پذیرایی ساده، اثری جاده ای با فیلمنامه ای ضعیف و آشفته

در این اثر ضد داستانی كه تنها از یك خط قصه كمرنگ سود می برد، شاهد تلاش های زن و شوهر نامتجانسی هستیم كه یك میلیارد تومان پول نقد را صندوق عقب اتومبیل خود گذاشته و به نیتی كه در آخر نمایان می شود، پول ها را میان نیازمندان تقسیم می كنند.

یك ایده عجیب و در عین حال جذاب كه در داستان 'مانی حقیقی' به فیلمی كاملا ضد قصه و كند و بی هدف تبدیل شده كه روشنفكرزدگی از سرو روی آن می بارد.جالب اینجاست كه وی در تیتراژ فیلمش راه دیگری را نشان داده و فیلمی جاده ای از نوع فیلم های درجه دوی هالیوود را نوید می دهد و این امر را تا صحنه ریختن پول ها جلوی ایست بازرسی مرزی ادامه می دهد.

اما در ادامه و درست از جایی كه به قهوه خانه رفته و پول هایی میان بچه ها تقسیم می شود، پوسته خود را عوض كرده و شمایل فانتزی به خود می گیرد.برای مثال به نحوه اهدای كیسه های پول به دو پسربچه روستایی و مزه پرانی های مرد داستان توجه كنید.

در فیلم هایی از جنس پذیرایی ساده كه مولفه های سینمای جاده ای را با خود دارند، شخصیت پردازی ركن مهمی است كه ذره ای لغزش در آن می تواند كلیت آن را به مخاطره اندازد. در اینجا و در دو شخصیت اصلی فیلم به ندرت شاهد به كارگیری مولفه های كلاسیك شخصیت پردازی هستیم و پول پخش كردنشان نیز انگیزه محكمی ندارد.

نذر مادر مرد كه در آخر به شكل تلگرافی بدان اشاره می شود،تعلیقی است كه قصه بر پایه آن شكل گرفته و بیش از 90 دقیقه ادامه می یابد بدون آنكه در طول این مدت شناختی هرچند كلی از آنها پیدا كنیم. خرده داستان های موجود نیز تنها برای رساندن كار به زمان استاندارد طراحی شده اند، بدون آنكه به داستان اصلی چفت شوند.برای مثال می توان به قاطر زخمی و صاحبش اشاره كرد كه در انتها به شكل معجزه آسایی سر راه زوج قهرمان فیلم قرار گرفته و به نمایی زیبا از شلیك دختر به قاطر برای زجر نكشیدنش ختم می شود!.

شخصیت مرد فیلم با رفتارهای هیستریكش بر آشفتگی های كار افزوده و مخاطب را بیش از پیش از خود دور می سازد.دوگانگی این شخصیت به حدی آزاردهنده است كه باورپذیری اش حتی برای مخاطب خاص نیز دشوار است.برای مثال به پول دادن او به دو برادر كامیوندار كه در ادامه به گرفتن پول از یكی و بخشیدن آن به دیگری و سخنرانی اش در باب پرهیز از كار كردن ختم می شود، نمونه ای برای اشاره در كنگی اثر است.

برخوردهای وی با همسرش نیز دستكمی از آن نداشته و سرخوشی آغازین را به شكنجه روحی و فیزیكی تبدیل می كند!.در واقع مانی حقیقی و امیر رضا كوهستانی در مقام نویسنده فیلمنامه تكلیفشان با داستان و شخصیت ها روشن نبوده و بازیگوشی هایشان در این باب به نتیجه خوبی ختم نشده است.

اتفاقی كه در فیلم به نمایش درآمده حقیقی -كارگران مشغول كارند- به بهترین شكل رخ داده و موقعیت جفنگ قصه به خوبی با تاروپود آن درآمیخته است. اتفاقی كه پذیرایی ساده رخ نداده و همه چیز آن در سطح جریان داشته و عمق پیدا نمی كند.برای مثال می توان به رابطه دوستانه سرباز مرزی با این دو كه در نهایت به یك فداكاری بزرگ ختم می شود،اشاره كرد.

حقیقی در كارگردانی فیلم نیز به مانند فیلمنامه البته در مقیاس كمتر ضعیف عمل كرده و موجبات كندی بیش از حد آن را فراهم كرده است. به گونه ای كه با حذف چند دقیقه از فیلم هم اتفاق خاصی رخ نداده و كمتر تماشاگری متوجه این حذف خواهد شد.بازی نسبتا خوب حقیقی در نقش اصلی فیلم از معدود نقاط قوت آنست كه در قیاس با ترانه علیدوستی كه این روزها شدیدا در جا می زند،جلوه بیشتری دارد.شگردهای علیدوستی برای اجرای نقش به شكلی متفاوت تر از گذشته در اینجا با شكست روبه رو شده كه اوج آن را در بخش ماقبل پایانی فیلم شاهدیم.

مخاطب دیالوگ پایانی رو به دوربین فیلم مبنی برادای نذر مادر توسط آنها و تاكید بر اینكه بقیه ماجرا ربطی به كسی ندارد،تماشاگرانیست كه نود دقیقه ای را پای آن نشسته اند و حال پاسخ كوبنده ای را بابت صبرشان از فیلمساز گرفته اند.

فراهنگ**9173**م.ج