آن چيزي را بايد معيار قضاوت قرار داد که مايه‏ ايستادگي ملت است، مايه استحکام ملت است، مايه استقامت مردم است و او پايبندي محکم به اسلام است.(6)
همچنين، آنگونه که از متن حکم تنفيذ رياست جمهوري دکتر احمدي نژاد دريافت مي شود، باور به " گفتمان پربرکت و عزتمدار انقلاب اسلامى" ، " استکبارستيزى و ايستادگى شجاعانه در برابر سلطه‏طلبان بين‏المللى" ، " مبارزه با فقر و فساد و تبعيض و مبارزه با اشرافيگرى" ، " ساده‏زيستى و نزديکى با مردم و غمگسارى از ضعيفان و مستضعفان" و نيز " کار و تلاشِ بى‏وقفه و خستگى‏ناپذير" از جمله ديگر ويژگي هايي است که رييس قوه مجريه بايد واجد آنها باشد.
در مجموع، با عنايت به آنچه از رهنمودهاي مقام معظم رهبري دريافت مي شود؛ مهم ترين شاخصه هاي فرد اصلح شامل :
الف) مديريت کارآمد، انساني قوي، با کفايت، داراي نظاط و شادابي و شوق به کار و احساس مسئوليت همراه با شجاعت، اخلاص، روح مردمي، مؤمن به هدف‌ها و ارزش‌هاي انقلاب، مؤمن به مردم و نيرو و حق مردم و بسط ثروت موجود در زندگي آنان (7)
ب) تدبير، قوت قلب و اعتماد به نفس در برابر دشمنان و مبارزه با فقر و فساد و تبعيض و پيگيري جدي اجراي عدالت (8)
پ) ايمان به استقلال و اهداف ملت و لزوم پيشرفت کشور، بازگشايي گره‌هاي زندگي مردم و شناسايي وظايف و عمل مقتدرانه بر طبق وظايف، کارداني، توانايي، پيگيري، حوصله، قدردان و صميمي با مردم، مجاهدت براي مردم، تلاش جهت پرکردن شکاف ميان ثروتمندان و فقرا و يکسان ديدن حق مردم شهرهاي بزرگ وکوچک، معتقد و پايبند به آرمانهاي امام و نظام اسلامي، دارا بودن برنامه‌اي مدون در راستاي تعميق باورهاي ديني، خودباور و توانا در تحکيم پايه‌ها و سازه‌هاي سند چشم انداز بيست ساله نظام، توجه به دين، انقلاب، دنيا، معيشت، آينده و عزت مردم.(9) مي باشد.
با اين وصف، مشخص مي شود که اصلي ترين شاخصه در ايضاح رأي ملت به احمدي نژاد، از يکسو ريشه در خواست مردم به بازآفريني آرمان ها و نمايان ساختن اقتدار ملي در افق انقلاب اسلامي و تداوم حضور گفتمان عدالت به مثابه استمرار حاکميت علوي داشته و از سوي ديگر نمايانگر "بي هويتي سياسي" جرياني است که در طول چهار سال گذشته کوشيد با ايجاد «فضاي بي بند و باري در حرف زدن عليه دولت» و پديد آوردن فضايي ستيزآلود، اذهان عمومي را از طريق تدارک پروژه هاي تخريب و سياه نمايي، از انتخاب فرد "اصلح" منحرف سازد.


---------------------------------------------------------------
(1) : بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي در ديدار با مردم شيراز ، 11 ارديبهشت 1387
(2) : بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي‏ در ديدار اساتيد و دانشجويان در دانشگاه علم و صنعت ، 24 آذر 1387 ‏
(3) : بيانات مقام معظم رهبري در اجتماع بزرگ زائران ومجاوران حضرت علي بن موسي الرضا(ع) ، اول فروردين 1388
(4) : بيانات رهبر معظم انقلاب در جمع مردم استان کردستان‏ در ميدان آزادي سنندج ، 22 ارديبهشت 1388
(5) : سخنان مقام معظم رهبري در جمع پرشکوه مردم بيجار، 28 ارديبهشت 1388
(6) : بيانات مقام معظم رهبري در جمع تعدادي از خانواده‏هاي شهداء ، سوم خرداد 1388
(7) : بيانات مقام معظم رهبري در صحن جامع رضوي، اول فروردين ماه 1384
(8) : بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي‏ در ديدار مردم پاکدشت در سالروز عيد سعيد غدير، دهم بهمن 1383
(9) : بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي در اجتماع پرشور مردم کرمان، يازدهم ارديبهشت 1384